Bí quyết thành công trong việc cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước ở Công ty cổ phần Hàng Kênh
Cổ phần hoá đối với các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ là một điều “nhọc nhằn”. Công ty thảm Hàng Kênh là một trong số các doanh nghiệp bên bờ phá sản vào thời điểm trước cổ phần hoá vài năm và cũng chỉ vừa “gượng dậy”vào thời điểm cổ phần hoá. Vậy mà việc cổ phần hoá diễn ra thành công ngoài mong đợi. Phóng viên Báo Hải Phòng có cuộc đối thoại với Tổng giám đốc Công ty Hoàng Mạnh Thế chung quanh vấn đề này.
- Được biết, trước khi cổ phần hoá, Công ty thảm Hàng Kênh gặp rất nhiều khó khăn. Có thời điểm lỗ luỹ kế của công ty lên đến 23 tỷ đồng trong khi vốn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chỉ có 25 tỷ đồng, các loại quỹ đều âm, nợ BHXH nhiều năm... Ngân hàng không cho công ty vay vốn để kinh doanh. Lãnh đạo công ty đã làm gì trước tình hình đó?
- Để vượt qua khó khăn, trước hết, công ty được kiện toàn về bộ máy tổ chức, từng bước tìm ra hướng đi mới cho doanh nghiệp. Phát huy lợi thế về mặt bằng, về lao động, công ty tiếp tục hợp tác đầu tư thêm hai dây chuyền sản xuất giáy vải xuất khẩu, cải tiến, đổi mới thiết bị hai dây chuyền sản xuất giày thể thao đầu tư từ những năm 1994, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Đồng thời, công ty đầu tư công nghệ mới, đưa hệ thống phần mềm máy tính hỗ trợ cho việc thiết kế mẫu, vẽ kiểu, tính toán định mức vật tư để sản xuất thảm len. Nhờ vậy, chất lượng thảm được nâng cao, mẫu mã phong phú. Cuối năm 2004, công ty đưa thêm một xí nghiệp sản xuất giấy đế (giấy vàng mã xuất khẩu sang Đài Loan) vào hoạt động với sản lượng 2.000- 3.000 tấn/năm. Ngoài ra, công ty còn tổ chức phát triển thêm ngành nghề khác như xây dựng, kinh doanh cơ sở hạ tầng nên sản xuất của công ty dần đi vào ổn định. Tuy nhiên, do số nợ, lỗ của những năm trước để lại nên công ty vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
- Tháng 9-2004, UBND thành phố ra quyết định cổ phần hoá Công ty thảm Hàng Kênh. Tâm lý của lãnh đạo doanh nghiệp và người lao động lúc đó như thế nào?
- Chúng tôi vừa mừng vừa lo nhưng mừng ít, lo nhiều. Mừng vì đây là một chủ trương, định hướng kịp thời giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong việc sắp xếp lại lao động, tổ chức lại sản xuất và lành mạnh hoá tình hình tài chính cho doanh nghiệp. Lo vì phải tuyên truyền, vận động sao cho người lao động hiểu được chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước để hưởng ứng thực hiện. Lo vì người lao động đa phần nghèo, thu nhập thấp (lúc đó chỉ khoảng hơn 600.000 đồng/người/tháng) nên chưa chắc đã mua cổ phần, trong khi đó, tài sản doanh nghiệp thì cũ nát, nợ phải trả, lỗ luỹ kế còn lớn, doanh nghiệp không có lợi thế trong kinh doanh. Nếu người lao động không mua cổ phần, công cuộc cổ phần hoá sẽ không thành công.
- Việc tuyên truyền chủ trương cổ phần hoá tới người lao động được thực hiện như thế nào?
- Đảng uỷ, Ban giám đốc cùng với các tổ chức đoàn thể Công đoàn, Phụ nữ, Đoàn thanh niên tập trung tuyên truyền, giải thích sâu rộng cho người lao động hiểu mục đích, ý nghĩa, tính chất ưu việt của chủ trương cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước. Doanh nghiệp phối hợp với các cơ quan chức năng của thành phố tổ chức cho hơn 1.800 lao động học tập trong 9 ngày về các văn bản, chính sách của nhà nước về cổ phần hoá. Đồng thời doanh nghiệp tiến hành xây dựng phương án cổ phần hoá, thành lập các tổ công tác kiểm kê tài sản, đối chiếu công nợ…thực hiện có kết quả từng nội dung theo đúng hướng dẫn quy trình cổ phần hoá của Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp thành phố, nên đã bảo đảm tiến độ cổ phần hoá doanh nghiệp đề ra.
-Quá trình cổ phần hoá diễn ra suôn sẻ?
