Cà Mau: Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết án kinh doanh thương mại

Góp phần cải thiện môi trường đầu tư

Tham luận tại Hội nghị, theo ông Phạm Quốc Sử – Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau, việc nâng cao chất lượng giải quyết án kinh doanh, thương mại không chỉ là yêu cầu của hoạt động tư pháp mà còn góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường.

Hội nghị là dịp để các cơ quan, chuyên gia nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn xét xử, qua đó đề xuất giải pháp phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

Theo ông Phạm Quốc Sử, sự phát triển nhanh của nền kinh tế, sự đa dạng của các mô hình kinh doanh và mức độ hội nhập ngày càng sâu rộng là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát sinh tranh chấp.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý ngay từ giai đoạn giao kết và thực hiện hợp đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp doanh nghiệp hạn chế tranh chấp, tiết kiệm chi phí, bảo vệ uy tín và thương hiệu. Đồng thời, cần sớm nhận diện các rủi ro tiềm ẩn để nghiên cứu, lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp, hiệu quả, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên, góp phần ổn định quan hệ kinh doanh.

Nhận diện những tồn tại

Theo ông Phạm Quốc Sử, từ thực tiễn có thể thấy một số nhóm tồn tại điển hình trong giải quyết án kinh doanh, thương mại như: Trong việc xác định quan hệ tranh chấp và tư cách đương sự, nhầm lẫn giữa tranh chấp dân sự thông thường với tranh chấp kinh doanh, thương mại; bỏ sót người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, nhất là trong các vụ án tín dụng hoặc tranh chấp nội bộ doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, còn có tồn tại về thủ tục tố tụng, bao gồm thụ lý không đúng thẩm quyền giữa Tòa án và Trọng tài thương mại khi đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ; giải quyết chưa đầy đủ yêu cầu phản tố của bị đơn; hoặc thiếu sót trong thực hiện ủy thác tư pháp đối với các vụ án có yếu tố nước ngoài...

Một số vụ án cho thấy hạn chế trong thu thập, đánh giá chứng cứ do xem xét chưa toàn diện, thiếu đối chiếu bản gốc và chưa làm rõ bản chất giao dịch thương mại. Ngoài ra, việc áp dụng pháp luật và tính toán số liệu ở một số bản án còn nhầm lẫn quy định về lãi suất, mức phạt vi phạm hợp đồng, lập luận chưa sát diễn biến thực tế...

Đáng chú ý, hình thức và nội dung một số bản án chưa rõ ràng, thuật ngữ pháp lý chưa chuẩn cũng gây khó khăn cho thi hành án. Theo ông Sử, cần rút kinh nghiệm từ các bản án bị hủy, sửa; nâng cao kỹ năng nghiên cứu hồ sơ và kịp thời cập nhật án lệ, quy định pháp luật mới để hạn chế sai sót hệ thống.

Nâng cao kỹ năng xét xử – yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh mới

Từ thực tiễn trên, ông Phạm Quốc Sử đề xuất nhiều giải pháp nâng cao kỹ năng xét xử án kinh doanh, thương mại.

Theo đó, thẩm phán cần nắm vững pháp luật, có kiến thức sâu về kinh tế, tài chính, ngân hàng, thành thạo công nghệ thông tin, đủ năng lực xử lý các tranh chấp phức tạp, nhất là vụ việc có yếu tố nước ngoài. Đồng thời, chú trọng củng cố kiến thức pháp luật chuyên ngành, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ từ thu thập, đánh giá chứng cứ, điều hành phiên tòa đến kỹ năng viết bản án rõ ràng, logic, thuyết phục và khả thi.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, việc phát triển kỹ năng mềm và khả năng thích ứng là yêu cầu tất yếu, nhất là ứng dụng công nghệ thông tin trong xét xử, quản lý hồ sơ điện tử, đồng thời trang bị kiến thức về tư pháp quốc tế và phối hợp ủy thác tư pháp.

“Nâng cao kỹ năng xét xử án kinh doanh, thương mại là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng thực tiễn ngày càng phức tạp, bảo đảm tính độc lập, khách quan và bản lĩnh chính trị của người tiến hành tố tụng, qua đó góp phần xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả”, ông Phạm Quốc Sử khẳng định.

Tại Hội nghị, đại diện các Ngân hàng như Sacombank, Ngân hàng Sài Gòn Công thương đã tham luận về công tác phối hợp giải quyết án kinh doanh, thương mại từ góc nhìn ngân hàng; Công an tỉnh Cà Mau trao đổi những khó khăn trong xử lý tin báo, tố giác tội phạm do Tòa án chuyển đến; TAND khu vực 1 – Cà Mau chia sẻ thực tiễn và kiến nghị giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ án Ngân hàng là nguyên đơn...