Bộ Tài nguyên và môi trường trả lời ý kiến, kiến nghị của cử tri Thái Nguyên.
Bộ Tài nguyên và Môi trường trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Thái Nguyên gửi tới kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII.
*Kiến nghị 1: Đề nghị Chính phủ có chính sách cụ thể nhằm khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư một cách nghiêm túc, có hiệu quả, nhất là khai thác, sử dụng triệt để, tiết kiệm tài nguyên khoáng sản trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản; đồng thời bảo vệ môi trường, môi sinh trong quá trình khai thác, đạt mục tiêu phát triển bền vững trong hoạt động khoáng sản; có chính sách cụ thể nhằm khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư các dự án chế biến sâu khoáng sản để cung cấp cho nhu cầu sử dụng trong nước và xuất khẩu.
Trả lời (Công văn số 4171/BTNMT-PC):
Luật Khoáng sản và các văn bản liên quan đã thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về khoáng sản: khoáng sản là tài nguyên hầu hết không tái tạo được, là tài sản quan trọng của quốc gia, phải được quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát triển bền vững kinh tế- xã hội trước mắt và lâu dài, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Theo nội dung trên, các hoạt động khoáng sản phải tuân theo các nguyên tắc sau:
- Tài nguyên khoáng sản phải được bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững kinh tế - xã hội trước mắt và lâu dài;
- Việc thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản phải bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; kết hợp chặt chẽ với bảo vệ môi trường, tài nguyên khác, cảnh quan thiên nhiên và di tích lịch sử- văn hoá; tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng, ổn định, cải thiện đời sống nhân dân địa phương nơi có khoáng sản được khai thác, chế biến và bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
- Qui mô và công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản phải phù hợp với đặc điểm từng loại khoáng sản, lấy hiệu quả kinh tế xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản để quyết định đầu tư; áp dụng công nghệ khai thác, chế biến tiên tiến phù hợp để nâng cao tối đa hệ số thu hồi khoáng sản chính, khoáng sản đi kèm và giá trị của sản phẩm chế biến; nâng cao hiệu quả, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm khoáng sản.
Ngoài ra, tổ chức, cá nhân được phép khai thác khoáng sản có nghĩa vụ tận thu khoáng sản, bảo vệ tài nguyên khoáng sản; bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh lao động; thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp với dự án đầu tư, báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được chấp thuận; thực hiện việc đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, môi sinh và đất đai khi giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực theo qui định của pháp luật khoáng sản.
* Kiến nghị 2: Phần lớn các mỏ, điểm quặng khoáng sản có giá trị nằm ở vùng rừng núi cao, trong khu vực phòng hộ, rừng đặc dụng (Theo qui định là khu vực cấp hoạt động khoáng sản). Trong thực tế tại các khu vực này đối với nhiều loại khoáng sản có thể khai thác bằng phương pháp hầm lò, với thiết kế phù hợp và công nghệ tiên tiến sẽ không ảnh hưởng đến bề mặt (đất rừng),. Vì vậy nên qui định khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng là khu vực “hạn chế hoạt động khoáng sản” thay cho qui định hiện nay là “khu vực cấm hoạt động khoáng sản”…
Đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo các Bộ, ngành chức năng theo thẩm quyền sớm ban hành các văn bản qui định, hướng dẫn để các địa phương thống nhất thực hiện: việc trích nguồn thu ngân sách từ hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản để lại cho địa phương; về Qui chế đấu thầu thăm dò, đấu thầu khai thác khoáng sản; qui định về mức thuế chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; hướng dẫn thực hiện Quyết định số 71/2008/QĐ-TTg ngày 29/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ về ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản; xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ để khai thác, chế biến sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, giảm thiểu tối đa các tác động xấu tới môi trường.
Nghị định số 160/2005/NĐ-Cp ngày 27/12/2005:khoản 1, điều 26 qui định: diện tích của một giấy phép khai thác được xem xét trên cơ sở dự án đầu tư khai thác khoáng sản phù hợp với trữ lượng khoáng sản là chưa phù hợp. Vì đối với một mỏ ngoài diện tích chứa các than khoáng có trữ lượng khai thác; tổ chức, cá nhân còn phải thuê đất để xây dựng các công trình phục vụ cho khai thác, chế biến,….(diện tích này có thể lớn hơn nhiều diện tích chứa khoáng sản). Vì vậy, đề nghị sửa đổi nội dung này theo hướng qui định diện tích của 1 giấy phép khai thác bao gồm cả diện tích chứa khoáng sản đuợc phép khai thác và diện tích để xây dựng các công trình phục vụ.
