Biến cơ chế đặc thù thành nguồn lực phát triển, nâng cao chất lượng sống của người dân Hà Nội

Hình thành đầy đủ các điều kiện để đưa Luật vào cuộc sống

Trao đổi với báo chí, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, TP xác định đây là một đạo luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo ra khung thể chế mới với nhiều cơ chế, chính sách đột phá, mở rộng phân cấp, phân quyền và trao thêm công cụ để Hà Nội giải quyết những vấn đề lớn đặt ra trong quá trình phát triển Thủ đô.

Nhanh chóng cụ thể hóa các cơ chế, chính sách mà Luật đã giao cho TP, đến nay, HĐND TP Hà Nội đã thông qua 61 nghị quyết quy phạm pháp luật (QPPL) và UBND TP đã ban hành 16 quyết định QPPL để triển khai Luật Thủ đô năm 2026. Cùng với đó, TP tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống văn bản hiện hành để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tránh khoảng trống pháp lý trong quá trình thực hiện.

Bên cạnh việc hoàn thiện thể chế, TP đặc biệt coi trọng công tác tuyên truyền, phổ biến và tập huấn để Luật thực sự đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, đây mới là bước khởi đầu. Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là tiếp tục theo dõi sát quá trình thực thi, đánh giá tác động của từng cơ chế, chính sách; kịp thời nhận diện những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp và cơ sở để điều chỉnh, tháo gỡ.

“Mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành đầy đủ các văn bản để triển khai Luật, mà quan trọng hơn là phải biến những cơ chế, chính sách đặc thù Quốc hội trao cho Hà Nội thành nguồn lực phát triển thực chất, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp”, ông Nguyễn Xuân Lưu cho biết.

Tập trung tạo dựng những động lực tăng trưởng mới và bền vững

Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, yêu cầu tăng trưởng nhanh hơn nhưng không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân đã và đang được TP cụ thể hóa. Trước mắt, TP tập trung vào những cơ chế có thể tạo ra kết quả và động lực tăng trưởng ngay, nhất là trong đầu tư công, phát triển hạ tầng và đô thị, huy động nguồn lực xã hội, thu hút đầu tư và nhà đầu tư chiến lược. Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về quy hoạch, đất đai, đầu tư, qua đó rút ngắn thời gian chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án và đưa nguồn lực vào phát triển.

Về lâu dài, TP tập trung tạo dựng những động lực tăng trưởng mới và bền vững, trong đó khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển đổi số là những hướng trọng tâm. “Các cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, phát triển sản phẩm và dịch vụ mới sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế”, ông Nguyễn Xuân Lưu chỉ ra.

Trong lĩnh vực văn hóa, TP cũng đang phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của Thủ đô, khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và các mô hình kinh doanh, sáng tạo mới để hình thành thêm các không gian và động lực phát triển. Cùng với đó, TP chú trọng khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực sẵn có như đất đai, tài sản công, ngân sách và kết cấu hạ tầng, bảo đảm nguồn lực công được sử dụng có trọng tâm, tạo hiệu ứng dẫn dắt và thu hút thêm nguồn lực xã hội.

Triển khai Luật gắn chặt với thực tiễn đời sống

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội nêu rõ, TP xác định việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 phải gắn chặt với yêu cầu phát triển và thực tiễn đời sống, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Các cơ chế, chính sách của Luật phải được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ, cải thiện môi trường sống và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Điều đó được thể hiện qua một số chính sách Hà Nội đã và đang triển khai. Như về sức khỏe, UBND TP đã ban hành Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân. Ngay trước thềm năm học mới vừa qua, TP đã tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho toàn bộ trẻ em, học sinh dưới 18 tuổi.

Về giáo dục, TP đang xây dựng lộ trình miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và triển khai các khoản hỗ trợ đầu năm học; đồng thời, thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ học phí, bữa ăn bán trú theo quy định, ưu tiên các đối tượng chính sách và địa bàn còn khó khăn.

Về nền hành chính phục vụ, nhấn mạnh đây là vấn đề người dân cảm nhận rõ sự thay đổi của mô hình chính quyền 2 cấp, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội chỉ rõ, khi bỏ cấp trung gian, nhiều việc trước đây phải lên cấp trên thì nay giải quyết ngay tại xã, phường; thủ tục được rút ngắn. “Chỉ số cải cách hành chính năm 2025 của Hà Nội đạt 92,90%, xếp thứ 5 cả nước và chúng tôi đặt mục tiêu tiếp tục cải thiện. TP cũng duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh trực tiếp của người dân như ứng dụng iHanoi, để mỗi kiến nghị đều có địa chỉ trả lời”, ông Nguyễn Xuân Lưu cho hay.

Đề cập đến một số vấn đề TP còn cần phải tập trung giải quyết như tình trạng úng ngập cục bộ khi mưa lớn, ùn tắc giao thông, hạ tầng đô thị ở một số nơi chưa theo kịp tốc độ phát triển, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, đây là những việc TP đang ưu tiên nguồn lực, cùng với các cơ chế đầu tư mạnh của Luật Thủ đô năm 2026 và định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, để từng bước cải thiện chất lượng sống lâu dài cho người dân.