Bộ Giao thông Vận tải muốn đổ bùn lấp biển Cát Bà?

Đề xuất hỏa tốc về phương án đổ 40 triệu m3 bùn ra biển của Bộ Giao thông Vận tải theo “tư vấn” của JICA (Nhật Bản) dường như chỉ dựa trên khía cạnh "tiền nong" của riêng dự án nạo vét cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng mà chưa cân nhắc đến số phận Cát Bà - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.

Đề xuất hỏa tốc về phương án đổ 40 triệu m3 bùn ra biển của Bộ Giao thông Vận tải theo “tư vấn” của JICA (Nhật Bản) dường như chỉ dựa trên khía cạnh "tiền nong" của riêng dự án nạo vét cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng mà chưa cân nhắc đến số phận Cát Bà - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận.

Bộ Giao thông Vận tải muốn đổ bùn lấp biển Cát Bà? ảnh 1

Phương án “đổ bùn ra biển” lần đầu tiên xuất hiện từ công văn hỏa tốc của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) gửi UBND TP Hải Phòng ngày 3/4/2012. Trước đó, UBND TP.Hải Phòng đã trình Thủ tướng Chính phủ hai phương án đổ bùn (2/12/2011) và Thủ tướng đã có có ý kiến chỉ đạo Bộ GTVT chủ trì phối hợp với thành phố này để xác định rõ khối lượng, kinh phí đổ bùn vào Khu công nghiệp (KCN) Nam Đình Vũ.

Hai phương án mà UBND TP.Hải Phòng trước đó chọn trình để xử lý 40 triệu mét khối bùn nạo vét được gồm: phương án một - đổ ở khu vực sau đê chắn sóng của hai bến khởi động tại khu vực nam Cát Hải; phương án hai: đổ tại khu công nghiệp Nam Đình Vũ.

Theo UBND TP Hải Phòng, ưu điểm của phương án một là tận dụng số bùn nạo vét được để tạo mặt bằng với diện tích từ 700 – 1.000ha để phát triển các dịch vụ hậu cảng, mang lại lợi ích kinh tế lớn. UBND TP.Hải Phòng và Bộ GTVT (lúc đó) thống nhất coi đây là tài nguyên để mở rộng diện tích khu vực cảng biển, tiết kiệm được khoản kinh phí tương đối lớn để tôn tạo mặt bằng.

Tuy nhiên, theo phương án một, nếu đổ ra khu vực sau đê chắn sóng của 2 bến khởi động thì sẽ phải xây dựng gần 8 km đê bao với kinh phí khoảng 700 tỉ đồng,  là con số quá lớn. Mặt khác thời gian chuẩn bị cho việc đầu tư, đấu thầu lựa chọn tư vấn nghiên cứu, khảo sát, lập dự án... cho hạng mục có thể kéo dài, khó có thể đảm bảo tiến độ triển khai.

Trong khi đó, phương án hai - đổ bùn tại KCN Nam Đình Vũ được thành phố hoa phượng đỏ đánh giá có nhiều điểm tối ưu hơn vì đã có sẵn dự án làm đê biển. Hiện KCN Nam Đình Vũ đã được Ban quản lý (BQL) Khu kinh tế Hải Phòng phê duyệt dự án đầu tư tuyến đê biển Nam Đình Vũ với tổng chiều dài tuyến đê khoảng 14,9km và tổng mức đầu tư hơn 998 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước, hiện đã giải ngân 25,8 tỉ đồng. UBND TP. Hải Phòng và cả Bộ GTVT (lúc đó) cũng đánh giá phương án đổ bùn vào KCN Nam Đình Vũ sẽ tiết kiệm thời gian hơn so với phương án một.

Cái lý và sự phi lý của đồng tiền

Trong phương án "đổ bùn ra biển" mà JICA tư vấn cho Bộ GTVT, hầu hết lý lẽ của JICA đều cho rằng như vậy sẽ tiết kiệm tối đa tiền và thời gian. Theo tính toán của JICA, cự ly từ điểm hút đến vị trí xả bùn chỉ 16 km (phía Nam Cát Bà) luồng đường thông thoáng, chỉ phải chi phí cho nạo hút bùn với tổng số tiền 35 tỷ Yên (khoảng 6.000 tỷ đồng). Phương án này không phải xây dựng đê bao, đào hố trung chuyển, cứ xả thẳng bùn ra biển là xong (?!).

Mặt khác, theo đúng cách này cũng không phải nạo vét luồng công vụ nên thời gian chỉ mất 41 tháng, bảo đảm tiến độ dự án. Và quan trọng hơn việc xây dựng đê bao, đào hố trung chuyển, nạo vét tuyến đường công vụ không nằm trong Hiệp định vốn vay của ODA (Nhật Bản).

Cái lý của tiền nong, thoạt nhìn có vẻ thuyết phục, nhưng trong mối tương quan với phát triển bền vững, cái lý này lại thực sự là một phản đề. Theo tính toán của các nhà khoa học, trong phương án đổ bùn ra biển của JICA chưa tính toán kỹ những tác động môi trường cực xấu đến những vùng biển xung quanh như Đồ Sơn, Cát Bà và Vịnh Hạ Long. Ngoài ra phương án này sẽ gây ảnh hưởng lớn đến chế độ dòng chảy, chế độ sóng và làm thay đổi thủy triều của cả khu vực Hải Phòng.

