BHXH An Giang đồng hành cùng doanh nghiệp triển khai Thông tư 126
Từ cuối năm 2025, hoạt động kiểm tra bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp trên cả nước chính thức có một “hành lang pháp lý” rõ ràng, minh bạch và hiện đại hơn. Thông tư số 126/2025/TT-BTC ngày 24/12/2025 của Bộ Tài chính ra đời không phải để gây khó cho doanh nghiệp hay cơ sở y tế mà để hoạt động kiểm tra trở nên công khai, có lộ trình, và đặt trách nhiệm rõ ràng cho cả hai phía. BHXH tỉnh An Giang trân trọng thông tin đến toàn thể đơn vị sử dụng lao động, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế và người lao động trên địa bàn tỉnh những nội dung cốt lõi của Thông tư này.
Kiểm tra minh bạch, doanh nghiệp không còn bị bất ngờ và được quyền lên tiếng
Một trong những điểm tiến bộ nhất của Thông tư 126 là quy định rõ thời hạn thông báo trước khi kiểm tra. Với kiểm tra trực tiếp, quyết định kiểm tra phải được gửi đến đơn vị trước ít nhất 07 ngày làm việc, đủ để doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, bố trí nhân sự và sắp xếp làm việc với đoàn kiểm tra một cách chủ động, không bị động.
Thông tư cũng chính thức hóa phương thức kiểm tra từ xa, một bước chuyển dịch phù hợp với xu hướng chuyển đổi số mà BHXH Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ. Thay vì đoàn kiểm tra phải đến tận trụ sở, toàn bộ hồ sơ, tài liệu được trao đổi qua môi trường điện tử. Đơn vị nhận quyết định qua email công vụ và có 05 ngày làm việc để gửi báo cáo. Cuộc kiểm tra từ xa hoàn thành trong tối đa 10 ngày làm việc, tiết kiệm thời gian, giảm phiền hà cho cả hai bên.
Kiểm tra theo thời hạn quy định: kiểm tra trực tiếp không quá 15 ngày làm việc (có thể gia hạn tối đa 07 ngày với trường hợp phức tạp); kiểm tra từ xa không quá 10 ngày làm việc (gia hạn tối đa 05 ngày). Tất cả đều được niêm yết rõ ràng trong quyết định kiểm tra ngay từ đầu.
BHXH An Giang muốn nhấn mạnh điều này: Thông tư 126 không chỉ quy định nghĩa vụ của đơn vị được kiểm tra, mà còn bảo vệ quyền chính đáng của họ. Cụ thể, trong quá trình kiểm tra, nếu không đồng ý với nhận định của đoàn, đơn vị có quyền ghi ý kiến bảo lưu hoặc giải trình trực tiếp vào biên bản kiểm tra. Biên bản chỉ có giá trị pháp lý khi có chữ ký của cả trưởng đoàn và người đứng đầu đơn vị hoặc người được ủy quyền hợp lệ. Đây là cơ chế bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, đảm bảo kiểm tra diễn ra trên tinh thần đối thoại, không áp đặt một chiều.
Ngược lại, để hoạt động kiểm tra diễn ra thuận lợi và đúng tiến độ, các đơn vị cần: cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu, phân công rõ đầu mối làm việc với đoàn kiểm tra và thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau kiểm tra. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cách để doanh nghiệp tự bảo vệ quyền lợi của mình và người lao động.
Những con số đầu tiên từ thực tiễn triển khai
Không chỉ dừng lại ở văn bản, Thông tư 126 đã nhanh chóng được BHXH An Giang đưa vào thực tiễn và bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Tính đến ngày 05/6/2026, BHXH tỉnh đã tổ chức kiểm tra 21 trên tổng số 35 đơn vị sử dụng lao động theo kế hoạch, đạt tỷ lệ 31,43%. Trong đó 11 đơn vị được kiểm tra trực tiếp và 10 đơn vị kiểm tra từ xa, cho thấy phương thức kiểm tra mới đã được áp dụng song song và linh hoạt ngay từ giai đoạn đầu.
Kết quả kiểm tra đã chỉ ra những con số đáng chú ý. Cơ quan BHXH phát hiện và truy thu đối tượng đóng thiếu đối với 1 trường hợp, với số tiền 83.200.000 đồng; đồng thời truy thu mức đóng chưa đúng quy định của 14 người lao động, tương ứng 440.892.320 đồng. Đây là những khoản tiền mà nếu không được phát hiện kịp thời, người lao động có nguy cơ bị thiệt thòi quyền lợi khi giải quyết các chế độ BHXH sau này.
Đáng chú ý hơn, trước khi đoàn kiểm tra vào cuộc, tổng số nợ BHXH, BHYT, BHTN của các đơn vị này lên tới 2.916.645.585 đồng. Nhưng ngay trong quá trình kiểm tra, các đơn vị đã chủ động nộp 1.084.088.934 đồng tương đương gần 37% tổng số nợ. Con số này là minh chứng rõ ràng nhất cho tinh thần mà Thông tư 126 hướng đến, kiểm tra không phải để "bắt lỗi" mà là cơ hội để đơn vị nhìn lại, khắc phục và thực hiện đầy đủ trách nhiệm với người lao động.
Chủ động tự rà soát từ bài học thực tiễn
BHXH An Giang không kiểm tra để xử phạt mà kiểm tra để bảo vệ quyền lợi bảo hiểm của người lao động và sự lành mạnh của quỹ bảo hiểm xã hội. Những con số nêu trên là lời nhắc nhở thiết thực: chỉ qua 21 cuộc kiểm tra, đã có gần 3 tỷ đồng nợ đọng được phát hiện và đôn đốc thu hồi một phần đáng kể, cho thấy nếu các đơn vị tự giác rà soát từ sớm, hoàn toàn có thể tránh được những khoản truy thu phát sinh.
Chính vì vậy, BHXH An Giang khuyến khích các đơn vị sử dụng lao động và cơ sở khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn tỉnh chủ động tự rà soát trước khi có đoàn kiểm tra.
Với doanh nghiệp: Kiểm tra lại danh sách lao động đang đóng BHXH, BHTN, BHYT có khớp với số lao động thực tế và số kê khai thuế thu nhập cá nhân không; mức lương làm căn cứ đóng bảo hiểm có phản ánh đúng thu nhập thực tế không; hồ sơ đăng ký, đóng bảo hiểm có đầy đủ, đúng hạn không; đặc biệt, rà soát công nợ BHXH, BHTN, BHYT để chủ động thu xếp nộp trước khi bị truy thu.
Với cơ sở khám chữa bệnh BHYT: Rà soát việc sử dụng quỹ BHYT, chi phí khám chữa bệnh, hồ sơ bệnh án và các điều kiện thực hiện hợp đồng đã ký với cơ quan BHXH.
Phát hiện sai sót tự khắc phục trước là lựa chọn tốt nhất cho mọi bên. Thông tư 126 cũng ghi nhận tinh thần này: Đơn vị chủ động khắc phục sẽ được đánh giá tích cực trong quá trình xử lý kết luận kiểm tra.
Để được hướng dẫn, giải đáp thêm về nội dung Thông tư 126/2025/TT-BTC, các đơn vị liên hệ BHXH tỉnh An Giang — Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia, hoặc BHXH cấp huyện nơi đơn vị đăng ký tham gia bảo hiểm.