“Bệnh nhân số 0” ở New York kể lại cuộc chiến chống Covid-19

(PLVN) - Tiểu bang New York trong suốt một thời gian dài là tâm dịch Covid-19 tại Mỹ. Trong đó, Luật sư Lawrence Garbuz được xác định là một trong những người đầu tiên ở bang nhiễm bệnh. Đó là một trải nghiệm mà cả ông và gia đình khó có thể quên được.
Lawrence Garbuz và vợ trong cuộc phỏng vấn với NBC News. Lawrence Garbuz và vợ trong cuộc phỏng vấn với NBC News.

Hành trình dài 

“Tôi rất biết ơn vì tôi còn sống. Đó là một hành trình khá dài”, Luật sư Garbuz (50 tuổi), kể lại trên truyền hình. Theo vị luật sư, lần đầu tiên ông cảm thấy mình bị bệnh là vào tháng 2. Có điều, ở thời điểm đó, ông không biết rằng đó có thể là căn bệnh do virus corona chủng mới gây ra. Khi không thấy sức khỏe được cải thiện, ông Garbuz đã đến bác sĩ khám, sau đó ông được chuyển ngay đến phòng cấp cứu. Vào thời điểm gia đình Garbuz nhận được kết quả xét nghiệm của ông thì ông đã bị hôn mê.

Cho đến nay, Garbuz vẫn không biết mình đã bị lây nhiễm bệnh bằng cách nào. “Chúng tôi đã đến bệnh viện. Sau khi chúng tôi vào phòng cấp cứu rồi tôi hoàn toàn không nhớ được bất cứ điều gì cho đến khi tỉnh dậy sau cơn hôn mê.

Vì vậy, dường như 3 tuần của cuộc đời tôi đã hoàn toàn biến mất, tôi đã quên tất cả những việc xảy ra trong thời gian đó”, ông nói. “Chúng tôi chỉ nghĩ rằng chồng tôi bị viêm phổi. Khi đó, chúng tôi đã đi khám và lấy một ít thuốc rồi trở về nhà.

“Bệnh nhân số 0” ở New York kể lại cuộc chiến chống Covid-19 ảnh 1
Bên ngoài bệnh viên ở New York

Nhưng mọi thứ không phải như vậy. Tình hình ngày càng trở nên tồi tệ hơn. Chồng tôi càng lúc càng khó thở hơn. Mọi thứ thật khủng khiếp, và điều đó thật đáng sợ”, bà Adina – vợ của ông Garbuz kể lại. Theo bà Adina, trong quá trình nhập viện, nỗi sợ lớn nhất của bà là chồng bà sẽ phải thức dậy một mình vì quy trình của bệnh viện cấm các thành viên trong gia đình có mặt để ngăn chặn sự lây lan của virus. Với ông Garbuz, điều đó thực sự là tồi tệ. Song, nhờ có những bức ảnh của gia đình được treo trong phòng điều trị tại bệnh viện, ông vẫn có thể nhìn vào người thân mỗi ngày và cố gắng vượt qua bệnh tật để trở về nhà.

Bà Adina đã rơi nước mắt khi nhớ lại cuộc trò chuyện đầu tiên của họ khi ông Garbuz tỉnh dậy sau cơn hôn mê. “Tất cả những gì ông ấy quan tâm là gia đình”, bà Adina cho biết. Cùng với đó, vị luật sư cũng không quên bày tỏ sự biết ơn những nỗ lực của các bác sĩ và y tá trong quá trình hỗ trợ ông phục hồi. Trong vài tuần qua, ông Garbuz đã tập trung vào việc cải thiện sức khỏe của mình và bỏ ngoài tai những đồn thổi xung quanh việc ông là một trong những bệnh nhân đầu tiên bị nhiễm Covid-19 ở New York. 

Cuộc tìm kiếm “bệnh nhân số 0”

Còn được gọi là trường hợp đầu hệ (index case), “bệnh nhân số 0” là thuật ngữ dùng để mô tả người đầu tiên bị nhiễm bệnh do virus hoặc vi khuẩn gây ra trong một trận dịch. Những tiến bộ trong phân tích di truyền hiện nay có thể truy tìm lại dòng giống chủng loại của virus gây bệnh thông qua những người bị nhiễm.

