Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh 'đưa' pháp luật đến tận tay ngư dân bằng công nghệ số
Từ nhóm Zalo, mã QR đến trợ lý ảo AI, Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh đang từng bước đổi mới phương thức tuyên truyền pháp luật, đưa các quy định về chống khai thác IUU đến gần hơn với ngư dân. Cách làm này giúp thông tin pháp luật được truyền tải nhanh, thuận tiện, đồng thời tạo kênh tương tác trực tiếp giữa cán bộ, chiến sĩ Biên phòng với ngư dân trước, trong và sau mỗi chuyến ra khơi.
Đưa “Sổ tay điện tử IUU” đến với ngư dân
Tại Cảng cá Cửa Nhượng, xã Thiên Cầm (Hà Tĩnh) thay vì chỉ tuyên truyền trực tiếp theo phương thức truyền thống, cán bộ Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh phối hợp với Viettel khu vực Cẩm Xuyên hướng dẫn ngư dân tiếp cận “Sổ tay điện tử IUU” thông qua mã QR. Chỉ với một thao tác quét mã bằng điện thoại thông minh, ngư dân có thể tiếp cận các quy định về khai thác thủy sản, những nội dung liên quan đến chống khai thác IUU, thông tin thời tiết, ngư trường và các khuyến cáo cần thiết trước mỗi chuyến biển.

Ngư dân Phạm Quang Minh ở xã Thiên Cầm cho hay, việc đưa các nội dung tuyên truyền lên nền tảng số giúp bà con dễ dàng chủ động tra cứu thông tin. “Từ khi có sổ tay điện tử, chúng tôi chỉ cần đưa điện thoại quét mã là có thể biết các quy định, thông tin hữu ích cho người đi biển. Ở đâu có sóng điện thoại thì ở đó chúng tôi có thể xem được thông tin trong sổ tay”- ông Minh cho biết.
Thiếu tá Hồ Thọ - Đồn trưởng Đồn Biên phòng Thiên Cầm cho biết, từ thực tế hoạt động của ngư dân, đơn vị đã xây dựng “Sổ tay điện tử IUU”, tích hợp những dữ liệu, hướng dẫn và quy định quan trọng liên quan đến khai thác thủy sản, giúp ngư dân thuận tiện tra cứu trước và trong quá trình vươn khơi. “Thay vì tuyên truyền trực tiếp là chủ yếu, đơn vị xây dựng sổ tay điện tử, tích hợp các nội dung cần thiết để ngư dân dễ tiếp cận. Chỉ cần điện thoại thông minh, bà con có thể quét mã QR hoặc tham gia các nhóm Zalo để cập nhật thông tin”, Thiếu tá Hồ Thọ chia sẻ thêm.

Cùng với đó, Đồn Biên phòng Thiên Cầm phối hợp với Viettel khu vực Cẩm Xuyên triển khai các hoạt động đồng hành chuyển đổi số, hỗ trợ người dân, ngư dân các xã ven biển tiếp cận thiết bị, dịch vụ và tiện ích số. Các mô hình như “Bình dân học vụ số”, “Đồng hành chuyển đổi số”, mã QR “Hòm thư điện tử ẩn danh” tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm, vi phạm pháp luật và các vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự cũng được triển khai, từng bước hình thành các kênh tương tác số giữa lực lượng Biên phòng với người dân vùng biển.
Từ nhóm Zalo đến trợ lý ảo AI
Với đặc thù số lượng tàu cá hoạt động trên biển lớn, việc giúp ngư dân nắm chắc các quy định pháp luật, nhận diện và chủ động phòng tránh hành vi vi phạm IUU được Bộ đội Biên phòng Hà Tĩnh xác định là nhiệm vụ thường xuyên.
Tại các đồn Biên phòng tuyến biển, các nhóm Zalo tuyên truyền pháp luật đã thu hút hơn 1.000 thành viên. Hàng trăm lượt thông tin về pháp luật, thời tiết, ngư trường, cảnh báo nguy cơ và các quy định chống khai thác IUU được cập nhật, chia sẻ đến ngư dân.

