Bộ đội Biên phòng Khánh Hòa 'gắn' dân vận với xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật
Bằng những việc làm thiết thực, gắn công tác dân vận với tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa đã góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, củng cố tình đoàn kết quân - dân, xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân” nơi biên giới biển.
Cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, những năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa luôn chú trọng đổi mới công tác dân vận, hướng mạnh các hoạt động về cơ sở. Không chỉ tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cán bộ, chiến sĩ biên phòng còn tích cực chăm lo đời sống, hỗ trợ sinh kế, đồng hành cùng người dân trong phát triển kinh tế - xã hội. Từ những việc làm cụ thể, mối quan hệ gắn bó giữa quân và dân ngày càng được củng cố, tạo nền tảng để phát huy vai trò của Nhân dân trong giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Lấy đời sống Nhân dân làm điểm tựa cho công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật
Đối với địa bàn biên giới biển, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không đơn thuần là truyền đạt những quy định của pháp luật đến người dân, mà còn đòi hỏi sự thấu hiểu về điều kiện sống, đặc thù nghề nghiệp và những vấn đề đặt ra trong thực tiễn. Để chính sách, pháp luật thực sự đi vào đời sống, việc nâng cao nhận thức cần gắn với củng cố niềm tin, tạo sự đồng thuận và phát huy ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân.

Với đặc thù địa bàn ven biển rộng, đông dân cư, trong khi đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa xác định công tác dân vận là một trong những nhiệm vụ quan trọng, gắn chặt với yêu cầu quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Trên tinh thần đó, hoạt động tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai gắn với việc chăm lo đời sống, hỗ trợ phát triển kinh tế và giải quyết những khó khăn thiết thực của Nhân dân.
Đại tá Vũ Ngọc Đoàn, Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh: “Ở đâu có bộ đội biên phòng bám địa bàn, ở đó công tác dân vận phải được triển khai thực chất, hiệu quả, giúp nhân dân ổn định cuộc sống, yên tâm vươn khơi bám biển và cùng lực lượng biên phòng bảo vệ chủ quyền biển, đảo”.
Quan điểm này cũng cho thấy một yêu cầu quan trọng trong thực hiện công tác dân vận ở khu vực biên giới: Muốn vận động Nhân dân chấp hành tốt chủ trương, chính sách, pháp luật, trước hết phải gần dân, hiểu dân, quan tâm đến những nhu cầu chính đáng và đồng hành cùng người dân trong cuộc sống.
Tại các địa bàn biên giới biển, nhiều mô hình, chương trình dân vận được triển khai như “Mái ấm biên cương”, “Nâng bước em tới trường – Con nuôi đồn Biên phòng”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”...
Dù có nội dung và cách thức triển khai khác nhau, các chương trình đều hướng tới mục tiêu chung là chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, nhất là những gia đình có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời tăng cường mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng biên phòng với cấp ủy, chính quyền và người dân địa phương.

