Bị phạt nặng vì người nhà ’vạch mặt’ kiểm sát viên ’chạy’ án?

Bị kẻ trộm lá sắn hành hung, bị cáo phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Nhưng khi luận tội, Tòa án lại áp dụng những chứng cứ bất lợi và không khách quan để tăng nặng trách nhiệm hình sự đối với bị cáo. Dư luận cho rằng, vì gia đình bị cáo đã lật tẩy việc chạy án của cán bộ VKSND huyện Yên Bình nên phải trả giá?

Ăn trộm “áp đáo tại gia”

Tháng 6/2010, Báo PLVN có loạt bài phản ánh vụ án, trong đó có đề cập vấn đề vòi vĩnh của một cán bộ VKSND huyện Yên Bình và gia đình bị cáo đã phải nộp cho cán bộ này 25 triệu đồng. Trước sai phạm trên, Cơ quan Điều tra VKSNDTC đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với cán bộ này về tội “Làm sai lệch hồ sơ vụ án”.

Vừa qua, TAND huyện Yên Bình mở phiên sơ thẩm “Cố ý gây thương tích”, tuyên phạt bị cáo Trần Cao Hải 7 năm tù giam - mức án mà dư luận cho rằng quá nặng so với hành vi phạm tội của bị cáo.

"Có 25 triệu, con bà được tha" ở Yên Bái?

Theo Bản án sơ thẩm số 33 (30/9/2010) của TAND huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái, ngày 17/6/2008, Bùi Đức Quang (SN 1970) hái trộm lá sắn trên đồi của gia đình Trần Cao Hải (SN 1984) nên sáng hôm sau, Hải đứng bên nhà mình gọi Quang ra nhắc nhở. Sau đó, hai người cãi nhau và dùng gạch đá ném nhau, Quang bị Hải ném trúng bụng, cuộc cãi vã sau đó chấm dứt.

Tuy nhiên, một lúc lâu sau, Quang cầm gậy tre xông vào nhà Hải và vụt tới tấp vào chân Hải khiến gậy bị gãy đôi. Bất ngờ bị đánh đau, sẵn con dao quắm phát nương dựng góc nhà, Hải cầm lên tự vệ.

Đôi bên giằng co, Hải đã bập mũi dao vào trán Quang và dùng sống dao đập vào sườn trái Quang. Quang giằng được dao của Hải và dùng đoạn gậy còn lại đánh nhiều nhát vào người Hải, khiến gậy tiếp tục gẫy làm ba đoạn. Quang đã cầm dao đến báo Công an viên. Do bị đánh vào sườn trái gây vỡ lách nên Quang phải phẫu thuật cắt lá lách. Tại kết luận giám định thương tích pháp y của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Yên Bái: Quang bị tổn hại 37% sức khỏe.

TAND huyện Yên Bình đã đưa ra các chứng cứ để tăng nặng trách nhiệm hình sự của Trần Cao Hải như: “Chỉ từ một xích mích nhỏ, lại là hàng xóm với nhau, mọi chuyện đều có thể giải quyết được nhưng bị cáo đã coi thường pháp luật dùng dao quắm (là hung khí nguy hiểm) để chém anh Quang (...) Sau khi vụ án đình chỉ, VKSND tỉnh Yên Bái ra quyết định hủy bỏ quyết định đình chỉ và yêu cầu truy tố, bị cáo và gia đình tỏ thái độ không hợp tác với cơ quan pháp luật, bị cáo bỏ trốn phải ra lệnh truy nã…”.

Cần một phán quyết công tâm hơn

Bản án đã khiến dư luận hết sức bất bình và cho rằng: Nếu không có việc Quang hái trộm lá sắn thì cuộc cãi vã giữa Quang và Hải sẽ không xảy ra; nếu Quang không cầm gậy tre xông vào nhà Hải để đánh Hải thì cũng sẽ không có chuyện ẩu đả giữa hai người sau đó; nghĩa là, vụ án được khởi đầu và người gây ra lỗi trước phải là Bùi Đức Quang.

Mặt khác, theo phản ánh của gia đình bị cáo thì đây không phải lần đầu tiên Quang hái trộm lá sắn trên vườn nhà Hải. Chính vì bức xúc trước việc người hàng xóm nhiều lần có lối hành xử không đúng, nên Hải đã có lời nhắc nhở (mới đầu Hải chỉ nhắc nhở chứ chưa có ý định gây gổ với Quang).

Theo một số luật sư, đồng tình với quan điểm của TAND huyện Yên Bình cho rằng đây chỉ là một xích mích nhỏ. Mọi việc đáng lẽ đã chấm dứt sau khi hai người cãi cọ và ném đá vào nhau. Là người lớn tuổi hơn, đáng lẽ Quang nên kiềm chế chấm dứt mọi việc tại đây. Nhưng sau đó Quang lại cầm gậy xông sang nhà Hải để đánh Hải.

Trong tình thế ấy, Hải đã tìm vũ khí để phòng vệ và đã vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật của bị hại gây ra. Hơn nữa, ý thức được hung khí nguy hiểm nên Hải không dùng lưỡi dao để chém mà chỉ dùng sống dao đập vào người Quang, hậu quả Quang bị dập lách là điều bị cáo không mong muốn.

Sau khi VKSND huyện Yên Bình có quyết định đình chỉ vụ án và đình chỉ điều tra vụ án đối với bị can. Vụ án tưởng đã chấm dứt nên Hải đi làm ăn xa. Theo bà Cao Thị Thinh (mẹ bị cáo Hải), sau khi VKSND tỉnh có quyết định hủy bỏ các quyết định đình chỉ của VKSND huyện Yên Bình, cán bộ của VKSND huyện Yên Bình có đến nhà bà yêu cầu Hải đến cơ quan điều tra, nhưng khi bà đề nghị được nhìn thấy quyết định hủy bỏ và quyết định phục hồi điều tra vụ án thì cán bộ VKSND huyện không đưa ra được.

Bà Thinh đã nói rằng: chỉ khi nào bà nhận được các quyết định trên thì bà mới gọi con về. Do vậy, việc TAND huyện Yên Bình cho rằng Hải đã bỏ trốn phải ra lệnh truy nã và áp dụng tình tiết này để tăng nặng trách nhiệm hình sự cho bị cáo là không khách quan.

Trong khi đó, có rất nhiều tình tiết để giảm nhẹ tội cho bị cáo đã không được Tòa vận dụng. Tòa chỉ coi việc gia đình bị cáo đã bồi thường một phần thiệt hại cho bị hại là tình tiết giảm tội duy nhất cho Trần Cao Hải.

Bất kể ai vi phạm pháp luật đều phải xử nghiêm, nhưng việc TAND huyện Yên Bình “nặng tay” tuyên phạt Trần Cao Hải 7 năm tù giam và bồi thường thiệt hại cho bị hại gần 15,3 triệu đồng nhiều người cho là bất công và có dấu hiệu “bị cáo bị trả thù” vì người nhà đã vạch mặt vụ chạy án của kiểm sát viên. Dư luận mong chờ một phán quyết khách quan, công bằng tại phiên phúc thẩm.

Nhóm PV