Bộ Y tế nói về đề xuất hiến, ghép mô tạng trẻ dưới 18 tuổi

Chia sẻ tại cuộc họp, Phó Giáo sư Dương Đức Hùng - Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết, tình trạng mất cân đối giữa cung và cầu tạng ghép là thực tế không chỉ ở Việt Nam mà còn phổ biến trên thế giới. Nhu cầu của người bệnh lớn hơn rất nhiều so với nguồn tạng hiến. Chính vì vậy, đây là lý do cần xem xét sửa đổi pháp luật theo hướng cởi mở hơn, tạo điều kiện tăng nguồn tạng hiến để cứu sống người bệnh.

Giáo sư Nguyễn Hoàng Định - Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trong hai năm qua, Bệnh viện đã ghép tim cho 9 trẻ bị suy tim giai đoạn cuối. Tất cả trái tim được ghép đều đến từ người hiến trưởng thành, vì luật hiện hành chưa cho phép người dưới 18 tuổi hiến tạng. Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh phân tích, tim người trưởng thành thường quá lớn so với cơ thể trẻ nhỏ, khiến việc tìm được nguồn tạng tương thích trở nên khó khăn. Với các cháu này, hiện nay ở Việt Nam chưa có câu trả lời. Đã có những lần có tim hiến, nhưng không thể dùng cho các cháu.

Chia sẻ tại cuộc họp báo, Tiến sĩ Angela Pratt - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, hiến mô, tạng ở trẻ em là vấn đề nhạy cảm, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng. Điều quan trọng là xây dựng được hệ thống có nguyên tắc đạo đức rõ ràng, minh bạch, công bằng và bảo đảm an toàn cho cả người hiến lẫn người nhận. WHO khuyến nghị lợi ích tốt nhất và sự bảo vệ cao nhất dành cho trẻ phải là ưu tiên hàng đầu. Đồng thời, cần phân biệt rõ giữa hiến tạng khi còn sống và hiến tạng sau khi chết. Người hiến chưa thành niên cần được cung cấp thông tin phù hợp với độ tuổi, được tạo điều kiện bày tỏ ý kiến và có sự tham gia của cha mẹ hoặc người giám hộ theo quy định. Trẻ cũng cần được bảo đảm quyền từ chối hoặc rút lại sự đồng ý, đồng thời được tư vấn, đánh giá độc lập để tránh sức ép từ gia đình, hành vi ép buộc hoặc thương mại hóa.

Tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, dự thảo được xây dựng với tinh thần mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, đồng thời bảo đảm các quy định chặt chẽ nhằm ngăn chặn hành vi ép buộc, thương mại hóa và trục lợi. Khái quát tinh thần của dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Y tế nêu hai nguyên tắc cốt lõi: "mở" và "chặt". "Mở" là mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, trong đó có những bệnh nhi đang cần được ghép tạng. "Chặt" là chặt chẽ về điều kiện, các điều khoản cấm, quy trình xác định chết não; đồng thời ngăn chặn thương mại hóa và các hành vi trục lợi. Hai nguyên tắc này phải được thực hiện xuyên suốt, với mục tiêu duy nhất là cứu chữa người bệnh, không vì bất kỳ mục đích nào khác.