- Công ty xây dựng phương án theo Nghị định 64 CP của Chính phủ, công việc cơ bản hoàn thành thì Nghị định 187 CP ra đời, thay thế Nghị định 64. Doanh nghiệp phải làm lại gần như từ đầu, thời gian kéo dài thêm. Ngoài ra, còn phải giải thích cặn kẽ cho người lao động hiểu về sự thay đổi cơ chế chính sách. Ban đầu, người lao động không dễ dàng chấp nhận, nhưng cuối cùng mọi việc cũng diễn biến tốt hơn. Có 564 người được giải quyết theo Nghị định số 41 của Chính phủ chế độ với tổng số tiền hơn 19 tỷ đồng và không để xảy ra trường hợp khiếu nại nào.
Theo phương án cổ phần hoá, vốn điều lệ của công ty là hơn 13,6 tỷ đồng. Cổ phần phát hành lần đầu là 1.367 nghìn cổ phần, mỗi cổ phần trị giá 10.000 đồng. Trong đó, cổ phần nhà nước là 273.400 cổ phần, chiếm 20% vốn điều lệ; cổ phần ưu đãi bán cho người lao động theo số năm công tác là 820.200 cổ phần, chiếm 60% vốn điều lệ; cổ phần bán đấu giá công khai là 273.400 cổ phần, chiếm 20% vốn điều lệ. Trong phiên bán đấu giá đầu tiên 9 nhà thầu đăng ký mua và trúng thầu, 1 nhà thầu bỏ cuộc dù đã đặt cọc và chỉ bán được 20.000 cổ phần. Sau khi bán đấu giá xong, công ty tổ chức bán cổ phần theo giá ưu đãi cho người lao động (giảm giá 40% so với đấu giá thành công). Có những khó khăn, công ty phải báo cáo với Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp tìm hướng tháo gỡ. Sau khi tập trung vận động, trong số 829.284 cổ phần ưu đãi, người lao động mua 816.672 cổ phần. Số cổ phần đấu giá lần đầu chưa bán hết và số cổ phần ưu đãi người lao động không mua, công ty có tờ trình đề nghị UBND thành phố, Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp thành phố tiếp tục cho bán đấu giá lần 2. Sau khi làm tốt công tác thông tin và giới thiệu tiềm năng của doanh nghiệp, phiên bán đấu giá cổ phần lần 2 của công ty thành công tốt đẹp; 11 nhà đầu tư đặt mua 238.800 cổ phần với tổng số tiền là 2 tỷ 388 triệu đồng. Giá bán đấu giá thành công là 10.000 đồng/cổ phần. Chỉ còn lại 14.600 cổ phần chưa bán hết.
Như vậy, qua hai lần bán đấu giá, công ty bán được 94,23% số lượng cổ phần phổ thông bán ra ngoài. Đó là thành công ngoài mong đợi của doanh nghiệp cũng như các ban, ngành thành phố. Hiện tại, phần vốn nhà nước còn lại tại doanh nghiệp là 21,32% vốn điều lệ, còn lại là vốn của các cổ đông trong và ngoài doanh nghiệp. Sau khi cổ phần hoá, tình hình tài chính của công ty được lành mạnh hoá. Công ty xây dựng định mức tín dụng với ngân hàng nhưng hiện nay cũng chưa thực hiện đến ưu đãi này. Ngày 12-12- 2005, UBND thành phố có quyết định chuyển Công ty thảm Hàng Kênh thành Công ty cổ phần Hàng Kênh. Sau quyết định này, công ty mở ra bước phát triển mới.
- Xin chúc mừng ông với thành công của công cuộc cổ phần hoá doanh nghiệp. Ông có thể cho biết, trên đà thắng lợi này, thời gian tới, công ty có những định hướng gì?
- Định hướng của chúng tôi là đa dạng hoá loại hình sản xuất, kinh doanh; chuẩn bị tốt cho việc hội nhập kinh tế quốc tế và tìm kiếm đối tác đầu tư để đạt hiệu quả cao trong sản xuất, kinh doanh. Trước tình hình EC áp thuế chống bán phá giá giày mũ da, công ty chuyển đổi 2 dây chuyền sản xuất giày thể thao sang sản xuất giày vải xuất khẩu; đầu tư mới phân xưởng cao su, mở rộng xí nghiệp sản xuất giấy đế; kết hợp kinh doanh hạ tầng, nhà xưởng. Đầu năm 2006, công ty hợp tác với đối tác Nhật Bản chế tác đồ nữ trang cao cấp để xuất khẩu…Công ty đang tiếp tục hoàn thiện một số công trình để hợp tác với các nhà đầu tư khác trong và ngoài nước. Trước mắt, công ty xây dựng các chỉ tiêu tăng trưởng khoảng 10%/năm và nâng cao, cải thiện đời sống người lao động năm sau hơn năm trước. Thực tế qua 8 tháng hoạt động theo mô hình cổ phần hoá, chúng tôi đã đạt được những chỉ tiêu này.
- Xin cảm ơn ông !