Bộ Giao thông Vận tải muốn đổ bùn lấp biển Cát Bà?

Đề xuất hỏa tốc về phương án đổ 40 triệu m3 bùn ra biển của Bộ Giao thông Vận tải theo “tư vấn” của JICA (Nhật Bản) dường như chỉ dựa trên khía cạnh "tiền nong" của riêng dự án nạo vét cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng mà chưa cân nhắc đến số phận Cát Bà - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.

Đề xuất hỏa tốc về phương án đổ 40 triệu m3 bùn ra biển của Bộ Giao thông Vận tải theo “tư vấn” của JICA (Nhật Bản) dường như chỉ dựa trên khía cạnh "tiền nong" của riêng dự án nạo vét cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng mà chưa cân nhắc đến số phận Cát Bà - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.

Bộ Giao thông Vận tải muốn đổ bùn lấp biển Cát Bà? ảnh 1

Phương án “đổ bùn ra biển” lần đầu tiên xuất hiện từ công văn hỏa tốc của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) gửi UBND TP Hải Phòng ngày 3/4/2012. Trước đó, UBND TP.Hải Phòng đã trình Thủ tướng Chính phủ hai phương án đổ bùn (2/12/2011) và Thủ tướng đã có có ý kiến chỉ đạo Bộ GTVT chủ trì phối hợp với thành phố này để xác định rõ khối lượng, kinh phí đổ bùn vào Khu công nghiệp (KCN) Nam Đình Vũ.

Hai phương án mà UBND TP.Hải Phòng trước đó chọn trình để xử lý 40 triệu mét khối bùn nạo vét được gồm: phương án một - đổ ở khu vực sau đê chắn sóng của hai bến khởi động tại khu vực nam Cát Hải; phương án hai: đổ tại khu công nghiệp Nam Đình Vũ.

Theo UBND TP Hải Phòng, ưu điểm của phương án một là tận dụng số bùn nạo vét được để tạo mặt bằng với diện tích từ 700 – 1.000ha để phát triển các dịch vụ hậu cảng, mang lại lợi ích kinh tế lớn. UBND TP.Hải Phòng và Bộ GTVT (lúc đó) thống nhất coi đây là tài nguyên để mở rộng diện tích khu vực cảng biển, tiết kiệm được khoản kinh phí tương đối lớn để tôn tạo mặt bằng.

Tuy nhiên, theo phương án một, nếu đổ ra khu vực sau đê chắn sóng của 2 bến khởi động thì sẽ phải xây dựng gần 8 km đê bao với kinh phí khoảng 700 tỉ đồng,  là con số quá lớn. Mặt khác thời gian chuẩn bị cho việc đầu tư, đấu thầu lựa chọn tư vấn nghiên cứu, khảo sát, lập dự án... cho hạng mục có thể kéo dài, khó có thể đảm bảo tiến độ triển khai.

Trong khi đó, phương án hai - đổ bùn tại KCN Nam Đình Vũ được thành phố hoa phượng đỏ đánh giá có nhiều điểm tối ưu hơn vì đã có sẵn dự án làm đê biển. Hiện KCN Nam Đình Vũ đã được Ban quản lý (BQL) Khu kinh tế Hải Phòng phê duyệt dự án đầu tư tuyến đê biển Nam Đình Vũ với tổng chiều dài tuyến đê khoảng 14,9km và tổng mức đầu tư hơn 998 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước, hiện đã giải ngân 25,8 tỉ đồng. UBND TP. Hải Phòng và cả Bộ GTVT (lúc đó) cũng đánh giá phương án đổ bùn vào KCN Nam Đình Vũ sẽ tiết kiệm thời gian hơn so với phương án một.

Cái lý và sự phi lý của đồng tiền

Trong phương án "đổ bùn ra biển" mà JICA tư vấn cho Bộ GTVT, hầu hết lý lẽ của JICA đều cho rằng như vậy sẽ tiết kiệm tối đa tiền và thời gian. Theo tính toán của JICA, cự ly từ điểm hút đến vị trí xả bùn chỉ 16 km (phía Nam Cát Bà) luồng đường thông thoáng, chỉ phải chi phí cho nạo hút bùn với tổng số tiền 35 tỷ Yên (khoảng 6.000 tỷ đồng). Phương án này không phải xây dựng đê bao, đào hố trung chuyển, cứ xả thẳng bùn ra biển là xong (?!).

