Cà Mau: Tăng tốc hoàn thiện giao thông nông thôn

Đầu tư có trọng tâm, kết nối đồng bộ

Những tuyến đường bê tông nối dài qua các xóm, ấp đang từng bước làm thay đổi diện mạo nông thôn Cà Mau. Giao thông thuận lợi giúp người dân rút ngắn thời gian đi lại, vận chuyển nông sản, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và kết nối thuận tiện hơn với trung tâm xã.

Tuy nhiên, đầu tư giao thông tại Cà Mau cũng đối mặt nhiều khó khăn do địa hình đặc thù. Nền đất yếu, hệ thống sông rạch chằng chịt, ba mặt giáp biển, cùng tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu khiến việc xây dựng, duy tu công trình gặp nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, nguồn cát, đá tại chỗ hạn chế, làm chi phí đầu tư cao hơn khoảng 1,5 - 2 lần so với nhiều địa phương khác.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Cà Mau xác định phát triển kết cấu hạ tầng, nhất là giao thông, là một trong những khâu đột phá chiến lược.

Theo ông Huỳnh Quốc Việt - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau, phát triển giao thông nông thôn là nhiệm vụ trọng tâm, được ưu tiên trong quá trình thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

Việc đầu tư được định hướng theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp quy hoạch, bảo đảm tính liên kết và đồng bộ. Tỉnh ưu tiên hoàn thiện các tuyến theo phương châm “đường đến đâu, cầu đến đó”, đồng thời tăng khả năng kết nối với hệ thống đường tỉnh, quốc lộ và các khu vực sản xuất.

Cà Mau không chủ trương phân bổ vốn bình quân theo địa giới hành chính để tránh đầu tư dàn trải, thiếu tính kết nối. Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước, tỉnh tiếp tục phát huy phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, vận động người dân tự nguyện hiến đất, di dời vật kiến trúc, đắp nền đất đen, xây dựng cống phục vụ sản xuất và tham gia đối ứng phù hợp.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2026 - 2027, tỉnh sẽ bê tông hóa khoảng 1.251 tuyến đường đã có nền, với tổng chiều dài hơn 2.160 km. Đồng thời, khoảng 815 tuyến, dài khoảng 1.437 km, sẽ được chuẩn bị nền và hệ thống cống để tiếp tục đầu tư trong các giai đoạn sau.

Từ năm 2028 - 2030, Cà Mau dự kiến tập trung nâng cấp khoảng 538 tuyến đường hư hỏng, xuống cấp, thường xuyên ngập nước, với tổng chiều dài hơn 1.072 km. Các tuyến có tính kết nối liên xã, kết nối với đường tỉnh và quốc lộ cũng được mở rộng, với tổng chiều dài khoảng 3.801 km. Cùng với đó, tỉnh dự kiến xây mới, sửa chữa khoảng 2.104 cầu và 14.910 cống giao thông nông thôn.

Hiện Cà Mau có 64 đơn vị hành chính cấp xã, với hơn 9.200 km đường xã và đường ấp. Khối lượng cần đầu tư rất lớn, song mục tiêu đã được xác định rõ là đến năm 2030, 100% khóm, ấp có đường bê tông giao thông nông thôn thông suốt.

Giao thông mở rộng không gian phát triển

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, giao thông còn là một trong những nền tảng quan trọng để Cà Mau thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới. Hệ thống đường giao thông được hoàn thiện sẽ tạo điều kiện đưa hàng hóa, nông sản từ vùng sản xuất đến thị trường nhanh hơn, đồng thời giúp người dân tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu.

Đến nay, Cà Mau có 43/55 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, giai đoạn 2021 - 2025, tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững hơn 573 tỷ đồng. Đến cuối năm 2025, tỉnh đã giải ngân hơn 353 tỷ đồng, đạt 65,3% kế hoạch. Nguồn lực được tập trung cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng bãi ngang, ven biển.

Ông Bùi Tứ Hải - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, nguồn vốn đầu tư đã góp phần cải thiện hạ tầng thiết yếu, nhất là giao thông và thủy lợi. Bên cạnh đó, nguồn vốn ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội hỗ trợ hộ nghèo phát triển sản xuất, tạo sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu, từng bước nâng cao thu nhập.

Theo lộ trình, năm 2026, Cà Mau phấn đấu có thêm 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới; giải ngân từ 90% trở lên kế hoạch vốn năm 2026 và xử lý dứt điểm nguồn vốn năm 2025 chuyển sang. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có thêm 9 xã đạt chuẩn nông thôn mới, nâng tổng số lên 36/55 xã, tương đương 65,5%; đồng thời có 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Trong Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, giai đoạn I, tỉnh dự kiến bố trí hơn 1.614 tỷ đồng để đầu tư, hoàn thiện diện mạo nông thôn theo hướng toàn diện, bền vững.

Từ thực tế sản xuất, ông Nguyễn Văn Hiền (ngụ ở xã Lương Thế Trân) cho biết, giao thông thuận lợi giúp người dân vận chuyển hàng hóa dễ dàng, tạo điều kiện kết nối và tiêu thụ lúa, tôm cùng các sản phẩm nông nghiệp. “Giao thông thuận lợi nên việc sản xuất, mua bán của người dân cũng dễ dàng hơn. Chi phí giảm, việc tiêu thụ nông sản thuận tiện, lợi nhuận từ sản xuất vì thế cũng được cải thiện", ông Hiền nói.

Huy động nguồn lực, nâng chất lượng công trình

Để thực hiện mục tiêu phát triển giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, Cà Mau dự kiến cần khoảng 14.048 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ khoảng 12.397 tỷ đồng; xã hội hóa xây dựng cầu khoảng 1.421 tỷ đồng; Nhân dân đóng góp khoảng 230 tỷ đồng để xây dựng cống phục vụ sản xuất.

Theo ông Lê Văn Sử - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh sẽ ưu tiên nguồn lực cho những tuyến đường có tính kết nối, phục vụ trực tiếp đời sống dân sinh và sản xuất; không đầu tư dàn trải, bình quân. Cùng với đó là huy động nguồn lực xã hội hóa, phát huy vai trò của người dân trên tinh thần tự nguyện, công khai, minh bạch.

Bên cạnh đầu tư mới, tỉnh cũng chú trọng chất lượng công trình, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và công tác quản lý, duy tu sau đầu tư. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế tình trạng đường xuống cấp nhanh, bảo đảm công trình phát huy hiệu quả lâu dài.

Với đặc thù địa hình và điều kiện xây dựng khó khăn, bài toán giao thông nông thôn của Cà Mau không chỉ dừng ở việc mở thêm những tuyến đường mới. Quan trọng hơn là hình thành một mạng lưới giao thông có tính liên kết, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa các địa bàn, mở rộng không gian sản xuất và nâng khả năng tiếp cận thị trường, dịch vụ của người dân.