"Hãy thử tưởng tượng 40 triệu mét khối bùn đổ ra biển chỉ cách chỗ nạo vét 16km và ở phía Nam quần đảo Cát Bà sau một thời gian sẽ quay lại lấn vào "đảo Ngọc". Hàng ngàn ha rừng nằm trong khu dự trữ sinh quyển và hàng trăm loài thực vật trong sách đỏ sẽ bị bùn vùi lấp" - TS Vũ Văn Bằng, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Nước và Môi trường (Liên hiệp các hội KHKT Việt Nam) vẽ ra một "kịch bản chết" trên "quần đảo vàng" nếu phương án đổ bùn ra biển của JICA được thực hiện.

Mà nếu tư duy trên khía cạnh tiền nong, đổ bùn ra biển, suy cho cùng, cũng không hẵn đã là “tiết kiệm”. Tính toán của các nhà khoa học cho thấy, nếu nạo vết hết 40 triệu mét khối bùn sẽ tôn tạo được khoảng 500 -1.000 ha tương đương một quận/huyện của TP.Hải Phòng (tùy theo địa hình cao hay thấp).

Khối lượng bùn này có thể tận dựng để đáp ứng việc san lấp mặt bằng cho khu Kinh tế Đình Vũ - Cát Hải với nhu cầu 600 triệu mét khối vật liệu san lấp. Về chất lượng, đất bùn nạo vét từ cảng Lạch Huyện nếu sử dụng làm mặt bằng và phơi nén khoảng 5- 7 năm, chi phí chỉ bằng 40- 50% so với san lấp bằng cát đen sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng.

Vì vậy, nếu đổ ra biển thì sẽ lãng phí rất lớn đó là chưa kể đến những hệ lụy chưa thể hình dung hết về tác động môi trường.

Phạm Đức Tùng

Cùng chuyên mục
Thủ tướng Phạm Minh Chính dành thời gian để phân tích về 3 nội dung lớn nên đầu tư vào Việt Nam và Đà Nẵng

Thủ tướng Phạm Minh Chính: 3 nội dung lớn 'thúc đẩy' doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam và Đà Nẵng

(PLVN) - Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các doanh nghiệp, các nhà đầu tư đầu tư nhiều hơn nữa vào Việt Nam và Đà Nẵng trên tinh thần “chân thành, tin cậy và trách nhiệm”, “đã nói là làm, đã làm là hiệu quả”, luôn “tự hào và vinh dự” khi lựa chọn Việt Nam làm địa điểm đầu tư, cùng nhau chiến thắng, “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”…

Đọc thêm

Liên kết tiểu vùng Nam Trung Bộ: Lúng túng vì thiếu “nhạc trưởng”

Quang cảnh buổi tọa đàm.
(PLVN) -  Được đánh giá là địa bàn chiến lược đặc biệt quan trọng của cả nước, Bộ Chính trị cũng đã ban hành nghị quyết và kết luận, song đến nay, vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ vẫn phát triển dưới tiềm năng, đặc biệt, liên kết vùng còn lỏng lẻo, lúng túng, bị động vì thiếu vai trò “nhạc trưởng”...

Vun đắp cho tình hữu nghị Việt Nam - Campuchia

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phó Thủ tướng Campuchia Men Sam An - Ảnh: VGP
(PLVN) - Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ hài lòng về sự phát triển tích cực của quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện Việt Nam - Campuchia thời gian gần đây, nhất là việc hai bên đã nỗ lực duy trì tiếp xúc, trao đổi cấp cao thường xuyên...

Từ tháng 7, Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Thanh Hoá đi vào hoạt động

Từ tháng 7, Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, tiêu cực tỉnh Thanh Hoá đi vào hoạt động
(PLVN) - Thanh Hóa là địa phương thứ 4 trong cả nước thành lập sớm Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã triển khai các biện pháp phòng ngừa về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, được Trung ương đánh giá cao, nhất là trong cải cách hành chính, cải cách hành chính công...

Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng: Liên tục, thường xuyên để đáp ứng nhu cầu thực tiễn

Quang cảnh hội nghị
(PLVN) - Hôm qua (23/6), phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị - những vấn đề lý luận và thực tiễn”, tại khu vực miền Nam, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Trương Thị Mai nhấn mạnh, mỗi một giai đoạn cách mạng có một yêu cầu khác nhau. Vì vậy, quá trình đổi mới là quá trình liên tục, phù hợp với yêu cầu từng giai đoạn của cách mạng.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Phòng, chống tham nhũng cần kiên trì, nhân văn, bài bản và thuyết phục

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri ở quận Ba Đình. Ảnh TTXVN
(PLVN) - "Quan điểm nhất quán của Trung ương là phải phòng, chống tham nhũng, tiêu cực một cách kiên trì, nhân văn, bài bản và thuyết phục. Quy trình xử lý cán bộ vi phạm được thực hiện chặt chẽ, bài bản theo nguyên tắc của Đảng và các quy định pháp luật", Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định.

Phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045: Huy động sức mạnh tổng hợp, tạo chuyển biến rõ rệt

Các đồng chí lãnh đạo Trung ương và thành phố Hà Nội chủ trì Hội nghị.
(PLVN) -  Yêu cầu trên được Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng nhấn mạnh tại Hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, diễn ra hôm qua (22/6).

Xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam: Nâng cao chất lượng, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật

GS. TS Hoàng Thị Kim Quế
(PLVN) - Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, lấy quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân là trung tâm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm yêu cầu phát triển bền vững kinh tế, xã hội và quốc phòng, an ninh trong điều kiện mới.