Bỏ Sổ hộ khẩu từ 1/7/2021: Có thể thực hiện được?

Toàn cảnh buổi họp Quốc hội khóa XIV Kỳ họp lần thứ 9
Toàn cảnh buổi họp Quốc hội khóa XIV Kỳ họp lần thứ 9
(PLVN) - Chiều 16/6, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật Cư trú sửa đổi. Nhiều đại biểu đã bày tỏ quan điểm đồng tình với việc bãi bỏ hình thức quản lý dân cư bằng Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú bằng hình thức quản lý theo số định danh cá nhân. Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng, do hiện nay mới cấp được hơn 18 triệu mã số định danh cá nhân nên khó có thể thực hiện Luật được từ 1/7/2021.

Cần có lộ trình

Dù đồng tình với việc bãi bỏ hình thức quản lý dân cư bằng Sổ hộ khẩu, sổ tạm trú bằng hình thức quản lý theo số định danh cá nhân nhưng nhiều đại biểu (ĐB) tỏ ra lo ngại liệu Luật có thực hiện được từ 1/7/2021.

ĐB Bế Minh Đức (đoàn Cao Bằng) cho rằng, khi thay đổi phương thức quản lý cư trú thông qua số định danh cá nhân, bỏ Sổ hộ khẩu sẽ tác động, ảnh hưởng lớn tới các quy định về giấy tờ công dân trong nhiều thủ tục hành chính hiện hành; tác động tới các chính sách trong nhiều lĩnh vực như giáo dục, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh doanh, đất đai, nhà ở cũng như việc xác định quan hệ nhân thân để hưởng quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ công dân như về hưởng thừa kế, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng.

Theo ĐB Đức, các thủ tục này đang được quy định trong một số văn bản luật và nhiều văn bản dưới luật. Trong khi đó, theo quy định của Luật Căn cước công dân, chậm nhất từ ngày 1/1/2020 phải thực hiện thống nhất công tác quản lý công dân thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. 

Tuy nhiên, đến nay Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư vẫn đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện, mới có hơn 18 triệu công dân được cấp số định danh cá nhân thông qua công tác cấp căn cước công dân. Do vậy, phải cấp số định danh cá nhân cho khoảng hơn 80 triệu công dân vào tháng 12/2020.

“Vậy thời gian còn nửa năm nữa liệu có kịp thực hiện, hoàn thành hay không? Nếu không làm được 2 vấn đề trên thì khi bỏ Sổ hộ khẩu sẽ gây ách tắc, xáo trộn trong hoạt động của cơ quan nhà nước và nhân dân. Do đó, việc bỏ Sổ hộ khẩu cần có lộ trình và vẫn công nhận song song hai hình thức khi chưa cấp xong mã số định danh cá nhân”, ĐB đoàn Cao Bằng nói.

Đồng quan điểm, ĐB Ngàn Phương Loan (đoàn Lạng Sơn) cho rằng, theo quy định của Luật Căn cước công dân, số định danh cá nhân được xác lập từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, do Bộ Công an thống nhất quản lý và cấp cho mỗi công dân Việt Nam. Dự kiến Luật sẽ thực hiện từ 1/7/2021. Tuy nhiên, đến nay, sau hơn 4 năm triển khai thực hiện  mới có hơn 18 triệu công dân được cấp số định danh cá nhân thông qua công tác cấp căn cước công dân.

ĐB Ngàn Phương Loan (Lạng Sơn) phát biểu
 ĐB Ngàn Phương Loan (Lạng Sơn) phát biểu

“Vậy tính khả thi thế nào vì cấp đủ mã số định danh cá nhân thì luật mới có tính khả thi trong cuộc sống”, ĐB nói và cho rằng việc chuyển hình thức quản lý từ Sổ hộ khẩu sang quản lý bằng mã số định danh cá nhân cần nhiều thời gian hơn nữa. Thêm vào đó, hiện nay, trong các giao dịch dân sự của người dân vẫn dùng thông tin của Sổ hộ khẩu. Do đó, ĐB đề nghị cần có quy định chuyển tiếp để tránh gây khó khăn cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện.

Tránh xáo trộn, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân

Theo phân tích của ĐB Leo Thị Lịch (đoàn Bắc Giang), việc bỏ Sổ hộ khẩu sang quản lý bằng mã số định danh cá nhân sẽ giúp giảm chi phí cho người dân đang nhận được sự quan tâm của toàn xã hội. Tuy nhiên, việc bỏ Sổ hộ khẩu có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân vì đây hiện đang là cái không thể thiếu trong giao dịch của người dân; khi bỏ Sổ hộ khẩu sẽ tác động, ảnh hưởng lớn tới các quy định về giấy tờ công dân trong nhiều thủ tục hành chính hiện hành, tác động tới các chính sách trong nhiều lĩnh vực. 

