Bữa ăn bán trú trong trường học: Đề xuất công khai thực đơn, tăng quyền giám sát của phụ huynh

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang xây dựng dự thảo Thông tư quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, dịch vụ căng tin tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông, nhằm nâng cao chất lượng dinh dưỡng, bảo đảm an toàn thực phẩm và minh bạch trong quá trình tổ chức bữa ăn cho học sinh.

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo hướng tới việc chuẩn hóa quy trình tổ chức bữa ăn, phân định rõ trách nhiệm giữa nhà trường, đơn vị cung cấp dịch vụ, cơ quan quản lý và gia đình học sinh. Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để chủ động phòng ngừa, kịp thời xử lý các sự cố liên quan đến an toàn thực phẩm.

Thực đơn phải được công khai trước khi tổ chức bữa ăn

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng kế hoạch tổ chức bữa ăn trước mỗi năm học, căn cứ vào nhu cầu thực tế và điều kiện của từng đơn vị.

Kế hoạch phải xác định rõ các nhóm học sinh, trong đó phân biệt học sinh thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ với những học sinh có nhu cầu ăn nội trú, bán trú nhưng không thuộc đối tượng hỗ trợ.

Đối với thực đơn, dự thảo yêu cầu xây dựng theo hướng dẫn chuyên môn về dinh dưỡng của Bộ Y tế, bảo đảm phù hợp với từng độ tuổi, nhu cầu năng lượng, số bữa ăn và định mức suất ăn.

Thực đơn phải được công khai theo ngày hoặc theo tuần trước khi tổ chức bữa ăn và cập nhật kịp thời nếu có thay đổi. Quy định này nhằm giúp phụ huynh nắm bắt thông tin về chế độ dinh dưỡng, đồng thời tạo điều kiện giám sát chất lượng bữa ăn của con em mình.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn hoặc dịch vụ nấu ăn phải tuân thủ các quy định liên quan đến đấu thầu, ngân sách, quản lý tài sản công và phân cấp của chính quyền địa phương.

Các tiêu chí lựa chọn cần làm rõ năng lực cung cấp dịch vụ, điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, khả năng truy xuất thực phẩm, điều kiện bảo quản, vận chuyển và phương án xử lý khi xảy ra sự cố.

Dự thảo cũng đề xuất quy định cụ thể các khâu tiếp nhận, bảo quản, chế biến, vận chuyển, giao nhận và phục vụ bữa ăn, cũng như việc quản lý kinh phí, kiểm tra và giám sát.

Siết trách nhiệm nhà trường và đơn vị cung cấp suất ăn

Để bảo đảm an toàn thực phẩm, dự thảo quy định trách nhiệm tương ứng với từng hình thức tổ chức bữa ăn trong trường học.

Đối với các trường tự tổ chức nấu ăn, nhà trường có trách nhiệm bố trí nhân sự, cơ sở vật chất, mua nguyên liệu, chế biến và phục vụ bữa ăn; đồng thời trực tiếp quản lý, giám sát các khâu thuộc phạm vi tổ chức của mình.

Trường hợp thuê đơn vị nấu ăn hoặc cung cấp suất ăn, trách nhiệm của các bên được xác định theo thẩm quyền, quy định phân cấp và hợp đồng đã ký kết. Đơn vị cung cấp phải bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, giá trị dinh dưỡng, số lượng suất ăn, thực đơn và thời gian giao nhận theo thỏa thuận.

Đáng chú ý, đối với suất ăn được chế biến bên ngoài trường học, đơn vị cung cấp phải thực hiện kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn tại nơi chế biến. Trong khi đó, nhà trường có trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra, giám sát và lưu mẫu tại nơi sử dụng theo quy định.

Ngoài ra, các cơ sở giáo dục phải xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó sự cố về an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn hoặc lồng ghép nội dung này vào phương án bảo đảm an toàn trường học.

Việc xác định rõ trách nhiệm của từng bên được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng thiếu thống nhất trong quản lý, đồng thời tạo cơ sở để kiểm tra, xử lý khi phát sinh vi phạm.

Phụ huynh được tham gia giám sát chất lượng bữa ăn

Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo đề cao vai trò của cha mẹ hoặc người giám hộ trong việc giám sát hoạt động tổ chức bữa ăn tại trường học.

Theo đó, phụ huynh có thể tham gia giám sát quy trình tổ chức bữa ăn bằng hình thức phù hợp, đồng thời phản ánh, kiến nghị với nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện những vấn đề liên quan đến chất lượng bữa ăn, vệ sinh an toàn thực phẩm.

Gia đình cũng có trách nhiệm cung cấp kịp thời những thông tin cần thiết về tình trạng sức khỏe, dị ứng thực phẩm hoặc chế độ ăn đặc thù của học sinh để nhà trường có phương án tổ chức bữa ăn phù hợp.

Không chỉ tăng cường giám sát, dự thảo còn hướng tới giảm thủ tục hành chính cho các cơ sở giáo dục. Theo đó, không phát sinh thủ tục phê duyệt tổ chức bữa ăn ngoài quy định của pháp luật; không yêu cầu lập kế hoạch riêng cho từng phân hiệu, điểm trường hoặc bổ sung hồ sơ, sổ sách, phần mềm và báo cáo riêng.

Thông tin quản lý sẽ được cập nhật, khai thác thông qua cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành Giáo dục hoặc địa phương.

Theo Bộ GD&ĐT, việc hoàn thiện quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú nhằm nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan, bảo đảm chất lượng dinh dưỡng, an toàn thực phẩm và tăng tính minh bạch trong hoạt động phục vụ bữa ăn cho học sinh.

Hiện, dự thảo Thông tư đang được Bộ GD&ĐT công bố để lấy ý kiến góp ý trước khi hoàn thiện, ban hành.