Bức ảnh quý về Bác Hồ lần đầu được công bố

Tình cờ tôi gặp lại ông. Ông nhận ra rôi ngay. Cách đây gần 40 năm ,tôi học cùng với con trai ông và thường hay đến nhà ông chơi. Biết tôi là phóng viên  ảnh, ông khoe: Ngày xưa bác cũng chụp ảnh và có nhiều ảnh đẹp lắm . Linh cảm nghề nghiệp, tôi nghĩ ông là một nhà họat động cách mạng và cầm máy ảnh từ lâu  thể nào cũng có rất nhiều ảnh quý, liền hỏi: Hiện giờ bác còn giữ được tấm ảnh nào chụp về Hải Phòng hoặc các bức ảnh về các nhà lãnh đạo chẳng hạn? Ông cười rạng rỡ và nói ngay: Bác có chụp được bức ảnh Bác Hồ hồi ở Nga (Liên Xô cũ) ! Sung sướng, tôi  ngỏ ý được gặp ông vào một ngày tới.

Nhà ông ở trong ngõ nhỏ cạnh trụ sở Báo An Ninh Hải Phòng. Ông rất vui và trò chuyện sôi nổi, cởi mở về nhiếp ảnh. Dường như tôi đã khơi đúng mạch  niềm đam mê của một thời trai trẻ tưởng như đã trôi vào quên lãng khi ông ở tuổi “xưa nay hiếm” . Ông lấy tấm ảnh Bác Hồ cất kỹ trong tủ đưa cho tôi và nói rằng còn rất nhiều phim, nhưng ông chưa có thời gian tìm soạn lại. Tôi  xúc động khi được nhìn tấm ảnh Bác Hồ đen trắng thật đẹp  do chính tay ông chụp .

Ông kể: Tham gia cách mạng từ rất sớm và biết chụp ảnh từ năm 1954, lúc đó ông giữ chức Trưởng ty Công an tỉnh Hải Kiến (cũ). Năm 1961 , ông được cử sang học Trường Đại học An ninh tại Liên xô cũ . Ngày 29-10-1961, sinh viên Việt Nam đang học tập tại các trường đại học ở Liên Xô vinh dự được gặp Bác Hồ ở Trường Đại học Lômônôxốp  Mát-xcơ-va nhân dịp Người dẫn đầu Đoàn lãnh đạo cấp cao của Đảng Cộng sản Việt Nam dự Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô lần thứ 22 . Là sinh viên Đại học An ninh, ông được ưu tiên ngồi ghế hàng đầu: Sinh viên rất đông và hồi hộp chờ đợi giây phút hạnh phúc nhất trong đời- được gặp Bác Hồ .Khi Bác xuất hiện,  tiếng hoan hô vang dậy cả hội trường; Đi bên cạnh Bác là các đồng chí Lê Duẩn , Xuân Thủy , Nguyễn Văn Kỉnh…. Ông còn nhớ rất rõ khi một cán bộ giới thiệu : “Đây là đồng chí Xuân Thủy…” thì Bác ngắt lời và giới thiệu bằng tiếng Nga : “Đây là đồng chí Mùa Xuân” ! đã làm cả hội trường vang dậy tiếng vỗ tay.Với chiếc máy ảnh ZENHIT trong tay , ông Lâm bấm máy. Khoảnh khắc có một không hai ấy đã lưu giữ lại hình ảnh Bác Hồ kính yêu với khuôn mặt rạng rỡ, nhân từ, chòm râu bạc và ánh mắt sáng ngời .Hình ảnh  đồng chí Lê Duẩn và một vài khuôn mặt sinh viên trong ảnh cũng rõ nét, sinh động...  Ngay sau buổi gặp Bác, ông trở về ký túc xá sinh viên tự tráng phim, rửa ảnh và  cất giữ đến ngày nay.

Bác Hồ trong buổi gặp gỡ sinh viên Việt Nam tại trường đại học Lômônôxốp năm 1961. (Ảnh: Hoàng Xuân Lâm)

Gần 50 năm trôi qua, bức ảnh chụp Bác Hồ luôn được cất giữ như một báu vật, không một ai hay biết ngoài ông và giờ là tôi. Chất luợng bức ảnh không bị thay đổi nhiều. Hạnh phúc bất ngờ không chỉ đến với ông một lần nữa mà còn đến với tôi ,với nhân dân Hải Phòng vì có thêm một bức ảnh vô cùng quý giá về Bác Hồ kính yêu do chính người Hải Phòng chụp.Giờ ông đã bước sang tuổi 83 nhưng khỏe mạnh và tích cực tham gia hoạt động xã hội và các phong trào quần chúng nơi cư trú. Hiện ông là Chủ nhiệm Câu Lạc bộ sĩ quan công an hưu trí; Trưởng ban liên lạc cán bộ kháng chiến Hải Phòng; Chủ nhiệm Hội Tâm năng dưỡng sinh thành phố …

Nhân kỷ niệm 118 năm Ngày sinh của Bác Hồ, cả nước đẩy mạnh phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Người, bức ảnh là một tư liệu vô cùng quý về Bác lần đầu được công bố thực sự là món qùa tặng vô giá cho người dân Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung. Đây không chỉ là niềm tự hào của cá nhân cũng như gia đình ông Hoàng Xuân Lâm mà còn là niềm tự hào chung của người Hải Phòng.

Vũ Dũng