Bổ sung đề án du lịch của Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai: Khai thác tiềm năng rừng, mặt nước, di tích, văn hóa theo hướng bền vững

“Đánh thức” tiềm năng rừng, hồ, di sản

Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai từ lâu được xem là một trong những vùng sinh thái đặc biệt của Đông Nam Bộ. Nơi đây hội tụ không gian rừng đặc dụng, hồ Trị An, hồ Bà Hào, các đảo, suối, thác và nhiều di tích lịch sử - văn hóa có giá trị. Trong bối cảnh nhu cầu du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và nghỉ dưỡng gần thiên nhiên ngày càng tăng, việc tổ chức lại không gian phát triển du lịch tại khu vực này được đặt ra như một yêu cầu cần thiết. Tuy nhiên, khác với các mô hình khai thác du lịch thông thường, định hướng mới của Đồng Nai nhấn mạnh nguyên tắc bảo tồn là nền tảng, phát triển là động lực.

Theo quyết định vừa được UBND Đồng Nai phê duyệt, đề án xác định tổng diện tích quy hoạch hơn 42.561ha với 51 điểm tổ chức DLST, nghỉ dưỡng, giải trí và 37 tuyến DLST tổng chiều dài khoảng 1.229km. Các tuyến này chủ yếu dựa trên đường tuần tra bảo vệ rừng, đường mòn hiện hữu; hạn chế tối đa việc mở mới hạ tầng gây tác động đến rừng. Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu khai thác du lịch được đặt trong giới hạn kiểm soát, không tách rời nhiệm vụ bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Những điểm du lịch được định hướng khai thác trải rộng ở nhiều khu vực như hồ Bà Hào, hồ Trị An, đảo Ó - Đồng Trường, suối Ràng, thác Ràng, các điểm ven hồ và các tuyến rừng. Đề án còn có các không gian trải nghiệm như vườn cây bản địa, khu giáo dục môi trường, khu nông nghiệp công nghệ cao, khu cắm trại, nghỉ dưỡng và thể thao ngoài trời. Đây là cơ sở để hình thành các sản phẩm du lịch đa dạng, từ tham quan cảnh quan, khám phá rừng, trải nghiệm mặt nước đến tìm hiểu lịch sử, văn hóa và hệ sinh thái.

Mục tiêu đến năm 2030, khu vực này phấn đấu thu hút khoảng 180.000 - 220.000 lượt khách/năm; tạo việc làm ổn định cho khoảng 250 - 300 lao động, trong đó khoảng 70% là người dân địa phương. Sau năm 2030, khi các điểm có tiềm năng tiếp tục được đầu tư, lượng khách dự kiến có thể đạt 300.000 - 350.000 lượt/năm.

Phát triển du lịch gắn chặt với bảo vệ rừng

Một điểm đáng chú ý trong đề án là yêu cầu phát triển du lịch phải gắn chặt với bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Các hoạt động du lịch không được làm suy giảm diện tích rừng, không phá vỡ cảnh quan tự nhiên, không gây ô nhiễm môi trường, không ảnh hưởng đến các loài động, thực vật rừng nguy cấp, quý hiếm. Đề án yêu cầu kiểm soát nghiêm hoạt động cho thuê môi trường rừng, hoạt động xây dựng công trình phục vụ du lịch và hoạt động tổ chức dịch vụ trong khu bảo tồn.

Tổng vốn dự kiến thực hiện đề án giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 991 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn xã hội hóa chiếm khoảng 98%. Cơ cấu này cho thấy Đồng Nai chủ trương huy động mạnh nguồn lực ngoài ngân sách để đầu tư các sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng du lịch. Tuy nhiên, khi nguồn lực xã hội hóa tham gia sâu vào không gian rừng, yêu cầu quản lý nhà nước càng phải rõ ràng, minh bạch, chặt chẽ. Mỗi dự án, mỗi điểm khai thác cần được đặt dưới sự giám sát thường xuyên để bảo đảm mục tiêu phát triển không lấn át nhiệm vụ bảo tồn.

Đề án cũng đưa ra nhiều nhóm giải pháp như bảo vệ rừng, phát triển rừng, bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy rừng và nâng cao năng lực quản lý. Trong đó, các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, tuần tra, kiểm tra, giám sát, ứng dụng công nghệ trong quản lý tài nguyên được xem là nhiệm vụ quan trọng.

Quyết định nhấn mạnh, phát triển du lịch tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai phải đặt trong khuôn khổ đề án đã được phê duyệt, thực hiện đúng quy định về thuê môi trường rừng, đồng thời không tách rời nhiệm vụ bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển bền vững.