Kết hợp với các nghiên cứu dịch tễ, các nhà khoa học có thể chỉ ra được đích danh các cá nhân có thể là những người đầu tiên bắt đầu làm lây lan và từ đó khởi phát lây nhiễm dịch bệnh từ người sang người. Việc xác định bệnh nhân đầu tiên là ai có thể giúp trả lời các câu hỏi quan trọng về cách thức, thời điểm và nguyên nhân gây ra dịch bệnh. Những điều này có thể giúp ngăn chặn lây nhiễm cho nhiều người tiếp theo tại thời điểm đang xảy ra dịch hoặc các đợt bùng phát dịch trong tương lai.

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 lây lan mạnh mẽ ở Trung Quốc và thế giới những tháng qua, giới chức Trung Quốc và các chuyên đã tranh cãi về nguồn gốc của sự bùng phát dịch bệnh Covid-19 đang diễn ra, cụ thể hơn là tranh cãi xem ai là “bệnh nhân số 0” của trận dịch này. Tuy nhiên, cho đến nay, chúng ta vẫn không biết ai là “bệnh nhân số 0” trong đợt bùng phát dịch bệnh Covid-19 tại Trung Quốc.

“Bệnh nhân số 0” ở New York kể lại cuộc chiến chống Covid-19 ảnh 2
Binh sĩ Mỹ phát thực phẩm cho người dân ở New Rochelle - nơi Garbuz được cho là đã phát tán virus cho người dân khác

Chính quyền Trung Quốc ban đầu báo cáo rằng trường hợp nhiễm virus corona đầu tiên là vào ngày 31/12/2019 và nhiều ca bệnh đầu tiên ngay lập tức được quy cho là xuất phát từ chợ chuyên bán hải sản và động vật hoang dã ở thành phố Vũ Hán, thuộc tỉnh Hồ Bắc.

Tuy nhiên, một công trình của các nhà nghiên cứu Trung Quốc được công bố trên tạp chí y khoa Lancet nói rằng người đầu tiên được chẩn đoán mắc Covid-19 là vào ngày 1/12/2019 (sớm hơn nhiều so với công bố chính thức) và người này “không dính dáng” đến chợ bán buôn hải sản Hoa Nam. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện rằng 27 trong số 41 bệnh nhân nhập viện trong giai đoạn đầu của dịch bệnh “có đến chợ Hoa Nam”.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giả thuyết cho rằng dịch bệnh bắt đầu phát sinh ở chợ Hoa Nam và có thể đã bị lây truyền từ một con vật hoang dã còn sống sang vật chủ là người trước khi lây lan từ người sang người vẫn được coi là có khả năng thuyết phục nhất. Các “bệnh nhân số 0” nổi tiếng Trận dịch Ebola bùng phát từ năm 2014 đến năm 2016 ở Tây Phi là đợt bùng phát dịch lớn nhất kể từ khi virus gây bệnh được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 cho đến thời điểm lúc bấy giờ.

Virus này đã giết chết hơn 11.000 người và làm trên 28.000 người bị lây nhiễm. Đợt dịch đó kéo dài hơn 2 năm và xuất hiện ở 10 quốc gia, chủ yếu là ở châu Phi. Các nhà khoa học đã kết luận rằng đợt bùng phát dịch do một biến thể Ebola mới gây ra khởi nguồn từ một cậu bé 2 tuổi người Guinea - người có thể đã bị nhiễm bệnh khi chơi trong một hốc cây nơi có đàn dơi sinh sống. “Bệnh nhân số 0” nổi tiếng nhất trong lịch sử được cho là cô Mary Mallon - người có biệt danh “Mary thương hàn” vì đã gây ra dịch sốt thương hàn ở New York vào năm 1906.

Xuất thân từ Ireland, Mallon di cư sang Mỹ và khởi đầu bằng công việc đầu bếp cho các gia đình giàu có. Sau khi phát hiện một số nhóm các ca bệnh thương hàn trong các gia đình giàu có ở New York, các bác sĩ đã truy tìm nguồn gốc dịch tới cô Mallon. Tại tất cả những nơi cô này làm việc, trong gia đình họ đều có người bị sốt thương hàn.