Nghị định số 07/2009/NĐ-CP ngày 22/01/2009: khoản 5, điều 1 (bổ sung điểm d khoản 2 điều 17 của Nghị định số 160/2005/NĐ-CP) có qui định trường hợp xin giấy phép khai thác khoáng sản thông thường không bắt buộc phải thăm dò ngoài việc phải tuân thủ các qui định đã có, “còn phải bảo đảm điều kiện sản phẩm khai thác được chỉ phục vụ cho việc duy tu, sửa chữa cơ sở hạ tầng, đề điều” nhưng không qui định đối với trường hợp này, khi xin cấp phép khai thác cần bổ sung hồ sơ như thế nào, gồm những gì (để làm cơ sở xem xét, thẩm định, trình cấp giấy phép khai thác).
Đề nghị sửa đổi, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với khai thác khoáng sản trái phép trong Nghị định số 150/2004/NĐ-CP ngày 29/7/2004 và số 77/2007/NĐ-CP ngày 10/5/2007 theo hướng: mức phạt phải căn cứ vào khối lượng và chất lượng khoáng sản vi phạm; qui định thêm hình thức phạt bổ sung và tịch thu phương tiện, máy móc dùng để chế biến khoáng sản trái phép.
Trả lời (Công văn số 4171/BTNMT-PC):
Thực hiện Nghị quyết số 31/2009/QH12 ngày 17 tháng 6 năm 2009 của Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010 và bổ xung Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ khoá XII (2007-2011), Chính phủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi). Dự thảo Luật đã được các địa phương và đông đảo các tầng lớp nhân dân đóng góp ý kiến. Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) đã được trình tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XII để xin ý kiến Quốc hội. Theo chương trình, Luật Khoáng sản (sửa đổi) sẽ được thông qua vào kỳ họp thứ 8 Quốc hội khoá XII.
Cùng với việc hoàn thiện Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua, Bộ Tài nguyên và môi trường cũng đang khẩn trương xây dựng để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các Nghị định, Quyết định và Bộ ban hành các Thông tư nhằm qui định chi tiết việc thực hiện các qui định của Luật Khoáng sản (sửa đổi) sau khi Luật này được thông qua.
Về ý kiến của cử tri, Bộ Tài nguyên Môi trường sẽ tổng hợp báo cáo Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội- cơ quan chủ trì thẩm định Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) để nghiên cứu, tiếp thu, tiếp tục bổ sung hoàn chỉnh Dự án Luật. Đồng thời, Bộ cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu các nội dung kiến nghị nêu trên của cử tri trong quá trình chủ trì hoặc phối hợp với các Bộ, ngành soạn thảo các Nghị định, Quyết định, Thông tư qui định chi tiết việc thực hiện Luật Khoáng sản (sửa đổi).
Trả lời (Công văn số 4171/BTNMT-PC):
Luật Khoáng sản và các văn bản liên quan đã thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về khoáng sản: khoáng sản là tài nguyên hầu hết không tái tạo được, là tài sản quan trọng của quốc gia, phải được quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát triển bền vững kinh tế- xã hội trước mắt và lâu dài, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Theo nội dung trên, các hoạt động khoáng sản phải tuân theo các nguyên tắc sau:
- Tài nguyên khoáng sản phải được bảo vệ, khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững kinh tế - xã hội trước mắt và lâu dài;
- Việc thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản phải bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động; kết hợp chặt chẽ với bảo vệ môi trường, tài nguyên khác, cảnh quan thiên nhiên và di tích lịch sử- văn hoá; tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng, ổn định, cải thiện đời sống nhân dân địa phương nơi có khoáng sản được khai thác, chế biến và bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
- Qui mô và công nghệ khai thác, chế biến khoáng sản phải phù hợp với đặc điểm từng loại khoáng sản, lấy hiệu quả kinh tế xã hội làm tiêu chuẩn cơ bản để quyết định đầu tư; áp dụng công nghệ khai thác, chế biến tiên tiến phù hợp để nâng cao tối đa hệ số thu hồi khoáng sản chính, khoáng sản đi kèm và giá trị của sản phẩm chế biến; nâng cao hiệu quả, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm khoáng sản.
Ngoài ra, tổ chức, cá nhân được phép khai thác khoáng sản có nghĩa vụ tận thu khoáng sản, bảo vệ tài nguyên khoáng sản; bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh lao động; thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp với dự án đầu tư, báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được chấp thuận; thực hiện việc đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, môi sinh và đất đai khi giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực theo qui định của pháp luật khoáng sản.
