Bộ Công an đánh giá nạn đánh cắp, mua bán dữ liệu cá nhân “rất phức tạp”

(PLVN) - Đó là những thông tin rất đáng lo ngại vừa được Bộ Công an đưa ra trong Hồ sơ dự thảo đề nghị xây dựng Nghị định quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, được đăng tải công khai lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Hình minh họa Hình minh họa

Phát hiện hơn 60 tổ chức, cá nhân vi phạm

Theo Bộ Công an, việc mua, bán dữ liệu cá nhân diễn ra dễ dàng, phổ biến và hiện đang được thực hiện theo 2 hình thức chính. Một là, các doanh nghiệp, công ty kinh doanh dịch vụ có thu thập dữ liệu cá nhân của khách hàng, cho phép các đối tác thứ ba tiếp cận thông tin dữ liệu cá nhân nhưng không có yêu cầu, quy định chặt chẽ, để đối tác thứ ba chuyển giao, buôn bán cho các đối tác khác.

Hai là, các doanh nghiệp chủ động thu thập thông tin cá nhân của khách hàng, hình thành kho dữ liệu cá nhân, phân tích, xử lý các loại dữ liệu đó để tiến hành kinh doanh, buôn bán.

Các dữ liệu này được mua đi, bán lại nhiều lần, cung cấp dưới dạng dịch vụ như databox.vn, databoxviet.com, laydata.com, laydata.net, khodata.net, databox.biz, fff.com.vn, cokhach.com, vltoolkit.com.

“Các gói dữ liệu thô được rao bán liên quan tới nhiều lĩnh vực: Danh sách cán bộ, danh sách nội bộ (bao gồm cả các đơn vị công an, quốc phòng, thuế...); điện lực; thuê bao Internet; ngân hàng (chi tiết tới cả số dư tài khoản); bảo hiểm; hồ sơ đăng ký kinh doanh; giáo dục (phụ huynh, giáo viên, học sinh, sinh viên); bất động sản (kèm theo khả năng tài chính); nhân sự có chọn lọc (mức thu nhập, chức vụ); danh sách khách hàng sử dụng các dịch vụ Internet (danh sách thành viên đăng ký Facebook, fpt, vnn.com, yahoo.com, gmail.com, gov.vn, hopthu.com, hotmail.com, saigonnet.vn)”, Bộ Công an cho hay.

Các loại dữ liệu được mua bán trong thời gian dài, có cam kết về độ chính xác, cam kết cập nhật dữ liệu, hỗ trợ xuất dữ liệu theo yêu cầu người mua.

“Nhiều khả năng, nguồn của các dữ liệu thô xuất phát từ hệ thống nội bộ của cơ quan, Nhà nước hoặc từ hệ thống hành chính điện tử”, Bộ Công an nhận định.

Qua rà soát sơ bộ, Bộ Công an phát hiện hơn 60 tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động mua bán, sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, bao gồm: Các công ty cung cấp giải pháp công nghệ, nhân viên môi giới bất động sản, nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước, người có khả năng truy cập vào hệ thống chính quyền điện tử về giáo dục, y tế, chứng khoán, bệnh viện...

“Do quy định của pháp luật chưa chặt chẽ, chế tài chưa bao trùm được các hành vi vi phạm, chưa đủ sức răn đe nên việc xử lý các đối tượng có hành vi kinh doanh dữ liệu cá nhân trái pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu”, báo cáo đánh giá.

Bộ Công an cho biết đã xuất hiện các công ty cung cấp dịch vụ bán cho khách hàng phần mềm thu thập thông tin cá nhân trái phép, được cài ẩn trong các trang mạng bán hàng.

Khi người dùng truy cập vào các trang mạng này, doanh nghiệp sẽ thu thập được các thông tin cá nhân sâu hơn về phiên truy cập như địa chỉ IP, thời gian, số điện thoại, địa điểm. Về nguyên lý, chỉ có nhà mạng viễn thông mới biết, tại một thời điểm bất kỳ, địa chỉ IP được cung cấp cho thuê bao di động (3G, 4G) nào.

Các đối tượng tiến hành thu thập thông tin cá nhân trái phép bằng cách sử dụng mã độc, phần mềm có tính năng gián điệp để thu thập dữ liệu cá nhân trong môi trường mạng qua máy tính và điện thoại di động; tấn công, xâm nhập hệ thống máy tính, làm gián đoạn, tổn hại tới tính bí mật, tính toàn vẹn và sẵn sàng của máy tính người người sử dụng để chiếm đoạt thông tin cá nhân, dữ liệu cá nhân.

“Hình thức này đang diễn ra phổ biến, ngày càng có tính chất nguy hiểm như file chứa dữ liệu của 163.666.400 tài khoản Zing ID của Công ty VNG; hơn 5 triệu email và hàng chục ngàn thông tin thẻ thanh toán như Visa, thẻ tín dụng... được cho là của Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh;... bị đăng tải trên mạng”, Bộ Công an dẫn chứng.

