Biến động giá vật liệu xây dựng: Nhà thầu đề xuất bổ sung phụ lục giá trong điều khoản hợp đồng
Biến động mạnh của giá vật liệu xây dựng đang đẩy nhiều nhà thầu vào thế khó khi chi phí đầu vào tăng nhanh nhưng cơ chế hợp đồng chưa theo kịp. Trao đổi với Báo Pháp luật Việt Nam, một doanh nghiệp nằm trong top 3 nhà thầu xây dựng uy tín cho biết, mức tăng vật liệu có thể lên tới 50%, trong khi phần lớn rủi ro vẫn đang dồn về phía nhà thầu nên đề xuất được bổ sung phụ lục giá trong điều khoản hợp đồng.
“Chi phí tăng nhanh, nhưng giá hợp đồng gần như không đổi”
Theo phản ánh từ doanh nghiệp, thời gian gần đây, giá các loại vật liệu xây dựng chủ lực như cát, đá, xi măng, thép và nhiên liệu đều tăng mạnh, tác động trực tiếp đến hoạt động thi công.
Hiện tại, tình hình triển khai các dự án/gói thầu mà doanh nghiệp này đang thực hiện đang gặp ít trở ngại do biến động về giá nguyên vật liệu xây dựng, đặc biệt là các vật liệu chiếm tỷ trọng lớn về khối lượng trong các công trình xây dựng như cát, đá, đất đắp, xi măng, thép... và tăng chi phí vận hành các loại máy thi công xây dựng sử dụng xăng, dầu.
Theo phía doanh nghiệp, biến động giá này làm tăng chi phí xây dựng các dự án, công trình, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án, phát sinh khó khăn trong thực hiện hợp đồng xây dựng.
“So với thời điểm trúng thầu, chi phí vật liệu đã tăng từ khoảng 13% đến 50%. Trong đó, một số vật liệu như gạch, đá, bê tông tăng tới 40% – 50%”, đại diện doanh nghiệp cho biết.
Không chỉ vật liệu, giá xăng dầu tăng cũng kéo theo chi phí vận hành máy móc thi công gia tăng, khiến tổng chi phí xây dựng bị đội lên đáng kể. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của các gói thầu, làm biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp.
Điểm đáng chú ý là trong khi chi phí đầu vào liên tục biến động, phần lớn hợp đồng xây dựng hiện nay vẫn được ký theo hình thức trọn gói hoặc đơn giá cố định. Điều này khiến giá trị hợp đồng gần như không thể điều chỉnh tương ứng với diễn biến thị trường.
“Chi phí tăng rất nhanh, nhưng giá hợp đồng gần như đứng yên. Đây là áp lực lớn nhất đối với nhà thầu hiện nay”, nguồn tin cho biết.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng phản ánh một số khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai như thiếu hụt nguồn cung vật liệu và khó tìm nhà cung cấp đáp ứng yêu cầu phù hợp, làm gia tăng thêm rủi ro và chi phí.
Dù vậy, nhờ chủ động chuẩn bị nguồn lực và phương án thi công từ sớm, nên doanh nghiệp này vẫn cơ bản kiểm soát được tiến độ và chất lượng công trình, dù phải chấp nhận biên lợi nhuận bị ảnh hưởng.
Kiến nghị minh bạch giá và bổ sung cơ chế
Theo doanh nghiệp này, việc áp dụng các quy định pháp luật hiện hành về quản lý chi phí đầu tư xây dựng trong điều chỉnh giá hợp đồng bảo đảm được phần bù đắp chi phí thực tế phát sinh cho nhà thầu nhờ vào sự phối hợp và hỗ trợ của Chủ đầu tư cũng như mối quan hệ chia sẻ rủi ro cùng nhau giữa các Nhà cung cấp.
Từ thực tiễn triển khai, doanh nghiệp cho rằng do không có quy định về điều khoản trượt giá trong hợp đồng và khó triển khai việc điều chỉnh giá hợp đồng/phụ lục tăng giá nên đã ảnh hưởng tương đối đến biên lợi nhuận của nhà thầu.
Nhà thầu này kiến nghị, cần sớm hoàn thiện cơ chế công bố giá vật liệu xây dựng theo hướng minh bạch và cập nhật kịp thời hơn. Theo đó, việc công bố giá cần bám sát diễn biến thực tế của thị trường, rút ngắn độ trễ giữa giá công bố và giá giao dịch, đồng thời có các giải pháp bình ổn giá nhằm hạn chế những biến động bất thường.
“Điểm nghẽn hiện nay không phải là thiếu thông tin giá, mà là độ trễ trong cập nhật khiến dữ liệu chưa phản ánh kịp chi phí thực tế”, đại diện doanh nghiệp nhận định.
Từ đó, doanh nghiệp đề xuất cần bổ sung các điều khoản hoặc phụ lục giá ngay từ khi ký kết hợp đồng, cho phép điều chỉnh trong trường hợp giá nguyên vật liệu biến động vượt ngưỡng dự báo.
Theo doanh nghiệp, việc hoàn thiện cơ chế này sẽ giúp các bên chủ động hơn trong quản lý chi phí, đồng thời phân bổ rủi ro hợp lý giữa chủ đầu tư và nhà thầu.
Trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng còn nhiều biến động khó lường, những phản ánh từ phía doanh nghiệp cho thấy một thực tế rõ ràng nếu cơ chế điều hành và hợp đồng không theo kịp thị trường, rủi ro sẽ tiếp tục tích tụ trong hệ thống xây dựng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và tiến độ các dự án.