Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị góp ý dự thảo Luật Nuôi con nuôi tại TP HCM

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc - Tổ trưởng Tổ soạn thảo; bà Trần Hồng Nguyên - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; ông Nguyễn Thanh Hải - Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp; ông Phan Đăng Kiên - Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp (Bộ Tư pháp); Đại diện Sở Tư pháp TP HCM, STP Đà Nẵng, Tây Ninh, Trung tâm bảo trợ trẻ em Tam Bình (TP HCM) , Công an TPHCM, Công an tỉnh An Giang, và đại diện các đơn vị liên quan.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh tầm quan trọng của hội nghị lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Thứ trưởng yêu cầu hội nghị tập trung vào một số nội dung của dự thảo như: Phản ánh được những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện luật nuôi con nuôi hiện nay và thời gian qua; đề xuất kiến nghị các nội dung cần nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung trong luật nuôi con nuôi sắp tới; góp ý tập trung sâu vào một số vấn đề mới cần nghiên cứu.

Các vấn đề cần chú trọng tại hội nghị như: Điều kiện của người nuôi con nuôi, người nhận con nuôi; quy định về thủ tục nhận con nuôi, trong đó hội nghị cần làm rõ những quy định thêm đối với con nuôi trong nước; quy định về các độ tuổi của người nhận nuôi con nuôi và người được nhận làm con nuôi, khoảng cách tối đa theo luật quy định giữa người nhận nuôi con nuôi và con nuôi như thế nào cho phù hợp với quy định pháp luật; quy định về một số trường hợp không được nhận con nuôi.

Báo cáo tại hội nghị, Cục Hành chính tư pháp cho biết việc sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước và các văn bản yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền phải ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền theo trình tự, thủ tục bị tác động. Từ đó, một số văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến giải quyết nuôi con nuôi đã ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung chồng chéo hoặc không còn phù hợp.

Luật Nuôi con nuôi được ban hành và có hiệu lực từ năm 2011. Đến nay trải qua 15 năm thi hành, một số quy định không còn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, gây khó khăn hoặc giảm hiệu quả của công tác giải quyết nuôi con nuôi.

Từ đó, việc sửa đổi một số quy định về Luật Nuôi con nuôi là cần thiết và cấp thiết.

Các vấn đề cần được sửa đổi, bổ sung gồm: Chính sách 1: Một số điều để giải quyết những khó khăn, tồn tại trong thực tiễn và bảo đảm thống nhất trong hệ thống pháp luật như Điều 8, Điều 13, 14, 21, 24, 25, 26, 27 và bổ sung 2 điều. Chính sách 2: Quy định cho cơ quan chuyên môn tại địa phương thẩm quyền quyết định việc nuôi con có yếu tố nước ngoài và xác nhận người Việt Nam thường trú trong nước đủ điều kiện nhận trẻ em ở nước ngoài làm con nuôi tại Điều 7. Chính sách 3: Cải cách thủ tục hành chính gắn liền với chuyển đổi số trong giải quyết nuôi con nuôi tại Điều 16 và bổ sung 3 điều. Chính sách 4: Phát triển hoạt động hỗ trợ giải quyết nuôi con nuôi tại Điều 11, Điều 23 và bổ sung 01 điều.

Bà Võ Thị Kim Thanh - Phó Giám đốc Trung tâm bảo trợ trẻ em Tam Bình (TP.HCM) cho biết, hiện Trung tâm đang thực hiện quy trình nhận nuôi con nuôi theo quy định cũ và sau khi đã đủ điều kiện tại trung tâm, hồ sơ sẽ gửi lên Sở Tư pháp để kết nối giữa người nhận con nuôi và trẻ tại trung tâm. Dự thảo lần này có nhiều thay đổi rất mới và phù hợp với thực tiễn, thời đại chuyển đổi số. Trung tâm thống nhất với dự thảo, phù hợp với luật cư trú và quy định hiện hành. Về quy định khoảng cách độ tuổi tối đa, Trung tâm cũng nhất trí quy định độ tuổi từ 20 – 50 tuổi.

Hiện nay, Trung tâm đang trực tiếp quản lý 299 trẻ em, ở các độ tuổi từ sau sinh cho đến 16 tuổi, thậm chí trên 16 tuổi đối với các các trẻ bị khuyết tật. Thời gian qua có một số người trong nước đến Trung tâm liên hệ xin con nuôi. Theo đó, Trung tâm cũng đã hướng dẫn họ tiến hành thực hiện thủ tục nhận nuôi con nuôi theo quy định pháp luật.

Trung tâm mong muốn ngày càng có nhiều trẻ có được người nhận con nuôi về nuôi, bởi khi đó các trẻ sẽ có điều kiện được nuôi dưỡng, chăm sóc tốt hơn ở trung tâm; đối với trẻ khuyết tật, trẻ bị bỏ rơi không có nơi cư trú ổn định thì tại trung tâm, tình thương đối với các trẻ này cũng bị giới hạn trong sự chăm sóc của thầy cô ở trung tâm. Thời gian qua những trẻ được nhận nuôi con nuôi từ trung tâm thì đã có nhiều trẻ nhận được sự quan tâm, chăm sóc rất tốt của những người nhận nuôi con nuôi.

Đại diện Sở Tư pháp TP. HCM cho biết, trong thời gian qua, trên địa bàn thành phố là một trong những địa phương giải quyết hồ sơ con nuôi rất lớn. Cụ thể, giai đoạn từ năm 2021 đến 2025 đối với trường hợp con nuôi nước ngoài thì Sở Tư pháp đã tham mưu giải quyết được 1.569 trường hợp; đối với  con nuôi trong nước thì đã tham mưu giải quyết được trên 3.600 trường hợp, và hiện nay Sở Tư pháp đang giải quyết 271 trường hợp, trong 6 tháng đầu năm 2026 đến nay đã thực hiện xong hồ sơ cho 17 trường hợp.

Hiện nay Sở đang gặp một số khó khăn trong cơ chế phối hợp liên ngành trong việc giải quyết hồ sơ, thủ tục con nuôi. Qua nghiên cứu dự thảo lần này thấy rằng, dự thảo đã bổ sung khá đầy đủ một số quy định về quy chế phối hợp, đây là nội dung rất cần thiết. Qua hội nghị này, Sở Tư pháp mong muốn sau khi thông qua luật, thì sớm có nghị định, hướng dẫn cụ thể để Sở có căn cứ cơ chế phối hợp thực hiện hồ sơ.

Kết luận buổi hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết: Qua buổi làm việc, nhiều ý kiến góp ý rất thiết thực và đúng trọng tâm với nội dung Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến nhằm sửa đổi, bổ sung Luật Nuôi con nuôi. Thời gian tới, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục tiếp thu các ý kiến góp ý của các cá nhân, tổ chức để làm sao lần sửa đổi, bổ sung này Luật Nuôi con nuôi sẽ hoàn chỉnh nhất, kịp với xu thế và phù hợp với các quy định pháp luật khác.