Các bác sĩ gọi cô là người khoẻ mạnh mang mầm bệnh - một người bị nhiễm bệnh nhưng ít biểu hiện hoặc không có biểu hiện triệu chứng của bệnh. Việc này có nghĩa là họ dễ dàng vô tình tiếp tục lây nhiễm cho nhiều người khác mà không ai biết. Hiện nay ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy một số người có khả năng gây lây nhiễm virus cao hơn so với những người khác và Mallon là một trong những trường hợp có khả năng “siêu phát tán”.

Song, nhiều chuyên gia y tế phản đối việc chỉ đích danh người bệnh đầu tiên của một trận dịch, vì sợ rằng điều đó có thể dẫn đến những thông tin sai lệch về căn bệnh hoặc thậm chí lên án kết tội người bệnh đầu tiên. Một ví dụ đầy tai tiếng là vụ người đàn ông bị xác định nhầm thành “bệnh nhân số 0” của bệnh AIDS.

Gaetan Dugas là một tiếp viên hàng không đồng tính người Canada. Ông từng là một trong những bệnh nhân bị coi là xấu xa tội lỗi nhất trong lịch sử vì bị quy trách nhiệm đã lây truyền HIV sang Mỹ trong thập niên 1980. Thế nhưng, sau đó 3 thập kỷ, các nhà khoa học tiết lộ rằng Dugas không thể là ca bệnh đầu tiên vì một nghiên cứu năm 2016 cho thấy virus đã lây lan từ vùng Caribbean sang Mỹ từ đầu thập niên 1970.

Lê Cát
Cùng chuyên mục
Tổng Giám đốc WHO lo ngại thế giới đang xem nhẹ cách thức virus lây lan.

Những “sắc thái” mới trong cuộc chiến chống COVID-19

(PLVN) - Trung Quốc vẫn đang thắt chặt các biện pháp kiểm soát dịch bệnh. Ngược lại, nhiều nước tiếp tục nới lỏng các quy định chống dịch để đưa người dân trở lại cuộc sống bình thường bất chấp số ca nhiễm tăng cao và đây là điều khiến Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lo ngại.

Đọc thêm

Phán quyết với hệ lụy lớn

Cựu Tổng thống Donald Trump.
(PLVN) - Ở nước Mỹ, tòa án đã đưa ra phán xử bất lợi cho cựu Tổng thống Donald Trump trong vụ việc nảy sinh từ thời ông Trump còn cầm quyền ở Mỹ.

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài

Nhiều nơi vẫn phải chật vật đối phó hội chứng COVID kéo dài
(PLVN) - Hơn 2 năm kể từ khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, rất nhiều người từng mắc bệnh cho biết phải chật vật đối phó với hội chứng COVID kéo dài. Tình trạng này gây ra những nguy cơ lâu dài không chỉ với người bệnh, mà còn cho cả hệ thống y tế và các nền kinh tế trong những năm sắp tới.

Luật thua quyền

Một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc.
(PLVN) - Bằng cách biểu quyết đồng thuận, tức là các thành viên không phải đích danh thể hiện quan điểm, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã thông qua nghị quyết buộc 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc là Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp phải giải trình về việc đã sử dụng quyền phủ quyết để phủ quyết dự thảo nghị quyết nào đấy trong Hội đồng Bảo an.

Đối tác thêm quan trọng

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ thúc đẩy chiến lược đối tác.
(PLVN) - Mối quan hệ hợp tác giữa EU và Ấn Độ vừa có được bước phát triển mạnh mẽ mới cả trên danh nghĩa lẫn trong thực chất. Nhân chuyến thăm Ấn Độ của Chủ tịch Uỷ ban châu Âu Ursula von der Leyen, Ấn Độ và EU ký kết thỏa thuận thành lập Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ.

Thua trong thắng, thắng trong thua

Vợ chồng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ăn mừng kết quả tại Paris tối 24/4.
(PLVN) - Ở nước Pháp, Tổng thống đương nhiệm Emmanuel Macron đã về đích trước ứng cử viên Marine Le Pen của đảng Tập hợp quốc gia trong vòng thứ 2 của cuộc bầu cử diễn ra ngày 24/4 vừa qua.