Theo ĐB Lịch, qua rà soát sơ bộ thấy rằng có 27 thủ tục hành chính quy định trong các văn bản dưới luật yêu cầu phải có Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú. Do đó, cần tính toán để không gây xung đột khi thực hiện các thủ tục hành chính này.

“Chưa kể, nếu được thông qua, Luật sẽ áp dụng từ 1/7/2021 và việc cấp mã số định danh cá nhân phải hoàn thành trong tháng 12/2020. Vì thế, cần có giải pháp thay thế khi không còn Sổ hộ khẩu để không gây xáo trộn, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và hoạt động bình thường của cơ quan nhà nước”, ĐB nói.

ĐB Trần Thị Dung - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH - cũng chỉ ra rằng lộ trình đến tháng 12/2020 phải xác định xong toàn bộ mã số định danh cá nhân. Hiện mới cấp được 18 triệu người và còn 80 triệu người chưa được cấp.

ĐB Trần Thị Dung
 ĐB Trần Thị Dung

“Đây là công việc mất nhiều thời gian, đòi hỏi tính chính xác. Chưa kể cần phải bố trí nguồn lực 3.000 tỷ đồng để cấp mã số định danh cá nhân. Hiện đang bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, ngân sách khó khăn nên phải cần thời gian để bố trí để nguồn lực trên. Do đó, dự kiến áp dụng Luật từ 1/7/2021 là khó có thể thực hiện được”, ĐB lo ngại.

Còn ĐB Triệu Thị Huyền (đoàn Yên Bái) nhận định, sự thay đổi phương thức quản lý dân cư mới, bỏ Sổ hộ khẩu đã tồn tại suốt 70 năm qua thay bằng mã số định danh cá nhân là sự thay đổi tích cực, phù hợp với sự phát triển của công nghệ thông tin, xu hướng chung của thế giới. 

Phương thức quản lý mới về dân cư góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý dân cư; cải cách, giảm bớt các thủ tục hành chính, tạo cơ chế thuận lợi cho người dân tham gia các giao dịch dân sự, thể hiện tính minh bạch trong các hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước khi giao dịch với người dân.

“Tuy nhiên, cần bổ sung quy định cấm lợi dụng chức vụ, quyền hạn để khai thác thông tin, tiết lộ bí mật cá nhân, bí mật gia đình của công dân trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu về cư trú trái pháp luật”, ĐB kiến nghị.

ĐB Lê Quang Trí (đoàn Tiền Giang) đề nghị cần bổ sung việc cấm các cơ quan đơn vị ban hành các văn bản dựa vào giấy tạm trú của người dân vào các hành vi cấm trong Dự thảo Luật. ĐB cũng đề nghị bổ sung việc áp dụng khoa học công nghệ vào trong quản lý cư trú. 

Tại phiên thảo luận, nhiều ĐB cũng bày tỏ quan điểm tán thành với việc bỏ các quy định riêng về điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương sẽ bảo đảm tốt hơn quyền tự do cư trú của công dân. Bởi, tuy Luật Cư trú hiện hành và Luật Thủ đô đã quy định điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương chặt chẽ hơn nhằm kiểm soát việc gia tăng dân số cơ học tại các địa phương này nhưng thực tế không đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Đọc thêm

Kiều bào đồng hành cùng sự phát triển của đất nước: Kỳ 2: Nguồn lực 'mềm' to lớn

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng (bên trái) trao thư chúc mừng bà Cao Hồng Vinh. (Ảnh: Dương Tiêu)
(PLVN) - Sinh sống, làm việc ở nước ngoài nhưng các kiều bào ta luôn nỗ lực vươn lên, khẳng định vai trò, vị thế trong xã hội sở tại và có những đóng góp đáng kể về trong nước. Những cử chỉ, hành động đáng quý của kiều bào thể hiện rõ nét tinh thần đại đoàn kết, hòa hợp dân tộc, góp phần củng cố vị thế của đất nước trong cộng đồng quốc tế.

Xác định rõ trách nhiệm, thời hạn hoàn thành nhiệm vụ trong triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang chủ trì cuộc họp. (Ảnh: VGP)
(PLVN) - Đây là yêu cầu được Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đưa ra khi chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tiến độ triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 (Đề án) diễn ra sáng 17/7.

