Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng

(PLVN) - Chùa Nôm hay còn gọi là Linh Thông cổ tự, nằm ở làng Nôm xã Đại Đồng huyện Văn Lâm (Hưng Yên) hiện đang thờ tự nhiều pho tượng cổ vào loại bậc nhất khu vực Đồng bằng Bắc Bộ. Ngoài những pho tượng cổ, chùa còn lưu giữ một khu mộ tháp bằng phiến đã ong cổ kỳ lạ góp phần làm nên sự linh thiêng, độc đáo thu thu hút phật tử, du khách khắp nơi về chiêm bái. 
Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng

Ngôi chùa thiêng xuất hiện trong giấc mơ kỳ lạ

Sở dĩ chùa Nôm còn có tên gọi khác là Linh Thông cổ tự bởi chùa tọa lạc bên những cây thông già hàng trăm năm tuổi. Loài cây quân tử, trường thọ đã hóa “mộc tinh” này khiến ngôi chùa càng thêm phần huyền bí, linh thiêng.  

Không ai biết chính xác ngôi chùa cổ được xây dựng từ đời nào, năm nào. Theo văn bia, thời Hậu Lê, năm Canh Thân (1680), đời Chính Hòa, nhà vua cho xây dựng lại chùa. Kể từ khi nhà vua cho xây dựng lại chùa từ thời Hậu Lê, đến thời Cảnh Thịnh thứ 4 chùa lại xây dựng thêm gác chuông và mở ra hai dãy hành lang. 

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 1
Không ai biết chính xác ngôi chùa thiêng có từ năm nào, đời nào... 

Đến thời Nguyễn, chùa Nôm lại tiếp tục được tu sửa. Trải qua thăng trầm và biến cố của lịch sử, cũng như dấu tích tàn phá của thiên nhiên, chùa vẫn tồn tại và mang trong mình một tâm thế độc đáo riêng.  

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 2
 Gác chuông chùa Nôm

Theo các cụ cao niên, chùa Nôm gắn liền về một truyền thuyết xa xưa từ thời Hai Bà Trưng. Tương truyền, xưa kia có một vị cao tăng đắc đạo đang ngủ ở chùa Dâu (Bắc Ninh), giữa đêm bỗng nhiên thức giấc. Khi tỉnh dậy, vị sư nhìn thấy một ánh hào quang phát ra từ phía Nam. 

Biết đây là điềm báo thiêng nên sư thầy liền bám theo ánh hào quang dẫn ra rừng thông, rồi nó lan tỏa thành một quầng sáng. Nghĩ rằng trời phật ban phước lành, nên sư thầy đã cho dựng một ngôi chùa và lấy tên là Linh Thông cổ tự. 

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 3
 Khu thờ tự Phật bên hồ nước

Toạ lạc trong khuôn viên rộng 15 ha, chùa Nôm mang kết cấu kiến trúc “nội công ngoại quốc”. Đi qua cổng Tam Quan là lầu chuông và lầu trống nằm đối xứng hai bên. Cạnh lầu chuông là một hồ nước trong xanh như mở ra một không gian bao la, thanh tịnh của ngôi chùa. 

Để phá vỡ không gian tĩnh mịch ấy, hàng ngày ở lầu chuông, tiếng chuông chùa vẫn được thỉnh lên, nó tựa như một thanh âm trong trẻo kéo dài để xua đi cái buồn, cái điềm tĩnh, gợi sự yên bình cho ngôi chùa.

Những pho tượng cổ độc đáo bậc nhất 

Ngoài phong cảnh cổ kính, trầm mặc và uy nghiêm, chùa Nôm còn lưu giữ những hiện vật giá trị, đó là những pho tượng cổ có niên đại hàng trăm năm. Mặc dù mảnh đất này phải thường xuyên gánh chịu những trận bão lụt, tuy nhiên các pho tượng cổ vẫn được chùa lưu giữ nguyên vẹn.

Các pho tượng vẫn giữ được những đường nét sơn son thiếp vàng, đây là điều mà đến này nhiều nhà nghiên cứu về lịch sử cũng như kiến trúc của các ngôi chùa Việt chưa lý giải được.  

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 4
Những pho tượng cổ được thờ tự trong chùa Nôm 

Chùa Nôm hiện có trên 100 pho tượng cổ bằng đất sét như tượng Tam Thánh, A Di Đà, Bát Bộ Kim Cương, Thập Bát La Hán… Theo các nhà nghiên cứu, những pho tượng cổ này rất khó xác định niên đại và quá trình tạo tạc. 

Có người cho rằng, tượng được tạc vào thời Lý - Trần, cũng có người lại cho rằng nhìn vào nghệ thuật điêu khắc thì những bức tượng được tạc vào thế kỷ thứ X-XIII.

