Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết tâm cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV

Chủ động triển khai, bảo đảm Nghị quyết được thực hiện hiệu quả

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra nhiều nhiệm vụ trọng tâm đối với ngành nông nghiệp và môi trường. Theo đó, Bộ được giao mục tiêu tăng trưởng GDP toàn ngành đạt tối thiểu 3,6% và phấn đấu 4%/năm; đồng thời chủ trì hàng chục nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, cùng nhiều nội dung phối hợp với các bộ, ngành, địa phương.

Bộ trưởng thông tin, theo đánh giá của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ, các chỉ tiêu và nhiệm vụ được giao đều có tính khả thi, vấn đề cốt lõi là tổ chức thực hiện hiệu quả. Năm 2025, dù đối mặt nhiều khó khăn, toàn ngành vẫn đạt mức tăng trưởng 3,78%, tạo nền tảng để bước vào giai đoạn mới với mục tiêu phấn đấu bình quân 4%/năm trong cả nhiệm kỳ.

Cũng theo Bộ trưởng, Dự thảo chương trình hành động của Đảng ủy Bộ được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết Đại hội XIV và định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Chính phủ. Thực hiện Kết luận số 260 của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ, Vụ Kế hoạch - Tài chính đã chủ trì xây dựng dự thảo chương trình, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ để hoàn thiện.

Dự thảo xác định rõ từng nhiệm vụ, thời gian thực hiện, đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp. Sau khi Chính phủ ban hành chính thức chương trình hành động, Đảng ủy Bộ sẽ đồng thời ký ban hành chương trình của mình.

Nhiều đơn vị đã chủ động triển khai công việc ngay từ tháng 1, không chờ văn bản chính thức. Trong dịp Tết, các báo cáo và trao đổi công việc vẫn được duy trì; ngay sau kỳ nghỉ, các đơn vị đã gửi tài liệu, xin ý kiến lãnh đạo Bộ. Tinh thần chủ động này được đánh giá cao.

Chương trình hành động giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững theo hướng xanh, sinh thái, giảm phát thải; bảo đảm an ninh lương thực; nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân nông thôn; quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên; bảo vệ môi trường và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế. Hiện nay, đóng góp trực tiếp của ngành vào GDP khoảng 11%.

Bên cạnh đó, Dự thảo chương trình hành động cũng xác định 12 chỉ tiêu chuyên môn và 8 chỉ tiêu về xây dựng Đảng. Trong đó, 100% đảng viên được học tập, quán triệt nghị quyết; 100% tổ chức đảng xây dựng chương trình thực hiện; 100% cấp ủy ban hành quy chế làm việc; hằng năm Đảng bộ Bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên, trên 98% đảng viên hoàn thành nhiệm vụ; nhiệm kỳ 2026-2030 kết nạp 600-800 quần chúng ưu tú; 100% cấp ủy, ủy ban kiểm tra thực hiện chương trình kiểm tra, giám sát; 100% cấp ủy thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; các tổ chức chính trị - xã hội hằng năm hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên.

Hoàn thiện thể chế, mở đường cho phát triển

Theo Bộ trưởng Trần Đức Thắng, điều cốt lõi của chương trình hành động không nằm ở những con số chỉ tiêu, mà ở việc hiểu rõ bản chất từng mục tiêu: vì sao đặt ra, cách triển khai ra sao, đơn vị nào chịu trách nhiệm và nguồn lực được bố trí thế nào.

“Mỗi nhiệm vụ được giải quyết nhanh, đúng, đầy đủ và có chất lượng đều góp phần trực tiếp vào tăng trưởng của đất nước”, Bộ trưởng Trần Đức Thắng nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi tinh thần trách nhiệm và tâm huyết trong toàn ngành để đưa Nghị quyết Đại hội XIV thực sự đi vào cuộc sống.

Phần nhiệm vụ, giải pháp của chương trình hành động được chia thành hai nhóm: công tác chuyên môn và công tác Đảng. Trong đó, Bộ trưởng Trần Đức Thắng chỉ ra rằng trụ cột đầu tiên của nhóm chuyên môn là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế nhằm phát triển nhanh và bền vững; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Theo Bộ trưởng, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện, đẩy nhanh hoàn thiện thể chế phát triển, giải phóng sức sản xuất, huy động nguồn lực và tạo động lực mới cho nền kinh tế. Qua nhiều nhiệm kỳ, thể chế luôn được xác định là khâu đi đầu trong ba đột phá chiến lược. Về nguyên tắc, thể chế do Trung ương ban hành, nhưng thực tế dự thảo luật, nghị định, thông tư lại do các bộ, ngành chủ trì xây dựng, từ cấp cục, vụ tham mưu đến phòng, bộ phận và cuối cùng là một chuyên viên trực tiếp soạn thảo.

Cũng theo Bộ trưởng, nếu quy trình ấy không bài bản, không trách nhiệm, chính sách ban hành có thể chưa sát thực tiễn. Quan điểm xuyên suốt được nhấn mạnh: thể chế, pháp luật phải đi trước, mở đường cho đột phá phát triển ngành nông nghiệp và môi trường trong kỷ nguyên mới; phải trở thành động lực phát triển và lợi thế cạnh tranh.

Chương trình hành động xác định khoảng gần 100 nội dung trọng tâm cần hoàn thiện thể chế, pháp luật. Khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự tham gia nghiêm túc của tất cả đơn vị. Trọng tâm trước mắt là thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV và 9 nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị thành các quy định cụ thể của Bộ, của ngành; tiếp tục hoàn thiện pháp luật theo yêu cầu tại Nghị quyết  và các kết luận liên quan đến nông nghiệp, môi trường.

Riêng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ theo Nghị quyết số 57, Bộ hiện được giao 241 nhiệm vụ và con số này còn tăng. Đáng chú ý là việc xây dựng hơn 10 cơ sở dữ liệu của ngành. Theo Bộ trưởng, không có cơ sở dữ liệu thì không thể nói đến chuyển đổi số. Cơ sở dữ liệu ngành là nền tảng, nhưng từng đơn vị phải hoàn thành dữ liệu của mình; công việc này luôn phải cập nhật, không thể làm qua loa.

Bên cạnh đó là yêu cầu phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính, theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương chịu trách nhiệm”. Nếu còn giữ lại khâu trung gian, doanh nghiệp và người dân vẫn phải đi lại nhiều nơi.

Tinh thần cải cách cũng được đặt ra rõ ràng: chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển; cắt giảm tối đa điều kiện đầu tư kinh doanh. Chương trình cũng yêu cầu tạo hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon.

Việt Nam có hơn 14,02 triệu hecta rừng; nếu phát triển tốt thị trường carbon, nguồn thu từ tín chỉ có thể bổ sung cho chi trả bảo vệ rừng. Hay sản xuất nông nghiệp tuần hoàn có thể mang lại giá trị tăng thêm 15-20% cho nông dân, nhưng cần chính sách cụ thể thay vì để tự phát.