Đạo luật chống nạn “bác sĩ ma” xứ Hàn

Biển hiệu phòng khám phẫu thuật thẩm mỹ bên hông một tòa nhà ở khu Sinsa-dong, quận Gangnam, Seoul, Hàn Quốc. Ảnh- CNN
(PLVN) - Quốc hội Hàn Quốc ngày 31/8/2021 đã thông qua dự thảo sửa đổi Luật y tế, với nội dung đáng chú ý là các cơ sở y tế bắt buộc phải lắp đặt camera giám sát (CCTV) trong phòng phẫu thuật trong trường hợp bệnh nhân được phẫu thuật gây mê toàn thân, không hề có ý thức. Việc sửa đổi nhằm mục đích bảo vệ bệnh nhân khỏi các sự cố y khoa hoặc hành vi lơ là trách nhiệm của nhân viên y tế.

Elon Musk - Từ cậu bé tự kỷ thành người giàu nhất thế giới

Ông Elon Musk.
(PLVN) - Thông tin doanh nhân người Mỹ Elon Musk đã mua lại Công ty Twitter với giá 44 tỷ USD được công bố tuần qua một lần nữa khiến dư luận đổ xô chú ý tới Musk - hiện là người giàu nhất thế giới, người sáng lập Công ty ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX.

Những chiến dịch sử dụng động vật làm gián điệp

Cá heo đã từng được huấn luyện và sử dụng vào mục đích hoạt động tình báo.
(PLVN) - Những loài vật như chim bồ câu, cá heo, thậm chí là quạ đã được nghiên cứu và đưa vào sửa dụng trong các chiến dịch tình báo, thu thập thông tin. Những con vật này đã được huấn luyện để thu thập hình ảnh, sóng âm từ các mục tiêu, thậm chí còn được dùng để “cài cắm” các thiết bị vào mục tiêu cần do thám...

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp

Làng cổ đẹp như tranh bên bờ sông Lauch nước Pháp
(PLVN) - Tọa lạc ngay bên dòng sông Lauch thơ mộng của nước Pháp, làng Colmar nằm cách Strasbourg – thủ phủ vùng Alsace khoảng 64 km về phía Tây Nam. Nơi đây được mệnh danh là một trong những ngôi làng đẹp nhất nước Pháp, có thể khiến bất cứ ai cũng say đắm, phải lòng khi có dịp ghé thăm.

Cô gái chết thảm dưới tay đồng bọn vì phá bỏ “luật im lặng”

Điíu tượng Katrina Culberson.
(PLVN) - Các mối quan hệ trên đường phố của những băng nhóm phạm tội thường rất phức tạp và tàn độc, trong số đó vụ việc của Celeste Fronsman là một ví dụ điển hình. Celeste đã bị đồng bọn đánh đập dã man, thiêu sống vì dám chỉ điểm đường dây buôn bán ma túy cho cảnh sát.

Nhà khoa học đa tài với phát minh chế ngự được tia sét

 Nhà bác học Benjamin Franklin.
(PLVN) - Tại các toàn nhà cao tầng, các công trình, cao ốc, văn phòng trên khắp thế giới từ lâu đã không thể thiếu những chiếc cột thu lôi. Tuy vậy, không phải ai cũng biết Benjamin Franklin - một thành viên trong nhóm lập quốc của Hoa Kỳ lại là “cha đẻ” của phát minh vĩ đại nói trên.

“Cú huých” COVID-19 đẩy Sri Lanka vào cảnh vỡ nợ

Hàng loạt vụ đánh bom xảy ra ngày 21/4/2019 đã khiến ngành du lịch Sri Lanka bước đầu rơi vào khủng hoảng.
(PLVN) - Từ một quốc đảo từng được xem là thiên đường du lịch, kinh tế Sri Lanka gần đây sa sút nghiêm trọng, với đỉnh điểm là thông báo vỡ nợ đối với số nợ nước ngoài trị giá tổng cộng 51 tỉ USD được Thống đốc Ngân hàng Trung ương Sri Lanka đưa ra tuần qua.

“Dớp” không Thủ tướng nào hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ tái diễn ở Pakistan

Ông Nawaz Sharif từng 3 lần giữ chức Thủ tướng Pakistan nhưng không lần nào làm hết nhiệm kỳ
(PLVN) - Với việc ông Imran Khan, người trở thành Thủ tướng Pakistan từ 2018, trở thành người đầu tiên bị bãi nhiệm do thất bại trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội, “dớp” không một vị Thủ tướng nào tại chức trọn một nhiệm kỳ kể từ khi Pakistan giành được độc lập vào năm 1947 cho đến nay tiếp tục kéo dài...