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 5
 Mái tam quan với cột gỗ, lợp ngói nam cổ kính

Các pho tượng ở chùa đa phần đều được dùng bằng đất sét nung, chế tác rất tinh xảo. Mỗi một pho tượng lại thể hiện sinh động các tư thế, trạng thái khác nhau. Theo các nhà nghiên cứu, để tạo ra một bức tượng đẹp, các nghệ nhân phải hòa lẫn các chất liệu đất sét, mật, vôi và giấy bản giã thật kỹ và nhuyễn. 

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 6
 Cổng nội tự bên trong chùa

Tiếp theo, các nghệ nhân mới bắt đầu nặn thành khối, tạo hình cho mỗi bức tượng. Tất cả các khâu đều được làm một cách rất tỉ mỉ, trau chuốt. Hòa mình vào dòng chảy của nên văn hóa lịch sử, những pho tượng cổ của Chùa Nôm ít nhiều đã minh chứng cho một thời đại phát triển, nhất là nghệ thuật tạo dựng gốm sứ và đất nung. 

Và những ngôi mộ tháp bí ẩn, linh thiêng

Trong khuôn viên Chùa Nôm còn có một khu mộ tháp cổ được xây dựng bằng những phiến đá ong cổ. Đó là những tháp cổ đẹp và nguyên vẹn. Những thanh đá ong được mài nhẵn, vuông vắn, có kích thước giống nhau, xếp chồng lên nhau tạo thành ngôi bảo tháp ba tầng. Đến nay, những tòa tháp cổ vẫn đứng vững tọa lạc yên bình như thách thức với thời gian.

Bí ẩn ngôi chùa phát tích từ ánh hào quang trong giấc mơ của vị cao tăng ảnh 7
 Khu mộ tháp cổ làm bằng đá ong

Chùa Nôm từ lâu đã trở thành nhân chứng lịch sử, gắn bó với người dân nơi đây cả trong thời chiến cũng như thời bình. Sự linh thiêng của chùa luôn thấm đẫm vào từng viên ngói, từng thớ gỗ, từng pho tượng… Cùng với sự phát triển và hội nhập của nên văn hóa đương đại, chùa Nôm cũng như rất nhiều các ngôi chùa khác ở làng quê Việt Nam sẽ được bảo tồn và phát huy các giá trị dân tộc. 

Chùa Nôm do Đại đức Thích Hồng Huệ trụ trì từ năm 1998 đến nay. Hàng năm nhất là dịp tết, chùa thu hút đông đảo du khách thập phương đến vãng cảnh, chiêm bái và cầu bình an, tài lộc.

Lâm Hằng – Minh Phượng
Cùng chuyên mục
Thắp sáng lòng biết ơn

Thắp sáng lòng biết ơn

(PLVN) - Thắp sáng lòng biết ơn và ý thức về nguồn cội chính là làm cho tâm thức văn hóa của dân tộc trở thành nguồn mạch, thành dòng nhựa sống nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái và hiếu hạnh dân tộc Việt.

Đọc thêm

Điển tích Chùa Bổ Đà có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất

Một góc chùa Bổ Đà.
(PLVN) - Chùa Bổ Đà là Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật quốc gia đặc biệt. Chùa là quần thể lớn, tọa lạc tại thôn Thượng Lát, xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang - danh lam cổ tự nổi tiếng của xứ Kinh Bắc xưa. Chùa Bổ Đà có điển tích huyền bí, cũng như có vườn tháp lớn nhất Việt Nam, lưu giữ bộ mộc bản kinh Phật cổ nhất.

Dấu xưa thời khẩn hoang lập ấp ở ngôi đình cổ nhất phương Nam

Ngôi đình với kiến trúc truyền thống độc đáo vẫn đứng vững theo thời gian.
(PLVN) - Đình Thông Tây Hội (phường 11, quận Gò Vấp, TP HCM) đã có từ hơn 3 thế kỷ trước, từ thuở những nhóm cư dân đầu tiên xuôi Nam vượt ngàn dặm đường đến vùng Gia Định mở đất. Trải qua bao biến thiên dâu bể, ngôi đình cổ nhất đất Nam Bộ này vẫn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa - tín ngưỡng tốt đẹp của dân tộc và nghệ thuật kiến trúc truyền thống độc đáo.

Ngôi đền thiêng thờ vị thần “hộ dân bảo quốc” suốt 4000 năm lịch sử

Toàn cảnh đền Đồng Cổ.
(PLVN) - Đó là đền Đồng Cổ thờ thần Đồng Cổ - vị thần có công lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước. Ngôi đền tọa lạc tại làng Đan Nê (xã Yên Thọ, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) tương truyền có từ thời Hùng Vương, soi bóng xuống hồ bán nguyệt, bên cạnh là núi Tam Thai có quán Triều Thiên trên đỉnh nhìn xuống toàn cảnh sông Mã.

Ngôi đền thiêng 1500 tuổi nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà“

Đền Xà.
(PLVN) - Đền Xà thờ đức thánh Tam Giang, tọa lạc tại thôn Xà Đoài, xã Tam Giang (huyện Yên Phong, Bắc Ninh) có niên đại từ thế kỷ 6 đã được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1988. Ngôi đền thiêng cũng là nơi phát tích bài thơ Thần “Nam quốc sơn hà” - bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta. 