Vì sao cần có Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân?

Thực tiễn an ninh mạng ở Việt Nam hiện nay cho thấy, các vụ việc xâm phạm an ninh mạng, bảo mật máy tính ngày càng gia tăng, đặc biệt là các vụ tấn công ứng dụng web.

Nhiều trang mạng ở Việt Nam chưa chú trọng công tác bảo mật nên là mục tiêu cho các đối tượng xâm nhập, chiếm đoạt dữ liệu. Một số đối tượng còn thực hiện hành vi tấn công vào hệ thống lưu trữ dữ liệu cá nhân, thông tin khách hàng như hệ thống cước phí Internet của các ISP để xóa cước phí, đánh cắp thông tin của các doanh nghiệp để bán cho đối thủ của họ, ăn cắp mật khẩu của các tài khoản nhằm mục đích biển thủ tiền...

Điển hình như vụ việc hơn 14.000 điện thoại tại Việt Nam bị Công ty Công nghệ Việt Hồng cài phần mềm nghe lén Ptracker đã âm thầm thu thập nhiều thông tin từ các điện thoại bị cài đặt như tin nhắn, danh bạ, ghi âm cuộc gọi, định vị điện thoại, quay phim, chụp ảnh, bật tắt 3G/4G.

Do quy định của pháp luật chưa chặt chẽ, chế tài chưa bao trùm được các hành vi vi phạm, chưa đủ sức răn đe nên việc xử lý hiện chưa đáp ứng yêu cầu. Hai tội danh quy định tại BLHS là Xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín hoặc hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác" (Điều 159), Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin trên mạng máy tính, mạng viễn thông (Điều 288) lại chưa quy định cụ thể, trực tiếp về các hành vi vi phạm pháp luật liên quan tới dữ liệu cá nhân.

Trong khi đó, các quy định xử phạt hành chính một số hành vi liên quan bảo vệ dữ liệu cá nhân lại chưa bảo đảm đầy đủ, toàn diện. Tại Nghị định 174/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013, mức phạt cao nhất là 70.000.000 đồng.

Với các phân tích trên, Bộ Công an đề xuất xây dựng riêng Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân gồm 27 điều về các biện pháp bảo vệ quyền dữ liệu cá nhân; các quy định về xử phạt...

Theo dự thảo nghị định, dữ liệu cá nhân là dữ liệu về thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự thuộc về cá nhân.

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm bao gồm: Quan điểm chính trị, tôn giáo; dân tộc hoặc chủng tộc; tình trạng sức khỏe; thông tin di truyền; dữ liệu sinh trắc học; giới tính, đời sống tình dục; dữ liệu tội phạm; vân tay, dấu bàn tay, hình ảnh mống mắt và dữ liệu di truyền.

Dữ liệu cá nhân có thể được tiết lộ trên phương tiện truyền thông cho mục đích báo chí mà không có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, nếu có lợi ích công cộng lớn và điều này phù hợp với các nguyên tắc đạo đức báo chí. Việc tiết lộ dữ liệu sẽ không gây ra thiệt hại quá lớn đối với quyền của chủ thể dữ liệu. Bất kì lúc nào, chủ thể dữ liệu luôn có quyền yêu cầu người xử lý dữ liệu cá nhân ngừng tiết lộ trừ khi có quy định khác của pháp luật và việc này phù hợp về mặt kỹ thuật và không gây ra phí tổn cao bất hợp lý.   

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm không được phép tiết lộ.

Tình hình phạm tội liên quan tới lĩnh vực ngân hàng diễn ra nghiêm trọng thời gian qua, nhiều thủ đoạn chiếm đoạt thông tin thẻ tín dụng, trộm cắp thông tin để làm giả thẻ ngân hàng, thanh toán hàng hóa khống diễn ra với các thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm hơn.

“Nhiều thiết bị skimming bị phát hiện lắp tại các máy ATM để chiếm đoạt thông tin; hàng triệu thẻ tín dụng giả bị phát hiện, thu giữ; người nước ngoài vào Việt Nam sử dụng trái phép thông tin thẻ tín dụng để rút tiền, thanh toán khống hàng hóa dịch vụ”, Bộ Công an nêu thực trạng đáng lo ngại.

Văn Sơn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khánh Hòa sẽ triển khai cấp 'thẻ xanh', 'thẻ vàng'

Một chốt tự quản bảo vệ “vùng xanh” ở Khánh Hòa.
(PLVN) - Chiều 18/9, ông Phạm Duy Lộc - Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Khánh Hòa cho biết, Sở này đã làm việc với Trung tâm Công nghệ phòng, chống COVID-19 quốc gia về việc ứng dụng công nghệ thông tin để cấp “thẻ xanh”, “thẻ vàng”.

