Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư công cho 41 trường hợp
Ngày 17/11, Bộ Tư pháp phối hợp với Liên minh châu Âu và Chương trình phát triển Liên hợp quốc – UNDP tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công. Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp Đặng Kim Hoa và Cố vấn Trưởng của Dự án EU JULE II Nguyễn Thị Thanh Hải đồng chủ trì Hội thảo.
Lắng nghe những tiếng nói từ thực tiễn
Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp Đặng Kim Hoa cho biết, việc thí điểm chế định luật sư công được triển khai tại 8 Bộ và 10 địa phương trực thuộc Trung ương trong thời gian 2 năm. Ngay từ khi Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công có hiệu lực, Bộ Tư pháp đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương ban hành kế hoạch, hướng dẫn chuyên môn và từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy, tiêu chuẩn chức danh. Đến nay đã có 41 luật sư công được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư.
Tuy nhiên, đây là một mô hình hoàn toàn mới trong hệ thống pháp luật và nền hành chính quốc gia, quá trình triển khai thực tiễn bước đầu không tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc cả về nhận thức, cơ chế phối hợp liên ngành, tiêu chuẩn tuyển chọn, chế độ đãi ngộ, cũng như việc phân định ranh giới chức năng, nhiệm vụ giữa luật sư công với đội ngũ pháp chế hiện hành. Do đó, Hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn đối thoại thẳng thắn, thực chất để lắng nghe những tiếng nói từ thực tiễn của chính các cơ quan trực tiếp triển khai thí điểm.
Để Hội thảo đạt hiệu suất cao nhất, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sâu vào 4 nhóm vấn đề trọng tâm. Cụ thể, đánh giá thực chất tiến độ và kết quả bước đầu, trong đó chỉ rõ những “điểm nghẽn”, rào cản về thể chế, quy trình và thủ tục khi đưa luật sư công tham gia giải quyết các vụ việc thực tế; tháo gỡ vướng mắc về tổ chức và nguồn nhân lực, trong đó làm rõ các vấn đề về mô hình tổ chức bộ máy, biên chế, cơ chế tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, cũng như chính sách đãi ngộ nhằm thu hút và giữ chân đội ngũ luật sư công có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm tranh tụng dày dạn.

Bên cạnh đó, hoàn thiện cơ chế phối hợp và tham khảo kinh nghiệm quốc tế; kiến nghị giải pháp hoàn thiện khung khổ pháp lý, trong đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ trước mắt và kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý lâu dài, tạo cơ sở thực tiễn vững chắc phục vụ việc tổng kết thí điểm và xây dựng dự án Luật Luật sư (sửa đổi) trong thời gian tới.
Theo Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ, Bộ Tư pháp cam kết sẽ lắng nghe, ghi nhận đầy đủ và nghiêm túc mọi ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu tại Hội thảo để tổng hợp, nghiên cứu, kịp thời hướng dẫn tháo gỡ theo thẩm quyền hoặc báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Góp phần nâng cao chất lượng quyết định hành chính
Phát biểu tại Hội thảo, Cố vấn Trưởng của Dự án EU JULE II Nguyễn Thị Thanh Hải đánh giá, chế định luật sư công là một bước đi mới của Việt Nam trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền. Lần đầu tiên Việt Nam có một đội ngũ công chức, viên chức, sĩ quan, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của các cơ quan, tổ chức nhà nước.

Đội ngũ này sẽ từng bước đại diện tham gia tố tụng trong tranh chấp trong nước và quốc tế, hỗ trợ pháp lý cho các dự án kinh tế xã hội và xử lý các vấn đề điều ước quốc tế ngày càng đa dạng, phức tạp. Điểm quan trọng nhất, luật sư công sẽ tham gia trước khi ban hành các quyết định hành chính, các hợp đồng, các dự án để xem xét về khía cạnh pháp luật ngay từ đầu.
Cố vấn Trưởng của Dự án EU JULE II tin rằng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, liêm chính sẽ góp phần nâng cao chất lượng quyết định hành chính, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình. Khi cơ quan công quyền làm đúng pháp luật, người dân và doanh nghiệp là những người được hưởng lợi trực tiếp nhất.
Nghị quyết đã xác lập được nguyên tắc nền tảng cho hoạt động của luật sư công như tính độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan, tuân theo quy tắc đạo đức nghề nghiệp luật sư Việt Nam, đồng thời ghi nhận quyền bảo lưu ý kiến và từ chối ờ thực hiện chỉ đạo trái pháp luật. Đây là những đảm bảo quan trọng để luật sư công bảo vệ lợi ích của Nhà nước trên cơ sở pháp luật, đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Dự án EU JULE được thực hiện nhằm đồng hành với các cơ quan pháp luật và tư pháp Việt Nam trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền, tăng cường tiếp cận công lý, đảm bảo liêm chính, minh bạch, trách nhiệm giải trình và tạo điều kiện hỗ trợ hiệu quả chế định luật sư công. “Chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng Bộ Tư pháp và các cơ quan thí điểm bằng hỗ trợ về kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, nâng cao năng lực cho luật sư công cũng như là theo dõi, đánh giá quá trình thí điểm”, Cố vấn trưởng Nguyễn Thị Thanh Hải nói.

Bà Nguyễn Thanh Hằng, đại diện Cục Hợp tác quốc tế Bộ Tư pháp cho biết, Dự án “Tăng cường pháp luật và tư pháp tại Việt Nam” giai đoạn II (EU JULE II) do Liên minh châu Âu tài trợ, với UNDP và UNICEF là đơn vị thực hiện. Dự án nhằm hỗ trợ các cơ quan nhà nước và tổ chức liên quan tăng cường khả năng tiếp cận công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và người dân.
Đánh giá cao sự phối hợp của Cục Bổ trợ tư pháp, bà Hằng nhấn mạnh, mục tiêu tăng cường pháp luật và tư pháp khó có thể đạt hiệu quả tối ưu nếu thiếu đi vai trò của đội ngũ luật sư, đặc biệt là chế định luật sư công.
Bà Hằng kỳ vọng các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong suốt vòng đời dự án, hiện thực hóa các đề xuất thành hoạt động cụ thể nhằm hoàn thành nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và Chính phủ giao cho Bộ Tư pháp. Qua đó, tạo cơ sở thực tiễn để nhân rộng mô hình luật sư công sau thí điểm và hoạch định chính sách trong tương lai. Cục Hợp tác quốc tế và Ban Quản lý dự án EU JULE cam kết sẽ luôn đồng hành cùng Cục Bổ trợ tư pháp trong tiến trình này.
Tại Hội thảo, các đại biểu đã trình bày tham luận triển khai thực hiện chế định luật sư công, trong đó nêu những yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp cần thực hiện; Góc nhìn từ phía luật sư hành nghề; Góc nhìn từ phía tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư…/.
H.Mây (Ban TSNC)