* Kiến nghị 2: Phần lớn các mỏ, điểm quặng khoáng sản có giá trị nằm ở vùng rừng núi cao, trong khu vực phòng hộ, rừng đặc dụng (Theo qui định là khu vực cấp hoạt động khoáng sản). Trong thực tế tại các khu vực này đối với nhiều loại khoáng sản có thể khai thác bằng phương pháp hầm lò, với thiết kế phù hợp và công nghệ tiên tiến sẽ không ảnh hưởng đến bề mặt (đất rừng),. Vì vậy nên qui định khu vực rừng phòng hộ, rừng đặc dụng là khu vực “hạn chế hoạt động khoáng sản” thay cho qui định hiện nay là “khu vực cấm hoạt động khoáng sản”…
Đề nghị Chính phủ quan tâm chỉ đạo các Bộ, ngành chức năng theo thẩm quyền sớm ban hành các văn bản qui định, hướng dẫn để các địa phương thống nhất thực hiện: việc trích nguồn thu ngân sách từ hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản để lại cho địa phương; về Qui chế đấu thầu thăm dò, đấu thầu khai thác khoáng sản; qui định về mức thuế chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản; hướng dẫn thực hiện Quyết định số 71/2008/QĐ-TTg ngày 29/5/2008 của Thủ tướng Chính phủ về ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường trong khai thác khoáng sản; xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ để khai thác, chế biến sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản, giảm thiểu tối đa các tác động xấu tới môi trường.
Nghị định số 160/2005/NĐ-Cp ngày 27/12/2005:khoản 1, điều 26 qui định: diện tích của một giấy phép khai thác được xem xét trên cơ sở dự án đầu tư khai thác khoáng sản phù hợp với trữ lượng khoáng sản là chưa phù hợp. Vì đối với một mỏ ngoài diện tích chứa các than khoáng có trữ lượng khai thác; tổ chức, cá nhân còn phải thuê đất để xây dựng các công trình phục vụ cho khai thác, chế biến,….(diện tích này có thể lớn hơn nhiều diện tích chứa khoáng sản). Vì vậy, đề nghị sửa đổi nội dung này theo hướng qui định diện tích của 1 giấy phép khai thác bao gồm cả diện tích chứa khoáng sản đuợc phép khai thác và diện tích để xây dựng các công trình phục vụ.
Nghị định số 07/2009/NĐ-CP ngày 22/01/2009: khoản 5, điều 1 (bổ sung điểm d khoản 2 điều 17 của Nghị định số 160/2005/NĐ-CP) có qui định trường hợp xin giấy phép khai thác khoáng sản thông thường không bắt buộc phải thăm dò ngoài việc phải tuân thủ các qui định đã có, “còn phải bảo đảm điều kiện sản phẩm khai thác được chỉ phục vụ cho việc duy tu, sửa chữa cơ sở hạ tầng, đề điều” nhưng không qui định đối với trường hợp này, khi xin cấp phép khai thác cần bổ sung hồ sơ như thế nào, gồm những gì (để làm cơ sở xem xét, thẩm định, trình cấp giấy phép khai thác).
Đề nghị sửa đổi, bổ sung chế tài xử phạt vi phạm hành chính đối với khai thác khoáng sản trái phép trong Nghị định số 150/2004/NĐ-CP ngày 29/7/2004 và số 77/2007/NĐ-CP ngày 10/5/2007 theo hướng: mức phạt phải căn cứ vào khối lượng và chất lượng khoáng sản vi phạm; qui định thêm hình thức phạt bổ sung và tịch thu phương tiện, máy móc dùng để chế biến khoáng sản trái phép.
Trả lời (Công văn số 4171/BTNMT-PC):
Thực hiện Nghị quyết số 31/2009/QH12 ngày 17 tháng 6 năm 2009 của Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2010 và bổ xung Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ khoá XII (2007-2011), Chính phủ đã giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi). Dự thảo Luật đã được các địa phương và đông đảo các tầng lớp nhân dân đóng góp ý kiến. Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) đã được trình tại kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XII để xin ý kiến Quốc hội. Theo chương trình, Luật Khoáng sản (sửa đổi) sẽ được thông qua vào kỳ họp thứ 8 Quốc hội khoá XII.
Cùng với việc hoàn thiện Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua, Bộ Tài nguyên và môi trường cũng đang khẩn trương xây dựng để trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các Nghị định, Quyết định và Bộ ban hành các Thông tư nhằm qui định chi tiết việc thực hiện các qui định của Luật Khoáng sản (sửa đổi) sau khi Luật này được thông qua.
Về ý kiến của cử tri, Bộ Tài nguyên Môi trường sẽ tổng hợp báo cáo Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội- cơ quan chủ trì thẩm định Dự án Luật Khoáng sản (sửa đổi) để nghiên cứu, tiếp thu, tiếp tục bổ sung hoàn chỉnh Dự án Luật. Đồng thời, Bộ cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu các nội dung kiến nghị nêu trên của cử tri trong quá trình chủ trì hoặc phối hợp với các Bộ, ngành soạn thảo các Nghị định, Quyết định, Thông tư qui định chi tiết việc thực hiện Luật Khoáng sản (sửa đổi).