Mặt khác, theo đúng cách này cũng không phải nạo vét luồng công vụ nên thời gian chỉ mất 41 tháng, bảo đảm tiến độ dự án. Và quan trọng hơn việc xây dựng đê bao, đào hố trung chuyển, nạo vét tuyến đường công vụ không nằm trong Hiệp định vốn vay của ODA (Nhật Bản).

Cái lý của tiền nong, thoạt nhìn có vẻ thuyết phục, nhưng trong mối tương quan với phát triển bền vững, cái lý này lại thực sự là một phản đề. Theo tính toán của các nhà khoa học, trong phương án đổ bùn ra biển của JICA chưa tính toán kỹ những tác động môi trường cực xấu đến những vùng biển xung quanh như Đồ Sơn, Cát Bà và Vịnh Hạ Long. Ngoài ra phương án này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến chế độ dòng chảy, chế độ sóng và làm thay đổi thủy triều của cả khu vực Hải Phòng.

"Hãy thử tưởng tượng 40 triệu mét khối bùn đổ ra biển chỉ cách chỗ nạo vét 16km và ở phía Nam quần đảo Cát Bà sau một thời gian sẽ quay lại lấn vào "đảo Ngọc". Hàng ngàn ha rừng nằm trong khu dự trữ sinh quyển và hàng trăm loài thực vật trong sách đỏ sẽ bị bùn vùi lấp" - TS Vũ Văn Bằng, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Nước và Môi trường (Liên hiệp các hội KHKT Việt Nam) vẽ ra một "kịch bản chết" trên "quần đảo vàng" nếu phương án đổ bùn ra biển của JICA được thực hiện.

Mà nếu tư duy trên khía cạnh tiền nong, đổ bùn ra biển, suy cho cùng, cũng không hẵn đã là “tiết kiệm”. Tính toán của các nhà khoa học cho thấy, nếu nạo vết hết 40 triệu mét khối bùn sẽ tôn tạo được khoảng 500 -1.000 ha tương đương một quận/huyện của TP.Hải Phòng (tùy theo địa hình cao hay thấp).

Khối lượng bùn này có thể tận dựng để đáp ứng việc san lấp mặt bằng cho khu Kinh tế Đình Vũ - Cát Hải với nhu cầu 600 triệu mét khối vật liệu san lấp. Về chất lượng, đất bùn nạo vét từ cảng Lạch Huyện nếu sử dụng làm mặt bằng và phơi nén khoảng 5- 7 năm, chi phí chỉ bằng 40- 50% so với san lấp bằng cát đen sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng.

Vì vậy, nếu đổ ra biển thì sẽ lãng phí rất lớn đó là chưa kể đến những hệ lụy chưa thể hình dung hết về tác động môi trường.

Phạm Đức Tùng

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ban Bí thư thi hành kỷ luật 2 cán bộ

Ông Lê Minh Trung.
Ban Bí thư quyết định kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng đối với ông Lê Minh Trung, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng; khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Đinh Quý Nhân, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Bình, nguyên Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Bình.

Bộ Ngoại giao nói về việc Việt Nam tham gia thảo luận về IPEF

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu theo hình thức trực tuyến tại buổi lễ Công bố khởi động thảo luận về IPEF. Ảnh: VGP
(PLVN) - Tại họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao chiều nay, 26/5, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời câu hỏi liên quan đến việc Việt Nam tham gia quá trình thảo luận về Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vì thịnh vượng (IPEF).

Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam: Cần ban hành chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong giai đoạn mới

Tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN là xu hướng tất yếu, khách quan, đáp ứng đòi hỏi của thời kì Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế.
(PLVN) - Việc tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa kiến tạo phát triển là xu hướng tất yếu, khách quan, đáp ứng đòi hỏi của thời kì Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh tình hình trên thế giới tiếp tục có những diễn biến nhanh, phức tạp, đất nước ta đứng trước vận hội và cả những thách thức không nhỏ, đòi hỏi cần tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật để đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.

88,48% người dân hài lòng khi đi làm thủ tục hành chính

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị.
(PLVN) - Đây là thông tin được nêu ra tại Hội nghị Công bố Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính năm 2021 và Chỉ số cải cách hành chính năm 2021 của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Hội nghị do Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ tổ chức hôm nay (25/5).

Chủ tịch Quốc hội: Thể chế không vướng gì

Chủ tịch Quốc hội: Thể chế không vướng gì

(PLVN) - Nhấn mạnh trong giai đoạn phục hồi và phát triển kinh tế mà “có tiền không tiêu được”, nhất là trong lĩnh vực y tế, giáo dục…, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định “thể chế không vướng gì”, đồng thời đề nghị cần làm rõ nguyên nhân của tình trạng này.