Bức bối sách in lậu
Không đến mức “đau đầu” như ở Thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, nhưng vấn nạn in lậu ở Hải Phòng cũng bức bối, chưa có giải pháp loại bỏ. Sách lậu xuất hiện ở một vài điểm kinh doanh ở các khu phố.
Sách lậu ở đâu?
Sách lậu được bày bán nhan nhản ở cửa hàng sách và văn hóa phẩm trên phố Quang Trung, ở vỉa hè phố Cát Cụt, Mê Linh… Giá giảm 20-40% so với giá bìa. Mức giá này đủ để người mua lựa chọn dù sách chất lượng in xấu. Nhiều người có quan điểm chỉ cần “đọc để biết”, “đọc 1-2 lần chứ có đọc mãi đâu”, hoặc “sách nào mà chả là sách, cứ rẻ thì mua”, nên sách lậu được chú ý và bán khá chạy.
Một người trong gia đình tôi sau khi được giới thiệu cách phân biệt sách in lậu và chính ngạch, khi vào một hiệu sách lớn ở thành phố ta cũng phải thốt lên: “Cứ tưởng vào nhà sách này sẽ được mua sách “xịn”, ai ngờ nhiều sách lậu thế. Chữ xộc xệch, ít đa dạng, phong phú, mà giá lại bán đúng niêm yết không giảm nhiều phần trăm như sách lậu. Vào nhà sách lớn mà mua phải sách lậu thì thà mua sách vỉa hè còn hơn.” Mới thấy giật mình vì có thể, sách lậu không chỉ dừng ở phạm vi “vỉa hè”…
Còn các ấn phẩm “chính ngạch”?
Gọi là ấn phẩm “chính ngạch” vì đó là những xuất bản phẩm do các nhà xuất bản phát hành, trong đó có NXB Hải Phòng. Tìm trên giá sách của các nhà sách, hiệu sách, thấy nhiều đầu sách, tên sách. Một phần là in mới những tập truyện của các tác giả mới sáng tác, những ấn phẩm phê bình, nghiên cứu… Phần khác là tái bản những xuất bản phẩm có nhiều người tìm mua, tìm đọc. Và thêm một phần khác là in theo đơn đặt hàng.
Trong hội nghị tổng kết công tác văn hóa-xã hội thành phố năm 2008, cảm thấy mừng khi nghe thông báo kết quả hoạt động của NXB Hải Phòng. Số sách biên tập, thẩm định và cấp phép xuất bản lên 457 đầu sách, trong đó có 350 đầu sách đã in xong và nộp lưu chiểu, không hề nhỏ so với “sức” một NXB địa phương. Sách của NXB Hải Phòng trên thị trường không nhiều, và nếu nói về sức cạnh tranh với các “đại gia” trong làng xuất bản, NXB Hải Phòng còn có nhiều cú hích nữa mới có thể “sánh vai”. Vì vậy, kết quả này khiến những người quan tâm đến công tác xuất bản của địa phương thấy vui khi đơn vị này đã biết khắc phục khó khăn, tích cực chủ động tổ chức, khai thác đề tài, mở rộng liên kết để đạt 140% kế hoạch và tăng 108% công suất hoạt động so với năm trước, 536.635 bản và 111.616 trang in, doanh thu đạt 1,5 tỷ đồng, chưa nói tới việc các xuất bản phẩm có số lượng, chất lượng và kỹ, mỹ thuật tốt được cải thiện, mảng sách chính trị, xã hội có bước phát triển mới.
Mừng vậy, vui vậy, tuy không nói ra nhưng ai cũng thấy băn khoăn. Bởi rõ ràng chất lượng in tốt hơn, nhưng phần lớn người mua lại lựa chọn sách lậu thay sách “chính ngạch” bởi lợi thế về giá. Thực tế này đặt các NXB trước những mối lo…
Lối thoát cho xuất bản phẩm trong luồng
Giải bài toán hóc búa này, không chỉ đơn phương các NXB có thể làm được. Cần có sự hợp tác của nhiều cấp, ngành và cả hệ thống các cơ quan chức năng. Gỡ bỏ các mối in sách lậu, xử lý các cơ sở kinh doanh sách ngoài luồng và có biện pháp rà soát, thanh tra kiểm tra liên tục ngành. Cùng đó là sự quan tâm đúng mức đối với công tác xuất bản. Và cả hoạt động tích cực của các NXB chính thống trong việc nâng cao chất lượng xuất bản, đa dạng, phong phú các loại hình sách và lưu ý các yếu tố về giá…
Nạn sách lậu chính là những cơn gió quẩn làm vẩn đục thị trường sách trong lành. Hy vọng sẽ sớm không còn những cơn gió quẩn, để sách chính ngạch “ đường hoàng” đến với người yêu sách, đóng góp tích cực xây dựng môi trường văn hóa trong mỗi gia đình và toàn xã hội.
Phong Linh