Xoa dịu nỗi đau da cam

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến tặng quà Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. (Ảnh: Lam Hạnh)
(PLVN) - Thời gian qua, phong trào thi đua “Vì nạn nhân chất độc da cam (NNCĐDC) Việt Nam” được triển khai rộng khắp, tạo sự chuyển biến tích cực trong tất cả các cấp hội. Công tác vận động nguồn lực, giúp đỡ nạn nhân với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, hiệu quả, tạo sức mạnh tổng hợp, huy động cả hệ thống chính trị chung tay chăm lo, giúp đỡ NNCĐDC/dioxin.

Hải Phòng đề nghị Quốc hội sơ kết Nghị quyết số 35 vào nội dung Kỳ họp thứ 8

Hải Phòng đề nghị Quốc hội sơ kết Nghị quyết số 35 vào nội dung Kỳ họp thứ 8
(PLVN) - Chiều nay - 17/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã có cuộc làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hải Phòng về tình hình phát triển KT-XH 6 tháng đầu năm 2024; triển khai Nghị quyết số 35/2021/QH15 của Quốc hội, Đề án tổ chức chính quyền đô thị và các Đề án sắp xếp, thành lập, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của TP đang trình cấp có thẩm quyền phê duyệt ...

Chủ tịch Quốc hội dự khai mạc kỳ họp thứ 18 HĐND TP Hải Phòng

Chủ tịch Quốc hội dự khai mạc kỳ họp thứ 18 HĐND TP Hải Phòng
(PLVN) - Sáng 17/7, HĐND TP Hải Phòng đã khai mạc trọng thể Kỳ họp thứ 18 - Khoá 16 HĐND TP (kỳ họp thường lệ giữa năm 2024). Dự kỳ họp có Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường cùng các Uỷ viên TW Đảng, Đoàn công tác của QH, các cơ quan đại diện Trung ương…

Ông Trịnh Việt Hùng giữ chức Bí thư tỉnh Thái Nguyên

Ông Trịnh Việt Hùng giữ chức Bí thư tỉnh Thái Nguyên
(PLVN) - Sáng nay, 17/7, Tỉnh ủy Thái Nguyên tổ chức Hội nghị công bố Quyết định của Bộ Chính trị về việc chuẩn y ông Trịnh Việt Hùng - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, nhiệm kỳ 2020 - 2025.

Kiều bào đồng hành cùng sự phát triển của đất nước: Kỳ 1 - Đi để trở về xây dựng quê hương

Doanh nhân Nguyễn Hoài Bắc (thứ 2 từ phải sang) cùng các đại biểu tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc, được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gặp gỡ và trò chuyện. (Ảnh: Tạp chí Xây dựng Đảng)
(PLVN) - Từ chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước cho rằng “cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam”, Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài đã trở thành “kim chỉ nam” cho hoạt động của Đảng, Nhà nước, các Bộ, ban, ngành, địa phương và xã hội trong triển khai công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, đưa đến nhiều kết quả nổi bật, góp phần thắt chặt sợi dây gắn kết giữa kiều bào với quê hương.

Thông cáo báo chí Kỳ họp thứ 43 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương

Thông cáo báo chí Kỳ họp thứ 43 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương
(PLVN) - Trong các ngày 15 và 16/7 /2024, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 43. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì Kỳ họp. Tại Kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung sau:

Ra mắt cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về Quốc hội

Cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về Quốc hội. (Ảnh: T.C)
(PLVN) - Chiều 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ban Tuyên giáo Trung ương và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp tổ chức Lễ ra mắt cuốn sách “Quốc hội trong tiến trình đổi mới đáp ứng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Thủ tướng: '5 quyết tâm', '5 bảo đảm' để thúc đẩy giải ngân, sử dụng hiệu quả nhất nguồn vốn gần 670 nghìn tỷ đồng

Thủ tướng: '5 quyết tâm', '5 bảo đảm' để thúc đẩy giải ngân, sử dụng hiệu quả nhất nguồn vốn gần 670 nghìn tỷ đồng
Biểu dương những nơi làm tốt và phê bình nghiêm khắc những bộ, ngành, địa phương chưa làm tốt công tác giải ngân vốn đầu tư công, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh "5 quyết tâm", "5 bảo đảm" để phấn đấu giải ngân trên 95% kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2024 đã được giao (gần 670 nghìn tỷ đồng).

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Cải cách hành chính theo tinh thần '5 đẩy mạnh'

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Cải cách hành chính theo tinh thần '5 đẩy mạnh'
Kết luận phiên họp thứ tám của Ban Chỉ đạo Cải cách hành chính của Chính phủ (Ban Chỉ đạo) vào sáng 15/7, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện “5 đẩy mạnh”, với tinh thần “đã bàn, đã thông thì phải thực hiện”, góp phần khơi thông nguồn lực, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.