Facebook ra mắt kính thông minh làm 'nổi sóng' mối lo về quyền riêng tư

Cơ quan giám sát quyền riêng tư của Ireland và Italy báo động về kính thông minh mới của Facebook (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Ủy viên Quyền riêng tư về Dữ liệu Ireland (DPC) đã bày tỏ lo ngại về kính thông minh mới do Facebook hợp tác với Ray-Ban sản xuất, cho biết họ đã hỏi gã khổng lồ công nghệ liệu thiết bị có thể thông báo chính xác cho những người đang bị quay phim bằng loại kính này hay không.

Giấy đi đường nhận diện bằng mã QR-Code: Công nghệ góp phần chống dịch

Giấy đi đường nhận diện bằng mã QR-Code: Công nghệ góp phần chống dịch
(PLVN) -  Sau một tuần triển khai cấp Giấy đi đường trực tuyến bằng mã QR-Code, đã có hơn 11.000 người dân, người lao động và doanh nghiệp đăng ký thông qua địa chỉ website: congan.baclieu.gov.vn/wcatbl/giaydiduong. Điều này góp phần hạn chế tối đa việc tập trung đông người tại trụ sở UBND các xã, phường, thị trấn, đảm bảo an toàn phòng chống dịch trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu.

Công ty Thuỷ điện Bản Vẽ triển khai công tác 'Chuyển đổi số' tới toàn thể CBCNV

Ứng dụng chuyển đổi số trong công tác vận hành nhà máy
(PLVN) - Thực hiện chủ đề năm 2021: “Chuyển đổi số trong Tập đoàn điện lực Quốc gia Việt Nam”, trong 9 tháng đầu năm Công ty đã triển khai các nội dung như thành lập Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số và Ứng dụng công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 vào hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Thuỷ điện Bản Vẽ.

Thúc đẩy phát triển Mạng lưới cán bộ trẻ ngành Nước Việt Nam - Úc

Lãnh đạo trẻ ngành nước Việt Nam - Úc tham dự diễn đàn trực tuyến.
(PLVN) - Sáng 15/9, tại Diễn đàn Lãnh đạo trẻ ngành Nước được tổ chức trong khuôn khổ “Tuần lễ ngành Nước Việt Nam - Úc 2021”, các cán bộ trẻ đã chia sẻ những thách thức về cơ chế, chính sách và kỹ thuật mà ngành nước một số nước Đông Nam Á, Nepal và Úc đang đối mặt, cũng như đề xuất các giải pháp và cơ hội hợp tác trong tương lai.

BIDV ủng hộ 25 tỷ đồng chung tay thực hiện chương trình “Sóng và máy tính cho em”

Phó Thống đốc thường trực NHNN Đào Minh Tú, đại diện Ngành ngân hàng trao tặng 100.000 máy tính cho Chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
(PLVN) - Số kinh phí trên được Ngân hàng TMCP ĐT&PT Việt Nam (BIDV) công bố tại Lễ phát động Chương trình “Sóng và máy tính cho em” - một chương trình nhân văn hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ nhằm trang bị công cụ học tập trực tuyến cho các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn ở các địa phương đang thực hiện Chỉ thị 16/CT-TTg.  

Hàn Quốc phạt Google gần 177 triệu USD

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Ủy ban Thương mại Công bằng Hàn Quốc (KFTC) đã phạt Google 207 tỷ won (176,64 triệu USD), với lý do tập đoàn công nghệ Mỹ này đã lạm dụng vị thế thống lĩnh nhằm gây ảnh hưởng tới sự cạnh tranh trên thị trường hệ điều hành (OS) di động, Yonhap đưa tin ngày 14/9.

Gắn camera quét mã QR tại các chốt kiểm soát

Khuyến khích người dân kiểm tra cài đặt mã QR cá nhân trước ở nhà, tránh tình trạng đến chốt mới bắt đầu khai báo.
(PLVN) -  Đây là giải pháp mang lại nhiều lợi ích hơn trong việc kiểm soát tại các chốt trên địa bàn tỉnh Tây Ninh. Với thời gian khoảng 3 giây, việc kiểm tra không gây ra ùn ứ, hạn chế tiếp xúc gần, xác định nhân thân người lưu thông, tránh nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.

Thí điểm cấp mã QR để người dân 'vùng xanh' ra đường

Ứng dụng khai báo y tế điện tử của TP HCM (Y tế HCM).
(PLVN) - Sở Thông tin và Truyền thông TP HCM vừa có văn bản đề nghị Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao, UBND Quận 7, huyện Củ Chi, huyện Cần Giờ phối hợp triển khai thí điểm ứng dụng “Y tế HCM” để kiểm soát người dân tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh an toàn.

MobiFone chung tay cung cấp 'Sóng và máy tính cho em'

Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Viễn thông MobiFone Nguyễn Mạnh Thắng phát biểu tại Lễ phát động ủng hộ chương trình "Sóng và máy tính cho em".
(PLVN) - Tổng công ty Viễn thông MobiFone đã tổ chức sự kiện hưởng ứng chương trình “Sóng và máy tính cho em” do Chính phủ phát động, Bộ TT&TT, Bộ Giáo dục & Đào tạo chủ trì và phối hợp thực hiện.