Đình Quan Lạn – Ngôi đình thiêng 300 tuổi bên sóng nước Vân Đồn

Đình Quan Lạn đã có lịch sử hơn 300 năm.
(PLVN) - Đình Quan Lạn (xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh) được xây dựng ở giữa làng, nhìn ra vịnh biển nơi có ba hòn đảo tạo nên bức bình phong, phía sau tựa vào năm ngọn núi... Các bậc tiền đã xây dựng ngôi đình Quan Lạn với lối kiến trúc độc đáo ghi dấu ấn văn hóa của người Việt trên vùng biển Đông Bắc. Điều đó không chỉ được thể hiện qua sự độc đáo của kiến trúc mà còn ngay trong lễ hội có một không hai của đình Quan Lạn. 

Ngôi đình 300 tuổi đẹp nhất xứ Kinh Bắc còn tồn tại đến ngày nay

Đình Bảng là một trong những ngôi đình làng đẹp nhất xứ Kinh Bắc.
(PLVN) - Trong suốt gần 300 năm, trải qua hàng loạt những biến cố của lịch sử dân tộc ngôi đình làng Đình Bảng (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) vẫn đứng vững. Đình làng Đình Bảng từ lâu đã được coi là một trong những ngôi đình đẹp nhất xứ Kinh Bắc và cả Việt Nam, bởi đây là một công trình kiến trúc cổ đồ sộ chứa đựng giá trị nghệ thuật trang trí gỗ truyền thống đặc sắc. 

Cổ tự trăm tuổi với tập tục “đánh kẻ tiểu nhân” ở Sài Gòn

 Hội quán Ôn Lăng được cộng đồng người Hoa xây dựng năm 1740.
(PLVN) - Được xây dựng từ gần 300 năm trước, Hội Quán Ôn Lăng (đường Lão Tử, phường 11, quận 5) là điểm đến linh thiêng trong cộng đồng người Hoa ở TP HCM. Nơi đây nhiều năm qua được biết đến với tập tục có một không hai - “đánh kẻ tiểu nhân”, mang ý nghĩa cầu may mắn, bình an đồng thời xua đuổi những điều xui xẻo, những “kẻ tiểu nhân” đi theo quấy rối mình.

Bí ẩn xung quanh hai pho tượng trong ngôi chùa Cầu Đông

Tượng thờ Thái sư Trần Thủ Đô và vợ Linh Từ Quốc mẫu Trần Thị Dung.
(PLVN) - Theo tài liệu nghiên cứu về 1000 năm Thăng Long do nhà văn Tô Hoài và nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc chủ biên thì chùa Cầu Đông là chùa duy nhất ở Hà Nội hiện nay thờ vợ chồng Thái sư Trần Thủ Độ. Tuy nhiên, nguồn gốc và lịch sử về hai pho tượng này đến giờ vẫn là một bí ẩn. 

Tìm hiểu Luân hồi và Nhân quả trong đạo Bụt

Luân hồi đơn giản là sự tiếp nối, không ngừng nghỉ của vạn vật trong vũ trụ.
(PLVN) - Khái niệm, hiện tượng về kiếp Luân hồi và Nhân quả trở thành nỗi trăn trở, ám ảnh ngàn đời của các thế hệ con người. Có hay không việc "đời cha ăn mặn, đời con khát nước", kiếp trước ăn ở bạc ác, kiếp sau phải chịu nghiệp báo. Liệu người chết ở kiếp trước rồi sau này đầu thai vào những kiếp sau không? Đạo Phật giải thích về vấn đề này như thế nào? 

Huyền thoại ngôi đền thiêng trên hồ Ba Bể

Trên đảo ngọc xanh Ba Bể, đền cổ An Mã nằm dưới rừng cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi.
(PLVN) - Hồ Ba Bể là một thắng cảnh nổi tiếng của tỉnh Bắc Kạn, được ví như một viên ngọc xanh giữa bát ngát núi rừng Việt Bắc non xanh nước biếc.  Trên hồ có một hòn đảo đá vôi mang hình dáng như hình con ngựa đang lội nước gọi tên là đảo An Mã. Nơi đây có đền An Mạ - một ngôi đền cổ nổi tiếng linh thiêng. 

Tứ đại đền thiêng xứ Nghệ: Bài 1: Truyền thuyết Đền Cờn

Đền Cờn mùa lễ hội.
(PLVN) - Người dân xứ Nghệ (vùng Nghệ - Tĩnh xưa kia) có câu thành ngữ nói về tứ đại đền thiêng: “nhất Cờn, nhị Quả, tam Bạch Mã, tứ Chiêu Trưng”. Trong đó, đền Cờn được mệnh danh linh thiêng bậc nhất theo tín ngưỡng dân gian, đây là một di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia đã được Nhà nước công nhận từ năm 1993.