Bỏ ruộng sản xuất vì nước thải ô nhiễm

Sống chủ yếu bằng nghề nông nhưng hơn 1 năm nay người dân thôn An Dương, xã An Đồng (huyện An Dương) phải bỏ những “tấc vàng” của mình để cỏ hoang mọc vì nguồn nước cung cấp cho cánh đồng đang ngày bị ô nhiễm..

Làm khó cả sản xuất lẫn sinh hoạt
Cánh đồng thôn An Dương xã An Đồng có duy nhất một con mương dẫn nước từ sông Lạch Tray  phục vụ tưới, tiêu cho toàn bộ diện tích hơn 60 mẫu. Tuy nhiên, 1 năm trở lại đây cánh đồng phải bỏ hoang vì con mương dẫn nước bị nước thải của các công ty sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm nghiêm trọng. Mỗi lần thôn cho mở cống lấy nước vào đồng, nước thải từ mương cũng tràn theo vào khắp cánh đồng.
Cô Hà Thị Thế, người dân thôn An Dương, chỉ tay xuống cánh đồng nơi gia đình cô có 7 sào ruộng đang để cỏ mọc hoang thất vọng cho biết: Nước đen ngòm, có mùi hôi, khét, mỗi khi lội xuống ruộng là chân tay mẩn ngứa, nổi tịt gãi đến chảy máu.

Bọt xà phòng trên tuyến mương dẫn nước vào cánh đồng thôn An Dương

Lúa cấy xong gốc cứ xù ra, lá xanh tốt nhưng không có bông, những ruộng cho thu hoạch thì năng suất cũng rất thấp, chỉ được 50kg thóc/sào. Lúc đầu bà con trong thôn cho là do thời tiết hoặc cách chăm bón không phù hợp nên mất mùa. Nhưng đến vụ sau tình trạng trên lại tiếp tục diễn ra. Có những thửa ruộng cho thu hoạch thóc nhưng đem xay sát nấu cơm không thể ăn được vì có mùi hôi của xà phòng. Mỗi vụ sản xuất, người dân  chi phí mất trên 500 nghìn đồng cho công làm đất, giống, thuốc trừ sâu, phân bón… mà kết quả rất thấp.
“Ngày nào cũng phải ngửi mùi hôi thối, khó chịu đến ngạt thở từ con mương hắt lên. Những ngày mưa to, nước từ mương dâng lên tràn vào sân, vào bếp có mùi tanh, bọt váng màu vàng mùi rất khó chịu. Nước  mương chỉ cần lấy que khuấy là bọt xà phòng nổi lên trắng xóa, tôm, cá không sống được”,  - ông Đỗ Quang Phê, một người dân sống gần mương dẫn nước thôn An Dương bức xúc.
Trưởng thôn An Dương, ông Nguyễn Văn Đề cho biết: hiện cánh đồng chỉ còn vài sào xa khu nhà máy, người dân tiếc đất đem trồng rau. Nhưng rau trồng xong lá co vào không phát triển được, mang ra chợ bán cũng không ai mua vì họ bảo nhau rau của thôn An Dương trồng ở chân ruộng có nước bị ô nhiễm, không ăn được. Mặc dù, cánh đồng không sản xuất được nhưng người dân trong thôn vẫn phải nộp tiền thủy lợi phí. Vì chỉ cần 1 tuần  không mở cống, nước trong mương bốc mùi hôi thối khắp khu dân cư gần đó. Có lần mở cống, nước bọt xà phòng trắng xóa nổi cao ngang mặt đường.
Chỉ vào cống nước thải, ông Đề cho biết người dân trong thôn nhiều lần bức xúc vì nước thải của nhà máy thải ra cánh đồng, họ mang vôi, gạch vỡ đổ xuống miệng cống, hy vọng ngăn không cho nước thải từ nhà máy tràn vào cánh đồng nhưng cũng không thấm vào đâu. Người dân bất lực, chẳng biết kêu ai đành bỏ ruộng. Ông Đề băn khoăn, nước thải này đổ ra sông, gây ô nhiễm nguồn nước dùng sản xuất nước sạch phục vụ cho sinh hoạt thì còn nguy hiểm hơn nữa.

Chẳng lẽ bó tay ?
Người dân thôn An Dương nhiều lần đề nghị với HĐND, UBND  xã mong muốn chính quyền địa phương  tìm biện pháp khắc phục để bà con có thể tiếp tục sản xuất. Thậm chí, có lần họ còn mang cả gạo có nhiễm mùi xà phòng lên tận trụ sở UBND xã nấu cơm để chứng minh cho lãnh đạo về mức độ ô nhiễm ở đây. Cũng theo ông Đề, lãnh đạo xã và thôn trực tiếp làm việc với các doanh nghiệp nhưng đến nay nước bẩn vẫn  thải ra con mương.
Ông Trần Văn Đại, Phó chủ tịch UBND xã An Đồng cho biết: Việc ô nhiễm môi trường tại khu cánh đồng thôn An Dương là có thật và nghiêm trọng. Nguyên nhân chính được xác định là do nguồn nước thải của một số doanh nghiệp sản xuất ngay sát cánh đồng thải ra. Chính quyền địa phương đã mời các doanh nghiệp xả nước thải trực tiếp ra mương dẫn nước của thôn An Dương để tìm biện pháp khắc phục. Tuy nhiên, cán bộ các công ty xuống làm việc với UBND xã và người dân hứa sẽ báo cáo lại với lãnh đạo công ty, sau đó vẫn không thấy chuyển biến gì. Cũng theo ông Đại, việc giải quyết vấn đề này nằm ngoài khả năng của xã, nên xã chỉ biết đề nghị với Phòng Tài nguyên Môi trường huyện, Cảnh sát môi trường về kiểm tra mức độ ô nhiễm tại cánh đồng. Nhưng cho đến nay, chưa có bất cứ kết luận nào của các cơ quan chức năng.
Người dân thôn An Dương mong muốn các doanh nghiệp xây hệ thống xử lý nước thải, có mương thoát nước riêng, không xả trực ra mương cấp nước của cánh đồng để tránh gây ô nhiễm môi trường. Các doanh nghiệp cũng cần có trách nhiệm đền bù cho người dân, giúp họ cải tạo lại ruộng bị ô nhiễm do nước thải gây ra. Tuy vậy, qua nhiều lần đề nghị, các công ty đều phớt lờ với lý do là bụi xà phòng trong quá trình sản xuất và nước thải sinh hoạt của công nhân gây ô nhiễm chứ không phải do nước thải trong quá trình sản xuất (!).
Đã đến lúc các cơ quan có chức năng của huyện An Dương và thành phố vào cuộc để có câu trả lời thỏa đáng cho người dân…

Bài và ảnh: Việt Cường