Biến ước mơ sáng tạo thành hiện thực
Từ ý tưởng cần có hành động cụ thể vì môi trường biển xanh thị xã Đồ Sơn quê hương, "Robot hớt rác trên mặt nước" của hai anh em sinh đôi Phạm Văn Đại, Phạm Văn Lượng ra đời. Công trình được trao giải nhất cuộc thi "Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc năm 2005". Mới đây, "Robot hớt rác trên mặt nước" tiếp tục được tặng Huy chương vàng tại Triển lãm quốc tế về sáng tạo dành cho học sinh năm 2006" được tổ chức tại Hàn Quốc cuối tháng 7 vừa qua.
Từ niềm đam mê chế tạo
Phạm Văn Đại và Phạm Văn Lượng là hai anh em sinh đôi, giống nhau như hai giọt nước, từ dáng vẻ bên ngoài đến sự đam mê chế tạo. Đại và Lượng sinh ra và lớn lên ở thôn Quý Kim, xã Hợp Đức (huyện Kiến Thuỵ). Bố các em không may mất sớm sau một cơn bạo bệnh, khi đó hai em mới 4 tuổi. Một mình mẹ em xoay sở, bươn chải với nghề làm bún cố gắng nuôi 3 con ăn học. Ngoài giờ học, hai anh em cùng chị gái giúp mẹ làm bún và thu xếp việc nhà. Bận là vậy, nhưng rảnh lúc nào Đại và Lượng lại say sưa với việc thu gom những đồ vật cũ, phế liệu, biến chúng thành những đồ chơi cho mình và bạn bè. Niềm đam mê sáng tạo thắp sáng trong tâm hồn hai anh em từ những ngày thơ ấu. Vì vậy cả hai em đều có chung sở thích xem phim khoa học viễn tưởng hoặc phim thiếu nhi liên quan đến khoa học. Không thể kể hết những sản phẩm hai anh em cùng nhau mày mò, sáng tạo từ những đồ vật cũ, hỏng, bị vứt lay lắt ở góc chợ, bụi tre hay bờ rào nhà hàng xóm. Đại nhíu mày suy nghĩ khi chúng tôi muốn em kể tên những sản phẩm hai anh em đã làm. “Nhiều lắm, em không nhớ hết. Chúng được làm cách đây hàng chục năm rồi. Em chỉ kể một số thứ tiêu biểu thôi nhé”-Và Đại hắng giọng liệt kê với sự hỗ trợ của Lượng. Nào là robot bắt vịt, đài thu thanh trực tiếp, máy báo động, mỏ hàn, thước đo phần trăm dùng trong vẽ biểu đồ môn địa lý...
Những người hàng xóm thường hay thấy hai cậu bé sinh đôi lang thang tìm kiếm, nhặt nhạnh từ đầu vi-đê-ô bị hỏng, đĩa CD cũ, nắp chai, vỏ chai, quả bóng nhựa đến những cái vỏ viên thạch rau câu bé xíu...Chị Bùi Thị Hương, mẹ của Đại và Lượng đôi khi không khỏi phiền lòng khi hai cậu con trai suốt ngày quanh quẩn bên đống đồ cũ, tháo tung toé, bày khắp nhà rồi lại hì hục lắp lắp, ghép ghép...Không ít lần chị mắng con vì “cái tội” làm bừa bộn nhà cửa hay mê mải tháo lắp mà lơ là chuyện bài vở, học hành. Mắng thì mắng vậy thôi chứ chị Hương biết ẩn sau cái "tội" đó là niềm đam mê sáng tạo của các con. Bởi thế nên mỗi khi Đại và Lượng xin tiền mua vật liệu, chị đều cố gắng giảm bớt các khoản chi tiêu, tạo điều kiện đến mức có thể cho các con thực hiện ý đồ sáng tạo của mình...
Đến những tấm huy chương
Tin vui hai anh em sinh đôi Phạm Văn Đại và Phạm Văn Lượng, học sinh lớp 12, Trường THPT Đồ Sơn đoạt giải nhất cuộc thi "Sáng tạo dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ nhất năm 2004-2005 với công trình “Robot hớt rác trên biển” khiến thầy và trò nhà trường, gia đình ngỡ ngàng, niềm vui xen lẫn tự hào. Bởi hai cậu học trò mảnh khảnh, ít nói và có vẻ nhút nhát đó lại ấp ủ niềm đam mê sáng tạo công trình có ý nghĩa sâu sắc về ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường đến vậy.
Nói về ý tưởng sáng tạo “Robot hớt rác trên biển”, Phạm Văn Đại kể: “Năm học lớp 10, nhà trường phát động cuộc thi viết “Vì biển xanh quê hương em”, em nghĩ chỉ viết bài không thôi chưa đủ mà cần có hành động thiết thực góp phần giữ gìn môi trường biển trong sạch hơn. Từ đó, hai anh em dự định chế tạo Robot có thể đi lại và hớt được rác trên mặt nước. Được nhà trường hỗ trợ một phần kinh phí , chúng em mạnh dạn thiết kế, chế tạo và gửi sản phẩm dự thi”. "Nguyên lý hoạt động của Robot hớt rác khá đơn giản, điều khiển dễ dàng, tiết kiệm chi phí và nhân lực. Cấu tạo của robot gồm 2 phần phao nổi bằng ống nước bịt kín 4 đầu và sàn nhựa gắn thùng chứa rác, trên sàn thiết kế 2 trụ đứng, một bên đỡ trục cánh tay quay tròn, một bên lắp động cơ quay trục. Bộ phận cào nghiêng gắn cố định vào thùng rác. Cuối đuôi phao gắn 2 động cơ có thể tiến, lùi, quay trái, phải đều được"- Lượng bổ sung. Hầu hết những bộ phận của robot này đều được tận dụng, từ ống nước PVC, đầu vi-đê-ô hỏng... Những thứ không thể tận dụng từ đồ cũ, hai anh em xin tiền mẹ, rồi cặm cụi đạp xe chở nhau từ Kiến Thuỵ lên chợ Sắt để mua.
Đại và Lượng còn nhớ mãi cảm giác vui mừng, phấn khởi khi lần đầu được lên thủ đô Hà Nội nhận giải thưởng do Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt
Hiện, Đại và Lượng đang ấp ủ dự định chế tạo “Gối báo thức” với hiệu quả báo thức chính xác mà không tạo âm thanh gây ảnh hưởng đến người khác; "Chiếc máy vặn bún" tự động hỗ trợ mẹ trong công việc hàng ngày. Đại cho biết thêm: “Chúng em đang nuôi ý tưởng làm một khu nhà tầng với nhiều khay đất có thể chịu hạn, thích hợp với việc trồng trọt vừa tiết kiệm diện tích đất, vừa đỡ tốn công đi lại”. Còn rất nhiều ý tưởng sáng tạo ấp ủ trong lòng hai anh em sinh đôi Đại và Lượng. Để biến ý tưởng thành công trình, sản phẩm cụ thể phải qua rất nhiều thử thách. Với hai anh em Đại và Lượng, những ý tưởng đó nuôi lớn khát khao cháy bỏng được sáng tạo, được phục vụ cuộc sống. /.