Những kết quả đạt được đã minh chứng cho hiệu quả của cách làm lấy cơ sở làm trọng tâm. Trong giai đoạn 2015 - 2025, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phối hợp vận động các đơn vị, doanh nghiệp xây dựng 75 căn nhà “Mái ấm biên cương”, 11 nhà tình thương và 2 nhà đại đoàn kết, huy động nguồn lực hàng tỷ đồng hỗ trợ các gia đình khó khăn ổn định chỗ ở.
Cùng với đó, lực lượng biên phòng đã trao tặng 100 con bò giống giúp các hộ nghèo phát triển kinh tế; huy động hàng nghìn ngày công của cán bộ, chiến sĩ tham gia xây dựng, sửa chữa nhà cửa, làm đường nông thôn, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho người dân tại các địa phương ven biển.
Giá trị của những hoạt động này không chỉ được đo bằng số lượng căn nhà, nguồn kinh phí hỗ trợ hay những công trình được hoàn thành. Quan trọng hơn, thông qua những việc làm cụ thể, hình ảnh người lính biên phòng gần dân, vì dân tiếp tục được bồi đắp, qua đó tạo nền tảng thuận lợi để triển khai công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật ngay từ cơ sở.
Đặc biệt, công tác chăm lo cho thế hệ trẻ vùng biển được Bộ đội Biên phòng tỉnh quan tâm thực hiện thường xuyên. Thông qua chương trình “Nâng bước em tới trường – Con nuôi đồn Biên phòng”, nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ kinh phí học tập, tiếp thêm điều kiện và động lực để tiếp tục đến trường.
Một mô hình tiêu biểu là “Lớp học tình thương” do cán bộ Đồn Biên phòng Cầu Bóng trực tiếp đứng lớp, duy trì suốt hơn 20 năm qua. Không chỉ truyền đạt kiến thức, những lớp học này còn thể hiện trách nhiệm, tình cảm của người lính biên phòng đối với sự trưởng thành của thế hệ trẻ nơi địa bàn đóng quân.
Trong hơn 10 năm qua, chương trình chăm lo học sinh đã huy động hơn 5,5 tỷ đồng hỗ trợ học sinh nghèo hiếu học, trực tiếp trợ cấp hằng tháng cho hàng chục em, đồng thời tiếp tục đồng hành với nhiều học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số.
Việc quan tâm đến giáo dục cũng chính là một hướng đi có ý nghĩa lâu dài trong công tác dân vận. Khi trẻ em được tạo điều kiện học tập, tiếp cận tri thức và hình thành nhận thức về quyền, nghĩa vụ công dân, đó cũng là cơ sở để xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, trách nhiệm đối với cộng đồng và quê hương từ thế hệ trẻ.
Có thể thấy, từ việc hỗ trợ sinh kế, chăm lo nhà ở đến đồng hành cùng học sinh nghèo, phong trào “Dân vận khéo” đã từng bước cụ thể hóa phương châm lấy người dân làm trung tâm. Chính sự gắn bó được vun đắp qua những hoạt động đời thường là điều kiện quan trọng để công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không trở nên xa rời thực tiễn, mà được người dân đón nhận bằng sự tin tưởng và đồng thuận.
Củng cố “thế trận lòng dân” nơi biên giới biển
Nếu công tác dân vận tạo dựng niềm tin thì tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật chính là một trong những phương thức quan trọng để chuyển hóa niềm tin ấy thành nhận thức và hành động tự giác của Nhân dân trong chấp hành pháp luật, tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Trên cơ sở mối quan hệ gắn bó với Nhân dân được vun đắp từ thực tiễn công tác dân vận, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp với đặc điểm, điều kiện thực tế của từng địa bàn.
Theo thông tin từ đơn vị, các đồn biên phòng đã tổ chức hàng nghìn buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân. Nội dung tập trung nâng cao nhận thức về bảo vệ chủ quyền biển, đảo, chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động khai thác hải sản trên biển, góp phần xây dựng ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với nhiệm vụ bảo vệ biên giới quốc gia.
Đối với ngư dân, việc hiểu và chấp hành đúng các quy định pháp luật không chỉ liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, khai thác hải sản, mà còn gắn với trách nhiệm bảo vệ tài nguyên biển, giữ gìn an ninh, trật tự và chủ quyền quốc gia. Vì vậy, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cần hướng tới những vấn đề cụ thể mà người dân thường xuyên gặp phải, giúp họ hiểu rõ quy định, nhận thức được trách nhiệm và chủ động thực hiện trong thực tế.
Từ góc độ này, hiệu quả của công tác tuyên truyền không chỉ nằm ở số buổi tổ chức hay số lượt người được tiếp cận thông tin, mà quan trọng hơn là khả năng đưa kiến thức pháp luật trở thành nhận thức, thói quen và hành động tự giác trong đời sống.
Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 - 2027”. Trong đó, vai trò của lực lượng quân đội không chỉ thể hiện ở việc trực tiếp tuyên truyền mà còn ở khả năng gắn kết công tác vận động quần chúng với thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và xây dựng địa bàn cơ sở vững mạnh.
Thực tiễn tại Khánh Hòa cho thấy, sự gần gũi, gắn bó giữa cán bộ, chiến sĩ biên phòng với Nhân dân đã góp phần tạo nên những điều kiện thuận lợi để thông tin pháp luật được truyền tải một cách thiết thực. Khi người dân xem các đồn biên phòng là điểm tựa trong cuộc sống và trong những chuyến vươn khơi, sự tin tưởng ấy cũng trở thành cầu nối quan trọng để lực lượng chức năng tuyên truyền, giải thích, vận động người dân thực hiện các quy định của pháp luật.
Không chỉ trong công tác dân vận thường xuyên, vai trò của Bộ đội Biên phòng còn được thể hiện rõ qua hoạt động phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn trên biển. Trước những diễn biến bất thường của thời tiết, bão, áp thấp nhiệt đới hay sự cố tàu thuyền, cán bộ, chiến sĩ biên phòng luôn là một trong những lực lượng tích cực tham gia hỗ trợ, giúp đỡ người dân.
Những hoạt động ấy không tách rời nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật mà góp phần củng cố nhận thức về trách nhiệm cộng đồng, ý thức chủ động phòng ngừa rủi ro, chấp hành các quy định bảo đảm an toàn và phối hợp với lực lượng chức năng khi có tình huống xảy ra.
Bởi bảo vệ chủ quyền quốc gia không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng vũ trang. Mỗi người dân sinh sống, lao động trên địa bàn biên giới biển, mỗi ngư dân vươn khơi bám biển đều có vai trò, trách nhiệm trong việc chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự và phối hợp với các lực lượng chức năng bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tại cơ sở cần được triển khai theo hướng ngày càng thiết thực, có trọng tâm, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trong đó, việc đổi mới nội dung, hình thức truyền thông, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và phát huy hiệu quả phối hợp giữa lực lượng biên phòng với cấp ủy, chính quyền, các tổ chức địa phương là những hướng đi cần được chú trọng.
Đồng thời, việc nhận diện, nhân rộng các mô hình dân vận hiệu quả, những cách làm sáng tạo và kịp thời tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn cơ sở sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, bảo đảm hoạt động tuyên truyền không chỉ được triển khai thường xuyên mà còn tạo ra những chuyển biến thực chất về nhận thức và hành động.

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, Đại tá Vũ Ngọc Đoàn cho biết: “Chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào ‘Dân vận khéo’, nhân rộng các mô hình hiệu quả, gắn phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền biển, đảo, xây dựng khu vực biên giới biển ngày càng vững mạnh”.
Từ những căn nhà nghĩa tình, lớp học dành cho trẻ em khó khăn đến những buổi tuyên truyền pháp luật và sự đồng hành cùng ngư dân trên biển, công tác dân vận của Bộ đội Biên phòng Khánh Hòa đang thể hiện giá trị bằng những hành động cụ thể, bền bỉ.
Qua đó, có thể thấy, xây dựng “thế trận lòng dân” không phải là nhiệm vụ tách rời đời sống Nhân dân, mà bắt đầu từ chính việc chăm lo cuộc sống, củng cố niềm tin và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Khi pháp luật được hiểu đúng, thực hiện tự giác và mỗi người dân ý thức đầy đủ trách nhiệm đối với quê hương, đó chính là nền tảng bền vững để phát huy sức mạnh toàn dân trong bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới biển, đảo của Tổ quốc.