Bước quan trọng để chuyển từ nhận thức vấn đề sang thiết kế giải pháp

Tại Hội thảo, các tham luận, ý kiến trao đổi tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu đã cung cấp nhiều luận cứ khoa học, kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất có giá trị, góp phần làm rõ những yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm tạo đột phá, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, Hội thảo đã thống nhất nhận thức rằng, tổ chức thi hành pháp luật là một khâu có ý nghĩa quyết định trong việc đưa chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống; hiệu quả của công tác này không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của hệ thống pháp luật mà còn đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp và người dân; đồng thời cần gắn tổ chức thi hành pháp luật với xây dựng ý thức pháp luật, kỷ luật, kỷ cương và văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội.

Kết luận Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đánh giá, các tham luận, ý kiến trao đổi đã tiếp cận vấn đề tổ chức thi hành pháp luật từ nhiều góc độ, bổ sung những luận cứ khoa học và kinh nghiệm thực tiễn trong nước, quốc tế.

Nhấn mạnh các vấn đề lớn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, trước hết cần tiếp tục đổi mới tư duy, nhận thức về vị trí, vai trò của công tác tổ chức thi hành pháp luật, gắn với nâng cao chất lượng xây dựng văn bản pháp luật. Muốn đưa pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả trong cuộc sống thì trước hết phải đưa cuộc sống vào trong pháp luật.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và quy trình tổ chức thi hành pháp luật theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời gian và rõ kết quả, gắn với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật. Công tác tổ chức thi hành pháp luật cũng cần chuyển mạnh từ theo dõi hoạt động sang đánh giá thực chất kết quả và tác động của pháp luật trong thực tế; nâng cao hiệu quả phát hiện, phòng ngừa và xử lý vi phạm, bảo đảm pháp luật được thi hành công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả.

Phó Chủ tịch Quốc hội đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật một cách khẩn trương, đồng bộ, thực chất; trong đó, tính nghiêm minh và khả năng dự đoán được của pháp luật là nền tảng tạo dựng niềm tin pháp luật và bảo đảm an toàn xã hội.

Từ những nội dung được trao đổi tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị thời gian tới tập trung thực hiện 6 định hướng chủ yếu.

Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc, tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương của Đảng về xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; xác định tổ chức thi hành pháp luật là khâu trọng yếu trong quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống, gắn với trách nhiệm của từng chủ thể và người đứng đầu.

Hai là, khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật về văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, thi hành và hoàn thiện pháp luật; xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế thực hiện.

Ba là, xây dựng, chuẩn hóa các tiêu chí, phương pháp và công cụ đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật, lấy kết quả, tác động thực tế và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ quan trọng; bảo đảm kết quả đánh giá được sử dụng thực chất trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật.

Bốn là, xây dựng cơ chế phát hiện sớm, xử lý nhanh những vấn đề phát sinh trong thực tiễn; kết nối kết quả theo dõi thi hành, kiểm tra, rà soát văn bản, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, xử lý vi phạm, phản ánh, kiến nghị và đánh giá hiệu quả pháp luật. Trong đó, phản ánh của người dân, doanh nghiệp cần được coi là nguồn dữ liệu quản trị quan trọng.

Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng kết nối dữ liệu phục vụ tổ chức thi hành pháp luật. Bộ Tư pháp tiếp tục giữ vai trò đầu mối tham mưu, hoàn thiện hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật theo hướng thân thiện, minh bạch, có khả năng phân tích, kết nối dữ liệu; nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp, an toàn và hiệu quả.

Sáu là, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm công vụ, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật, thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội. Các cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải đi đầu, gương mẫu, tôn trọng nhân dân, phục vụ nhân dân và chịu trách nhiệm trước Nhân dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị ngay sau Hội thảo, Bộ Tư pháp chỉ đạo Ban tổ chức cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện báo cáo tổng hợp, chuyên đề và kỷ yếu Hội thảo. Những nội dung có sự thống nhất cao cần được nghiên cứu, chuyển hóa thành các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể để triển khai trong thực tiễn; đồng thời tiếp tục nghiên cứu những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, bảo đảm tính chính xác, thực tiễn, đồng bộ và khả thi của các đề xuất.

Trước mắt, các cơ quan cần phối hợp chuẩn bị tốt, có những đổi mới, đột phá gắn công tác xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật ngay trong các dự án trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, khai mạc vào đầu tháng 10 tới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Hội thảo là bước quan trọng để chuyển từ nhận thức vấn đề sang thiết kế giải pháp, từ thảo luận khoa học sang hoàn thiện chính sách, pháp luật và tổ chức thi hành. Không chỉ cần một hệ thống pháp luật tốt mà còn cần cơ chế tổ chức thi hành pháp luật tốt; không chỉ có những quy định đúng mà phải bảo đảm các quy định được thực hiện đúng, thống nhất và mang lại kết quả thực tế. Không chỉ xử lý vi phạm pháp luật mà phải kiến tạo môi trường, trong đó tuân thủ pháp luật trở thành thói quen, trở thành chuẩn mực văn hóa và giá trị chung của toàn xã hội.