Bước nhượng bộ của Chính phủ Ai Cập

Trước sức ép khi biểu tình lan tràn khắp đất nước với 300 người thiệt mạng, Chính phủ Ai Cập đã đưa ra những thương lượng và nhượng bộ với phe đối lập.

Quảng trường Tahrir ở Cairo tràn ngập người biểu tình.   Ảnh: THX

Tính đến ngày 7-2, cuộc biểu tình chống Tổng thống Ai Cập đã bước sang ngày thứ 14. Quảng trường Tahrir ở Cairo tràn ngập người biểu tình với tuyên bố rằng, các cuộc thương lượng giữa Chính phủ với phe đối lập dù đạt được thỏa thuận hay không cũng sẽ không chấm dứt được chiến dịch lật đổ nhà lãnh đạo Hosni Mubarak cầm quyền suốt 30 năm qua.

Đám đông biểu tình chiếm giữ Quảng trường Tahrir trong 2 tuần qua khẳng định họ chỉ rời khỏi khu vực này khi Tổng thống Mubarak từ chức. AP cho biết, Chính phủ Ai Cập đã đưa ra hàng loạt nhượng bộ nhưng phe đối lập cho rằng, những bước lùi này vẫn chưa đủ. Phó Tổng thống Omar Suleiman đã chủ trì các cuộc đối thoại vào ngày 6-2 (giờ địa phương) với sự tham gia của 6 nhóm đại diện, trong đó có liên minh các tổ chức thanh niên và tổ chức Huynh đệ Hồi giáo vốn bị cấm hoạt động. Reuters cho rằng, sự tham dự của tổ chức Huynh đệ Hồi giáo đánh dấu bước tiến đáng kể trong cuộc khủng hoảng sâu sắc nhất tại quốc gia Trung Đông này. Song, theo AFP, không có sự hiện diện của lãnh đạo phe đối lập Mohamed ElBaradei. Thay vào đó, ông ElBaradei cử đại diện đến gặp gỡ Phó Tổng thống Omar Suleiman.

Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa Chính phủ Ai Cập với các phe phái đối lập trong lúc làn sóng biểu tình vẫn dâng cao. Đài Truyền hình Nhà nước Ai Cập cho hay, các bên tham gia đàm phán đã thống nhất thành lập một ủy ban pháp chế chung và các chính trị gia đề nghị cải tổ Hiến pháp trong tuần đầu tiên của tháng 3 tới. Tuy nhiên, những thủ lĩnh đối lập vẫn hoài nghi về động thái của Chính phủ. Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo nhấn mạnh họ chỉ tiếp tục ngồi vào bàn thương lượng nếu Chính phủ đáp ứng yêu cầu của lực lượng biểu tình rằng, Tổng thống Mubarak phải từ chức, giải tán Quốc hội, dỡ bỏ luật khẩn cấp và phóng thích tất cả tù nhân chính trị. Luật khẩn cấp vốn được ban hành từ năm 1981 sau khi Tổng thống Anwar Sadat bị ám sát và kéo dài mãi đến nay. Theo đó, các nhà chức trách được quyền bắt giữ các nghi can khủng bố và buôn bán ma túy, khám xét những địa điểm khả nghi. Phe đối lập cho rằng, luật khẩn cấp này được đặt ra nhằm trấn áp họ. 

Chính phủ Ai Cập đã đồng ý soạn thảo một lộ trình đàm phán và Tổng thống Mubarak được tiếp tục tại vị đến tháng 9 tới để quan sát sự thay đổi. Các nhà chức trách cũng sẽ phóng thích tù nhân chính trị, bảo đảm tự do báo chí và dỡ bỏ luật khẩn cấp. Đàm phán đạt được một số thỏa thuận nhưng không thật sự mang lại sự đột phá nào bởi phe đối lập cho rằng, Chính phủ không đáp ứng yêu cầu “đại tu” hoàn thành hệ thống chính trị.

Hãng AFP dẫn lời Tổng thống Mỹ Barack Obama kêu gọi một “Chính phủ đại diện” nhưng lại không đề cập trực tiếp đến việc ông Mubarak, vốn là đồng minh cũ của Washington, phải rời bỏ cương vị. Trái lại, ông chủ Nhà Trắng khẳng định “sự chuyển giao theo trật tự” phải được bắt đầu ngay lập tức. Tổng thống Obama nói thêm: Mỹ không thể ra lệnh cho ông Mubarak nên làm gì, nhưng có thể khuyên ông rằng, đây là lúc để tạo ra thay đổi tại quốc gia này.

Một số chuyên gia lo ngại hoạt động Chính phủ sẽ rơi vào tình trạng “treo” cho đến tháng 9 tới, khi nhiệm kỳ của Tổng thống Mubarak kết thúc. Song, ngày 7-2, các Bộ trưởng tiến hành phiên họp nội các đầu tiên kể từ khi ông Mubarak cải tổ Chính phủ vào ngày 28-1 vừa qua.

Những người biểu tình vẫn muốn Tổng thống Mubarak, người điều hành đất nước bằng “bàn tay sắt”, phải từ chức ngay lập tức và mong muốn Mỹ sẽ gây sức ép với ông.

PHÚC NGUYÊN