Với những ngư dân thường xuyên đi biển dài ngày, đây không chỉ là kênh tiếp nhận thông tin mà còn trở thành phương tiện trao đổi trực tiếp với lực lượng Biên phòng.
Ông Phạm Văn Dương ở thôn Trung Nghĩa, xã Lộc Hà, cho biết: “Trước mỗi chuyến biển, tôi thường xuyên theo dõi thông tin trên nhóm Zalo để cập nhật dự báo thời tiết, thông tin ngư trường và các quy định liên quan. Từ khi tham gia nhóm Zalo, mọi thông tin đều được cập nhật kịp thời. Trước mỗi chuyến ra khơi, tôi đều vào nhóm để xem dự báo thời tiết, thông tin ngư trường cũng như các quy định liên quan để yên tâm bám biển. Khi trên biển có vấn đề phát sinh, chúng tôi có thể nhắn vào nhóm để bà con và cán bộ Biên phòng cùng nắm bắt, xử lý kịp thời”.
Tại Đồn Biên phòng Cửa Sót, mô hình tuyên truyền pháp luật trên nền tảng số cũng được triển khai theo hướng đa dạng hơn, kết hợp nhóm Zalo, mã QR và trợ lý ảo AI. Trung tá Hồ Văn Hạ-Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa Sót cho biết, xuất phát từ thực tế công tác tuyên truyền pháp luật còn gặp nhiều khó khăn, nhất là việc truyền tải thông tin đến những ngư dân thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển, đơn vị đã nghiên cứu, xây dựng phương thức tuyên truyền dựa trên nền tảng số. “Chỉ huy đơn vị cùng cán bộ, chiến sĩ Đội Vận động quần chúng nhiều lần họp bàn, thống nhất nội dung, cách thức triển khai và phân công nhiệm vụ cụ thể. Điểm khác biệt của mô hình là ứng dụng công nghệ số thông qua nhóm Zalo, mã QR và trợ lý ảo AI để chuyển tải các quy định về khai thác thủy sản và chống khai thác IUU đến ngư dân thuận tiện hơn”, Trung tá Hạ cho hay.

Cũng theo Trung tá Hồ Văn Hạ, để mô hình phát huy hiệu quả, cán bộ Biên phòng phải kiên trì hướng dẫn, nhất là đối với những chủ tàu lớn tuổi, chưa thành thạo sử dụng điện thoại thông minh. Từ cách quét mã QR, tham gia nhóm Zalo đến tra cứu thông tin, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp hướng dẫn để ngư dân có thể tự thao tác. Điểm đáng chú ý là các nhóm Zalo không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin một chiều. Đây còn là kênh tương tác trực tiếp, giúp lực lượng Biên phòng tiếp nhận phản ánh từ ngư dân, kịp thời trao đổi, nhắc nhở và hướng dẫn khi phát sinh những vấn đề liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản trên biển.
Công nghệ số góp phần nâng cao ý thức chấp hành
Theo Đại tá Nguyễn Mậu Phúc - Phó Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền pháp luật, chống khai thác IUU bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực.
“Ứng dụng công nghệ thông tin giúp bà con ngư dân tiếp cận thông tin nhanh hơn, hiệu quả hơn, qua đó góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm trong khai thác thủy sản trên biển. Đồng thời, đây cũng là kênh hỗ trợ cán bộ, chiến sĩ Biên phòng trong quản lý tàu cá, nắm tình hình ngư dân hoạt động trên biển và tiếp nhận thông tin phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm”- Đại tá Phúc cho biết.

Từ những chiếc điện thoại thông minh của ngư dân, các quy định pháp luật vốn khô khan được chuyển tải thành những nội dung dễ tiếp cận, có thể tra cứu mọi lúc, mọi nơi. Cùng với phương thức tuyên truyền trực tiếp, công nghệ số đang giúp lực lượng Biên phòng rút ngắn khoảng cách thông tin với ngư dân, nhất là trong điều kiện tàu cá thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển.
Trong nỗ lực cùng cả nước phòng, chống khai thác IUU, việc ứng dụng nhóm Zalo, mã QR, sổ tay điện tử và trợ lý ảo AI đang mở ra hướng đi mới trong công tác tuyên truyền pháp luật ở khu vực biên giới biển Hà Tĩnh.
Khi thông tin pháp luật được đưa đến đúng lúc, đúng người và theo cách dễ tiếp cận, mỗi ngư dân sẽ có thêm kiến thức để chủ động tuân thủ quy định, phòng tránh vi phạm, vươn khơi an toàn. Qua đó, góp phần cùng lực lượng chức năng ngăn chặn khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và hướng tới xây dựng nghề cá có trách nhiệm, bền vững.