Bên lề Triển lãm Tokyo: Không phải Nhật mà là Trung Quốc

Tại triển lãm Tokyo Motor Show 2007 diễn ra tuần này, những cuộc thảo luận bên lề các cuộc họp chính thức sẽ lại một lần nữa hướng về Trung Quốc.

Nhật cần thị trường Trung Quốc để duy trì sự thống trị của mình trong ngành ô tô toàn cầu. Ngược lại, Trung Quốc hoàn toàn thờ ơ với Nhật. Sự mê hoặc của thị trường này bắt đầu khi Trung Quốc lần đầu tiên thách thức Nhật về khả năng dẫn đầu về doanh số tại đây.

Hai năm trước, người Trung Quốc mua 5,3 triệu xe, chỉ khiêm tốn chịu thua số lượng 5,7 triệu được bán tại Nhật. Và sau đó 24 tháng, vào năm 2007, tình thế hoàn toàn thay đổi. Doanh số bán xe ở Trung Quốc vượt ngưỡng 8 triệu chiếc trong khi thị trường Nhật Bản vẫn “ì ạch” ở mức 5,2 triệu.

Uy quyền về doanh số của Trung Quốc hiện nay càng được đẩy mạnh. Tính đến năm 2010, nhu cầu dành cho xe ô tô của người Trung Quốc dự kiến sẽ đạt khoảng 11,5 triệu. Trái lại, Nhật Bản sẽ “luẩn quẩn” dưới con số 6 triệu. Một phần nguyên nhân dẫn tới tình trạng “hôn mê” này là do giới trẻ Nhật không còn “đằm thắm “ với xe hơi.

Vì vậy, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản hiểu rằng họ sẽ phải cạnh tranh và chiến thắng ở Trung Quốc. Tuy nhiên, khó khăn là ở chỗ Trung Quốc thường đưa người Nhật ra khỏi “vùng tiện nghi” của họ. Khi một quan chức ngành ô tô Nhật Bản tiến vào Trung Quốc, nó cũng giống như Ohio State Buckeye đặt chân vào Big House. Anh ta có thể chiếm ưu thế tuyệt đối, nhưng sẽ không bao giờ có cảm giác được chào đón và vui vẻ. Đó là bởi vì hai “ngôi nhà quyền lực” của châu Á không tương xứng với nhau về mặt văn hóa. Nhật là quốc gia tôn thờ sự tập trung tỷ mỉ vào từng chi tiết, chất lượng “kén cá chọn canh” và sự khiêm tốn, trong khi ở Trung Quốc, quy mô, sự giàu có và tham vọng không kiểm soát là những giá trị được ca ngợi.

Xe hơi Nhật nhập khẩu vào Trung Quốc

Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản muốn dành trọn niềm tin của khách hàng Trung Quốc, giống như họ đã từng làm với Mỹ. Thế nhưng, người dân vùng Middle Kingdom luôn có tình cảm lẫn lộn với nước Nhật. “Các bạn biết đấy, chúng tôi, những người Trung Quốc, thực sự không thích mọi thứ liên quan đến Nhật” – một người thợ 20 tuổi ở Bắc Kinh bày tỏ.

Xét về những nỗ lực, các thương hiệu Nhật Bản đã làm được một công việc đáng kể để xây dựng thị phần tại Trung Quốc. Dẫn đầu là Toyota và Honda, vào năm 2007, Nhật Bản chiếm 26% doanh số xe chở khách. Tính cả năm, con số đó sẽ tương đương khoảng 1,3 triệu chiếc – một bước nhảy lớn so với 800.000 chiếc được bán vào năm 2005.

Người Nhật làm ăn rất tốt, đặc biệt là ở các tỉnh miền nam Trung Quốc, nơi tinh thần yêu nước có vẻ kém mạnh mẽ nhất. Toyota, Honda, Nissan và Mazda sản xuất hầu hết xe của họ tại Quảng Đông, gần Hong Kong. Và một sự trùng hợp đáng mừng cho người Nhật, khu vực miền nam cũng là quên hương của những khách hàng Trung Quốc giàu có nhất. Tuy nhiên, ở vùng ven biển và phía bắc sông Trường Giang, người dân ở đây có xu hướng chuộng các sản phẩm của Đức, Mỹ và Hàn Quốc.

Các thương hiệu Nhật Bản cũng đạt được một số thành công tại Trung Quốc bằng việc cung cấp những sản phẩm có giá trị tốt về tiền tệ. Đó cũng là công thức thành công của họ ở khắp nơi trên thế giới. Một mặt, nhiều khách hàng Trung Quốc thể hiện sự khinh bỉ đối với nước Nhật, trong khi mặt khác lại tuyên bố rằng các sản phẩm Nhật Bản vẫn có giá trị tiền tệ tốt nhất.

Tuy nhiên, khi sự khác nhau về chất lượng sản phẩm ngày càng thu hẹp, các lãnh đạo ngành ô tô Nhật Bản sẽ cần phải phát triển những hướng mới để tiếp tục thu hút người mua Trung Quốc. Về viễn cảnh này, triển lãm Tokyo Motor Show có thể được xem như một khu vực tập hợp nơi Nhật trình làng sản phẩm của mình tại quê hương trong khi vẫn để mắt theo dõi những khách hàng Trung Quốc khó tính nhưng dễ thay đổi.

Các nhà sản xuất ô tô Nhật hy vọng nhiều trong số những sản phẩm mới của họ trình diễn tại Triển lãm lần này sẽ được chấp nhận ở Trung Quốc. Những nhà quản lý hàng đầu hiểu rằng họ có thể sẽ không bao giờ “chiến thắng” thị trường Trung Quốc. Nhưng sẽ là một sự can đảm đáng tuyên dương nếu họ không để mất nó.

• H.H