BĐBP đồng hành cùng phụ nữ Mông giữ bình yên bản làng
Ở vùng biên giới xa xôi, cuộc sống quanh năm gắn với nương rẫy khiến nhiều phụ nữ Mông ít có điều kiện tiếp cận thông tin, kiến thức pháp luật. Thấu hiểu những khó khăn ấy, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Hợp (Nghệ An) đã tìm cách đưa pháp luật đến gần hơn với chị em thông qua Câu lạc bộ "Phụ nữ với pháp luật".
Pháp luật được tuyên truyền bằng tiếng Mông
Nằm chênh vênh giữa đại ngàn miền Tây xứ Nghệ, cuộc sống của đồng bào dân tộc Mông ở bản Phá Lõm, xã Tam Hợp vốn dĩ gắn chặt với trùng điệp nương rẫy. Phần lớn phụ nữ trong bản sáng sớm theo chồng vác gùi lên núi từ khi mặt trời chưa mọc, đến khi mặt trời khuất núi mới trở về.
Sự quanh quẩn với gánh nặng mưu sinh đã vô tình tạo ra một bức tường vô hình ngăn cách những người phụ nữ vùng cao tiếp cận kiến thức xã hội. Đối với họ, những quy định của pháp luật hay sự đổi thay của xã hội bên ngoài gần như là một điều xa lạ.

Thấu hiểu sâu sắc sự thiệt thòi đó, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Hợp (BĐBP Nghệ An) đã ngày đêm trăn trở, tìm cách đưa ánh sáng pháp luật đến gần hơn với bà con. Bằng tâm huyết và tình cảm gắn bó máu thịt với Nhân dân, năm 2023, đơn vị đã phối hợp với địa phương thành lập Câu lạc bộ “Phụ nữ với pháp luật”, tại bản Phá Lỏm. Những ngày đầu với chỉ 15 hội viên trong câu lạc bộ, họ là những người mẹ, người chị dân tộc Mông, mang trong mình sự rụt rè xen lẫn hy vọng.
Hành trình đưa pháp luật đến với đồng bào chưa bao giờ là dễ dàng, nhất là khi phải vượt qua rào cản về ngôn ngữ, phong tục tập quán… Nhưng bằng sự tinh tế, sự tận tâm của những người lính mang quân hàm xanh không chọn cách tuyên truyền khô khan.

Điều làm nên thành công của Câu lạc bộ chính là mọi hoạt động đều được “đo ni đóng giày”, thiết kế phù hợp nhất với nhịp lao động của bà con. Biết chị em ban ngày đi lên rẫy, các anh khéo léo dời các buổi tuyên truyền phổ biến pháp luật vào những buổi tối dưới ánh đèn bản, hoặc những dịp nông nhàn…
Thiếu tá Nguyễn Kim Trọng, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng chia sẻ, "Đặc điểm phụ nữ Mông ở địa bàn đi rẫy từ sáng sớm đến tối muộn nên khả năng tiếp cận thông tin hạn chế. Đơn vị lựa chọn hình thức tuyên truyền phù hợp, sinh hoạt định kỳ theo chuyên đề. Nội dung mới sẽ được cập nhật qua nhóm Zalo để chị em nắm bắt kịp thời. Quan trọng nhất là phải tuyên truyền bằng những ví dụ gần gũi, sát thực tế thì bà con mới dễ nhớ, dễ làm theo".
Để bà con “ngấm”, các anh kiên nhẫn chuyển tải nội dung bằng tiếng phổ thông lẫn ngôn ngữ mẹ đẻ của đồng bào Mông. Những quy định khô khan như Luật Biên phòng Việt Nam, phòng chống ma túy, mua bán người, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống hay sử dụng mạng xã hội an toàn đều được "mềm hóa" qua những câu chuyện thủ thỉ tâm tình.
Phụ nữ Mông cùng bộ đội giữ bình yên biên giới
Những kiến thức pháp luật không chỉ dừng lại ở những buổi sinh hoạt mà được cụ thể hóa bằng các tình huống sát với đời sống hằng ngày. Chẳng hạn, việc chụp ảnh khu vực quân sự đăng lên mạng xã hội hay vô tình chia sẻ thông tin về đơn vị cho người lạ đều được cán bộ Biên phòng phân tích, giải thích để chị em nhận diện những hành vi có thể vi phạm pháp luật.

Nhờ vậy, không khí sinh hoạt vì thế cũng trở nên cởi mở hơn, như một gia đình lớn, sự rụt rè nhường chỗ cho sự mạnh dạn. Nhiều câu hỏi, chia sẻ những băn khoăn gặp phải trong cuộc sống gia đình và cộng đồng. Từ thụ động lắng nghe, rất nhiều người đã lột xác, trở thành những tuyên truyền viên tích cực trong gia đình và bản làng.
Chị Và Y Pia, Chủ nhiệm Câu lạc bộ “Phụ nữ với pháp luật” bản Phá Lõm cho biết, “Tham gia câu lạc bộ, chị em hiểu pháp luật hơn. Về nhà lại tuyên truyền cho bố mẹ, chồng con cùng biết để không vi phạm pháp luật, tránh xa các tệ nạn xã hội. Chúng tôi cũng vận động bà con không cho con lấy vợ, lấy chồng sớm, cho các cháu tiếp tục đi học”, chị Pia chia sẻ.
Tuy nhiên, các anh thấu hiểu một chân lý: Ý thức chấp hành pháp luật phải gắn liền với việc chăm lo đời sống, giúp bà con phát triển kinh tế. Đơn vị đã lặn lội chắp nối, vận động nguồn lực hỗ trợ sinh kế, trao 18 con dê giống cho 5 hộ gia đình hội viên nghèo. Những con dê giống không chỉ là nguồn hỗ trợ sinh kế mà còn thể hiện sự đồng hành của BĐBP với hội viên phụ nữ trong phát triển kinh tế, từng bước cải thiện đời sống.

Nhìn ngắm sự khởi sắc của bản làng, anh Xồng Bá Ái, Trưởng bản Phá Lõm xúc động khẳng định, chính sự quan tâm thiết thực ấy đã khiến bà con tin tưởng tuyệt đối vào bộ đội, tích cực tham gia sinh hoạt.
Trưởng bản Phá Lõm chia sẻ thêm, “Bộ đội Biên phòng hỗ trợ con giống cho hội viên phụ nữ phát triển kinh tế rất hiệu quả. Bà con cũng mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ để nhiều hộ gia đình có thêm điều kiện vươn lên trong cuộc sống và có điều kiện để tiếp cận nhiều kiến thức pháp luật hơn…”.
Câu lạc bộ cùng trở thành cầu nối giữa chính quyền, lực lượng Biên phòng với nhân dân địa phương. Thông qua câu lạc bộ, nhiều chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được chuyển tải đến người dân một cách dễ hiểu, gần gũi và phù hợp với đặc thù văn hóa của đồng bào Mông.
Điều đặc biệt là từ mô hình này, Đồn Biên phòng Tam Hợp đã từng bước xây dựng được một lực lượng tuyên truyền viên ngay trong lòng cộng đồng những người phụ nữ Mông vốn quanh năm gắn bó với nương rẫy, nay trở thành cầu nối đưa chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến từng gia đình, từng nếp nhà nơi biên giới.
Từ những buổi sinh hoạt dưới ánh đèn bản, những câu chuyện pháp luật bằng tiếng Mông đến những con dê giống hỗ trợ sinh kế, mỗi việc làm của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tam Hợp đều hướng tới mục tiêu giúp người dân ổn định cuộc sống, nâng cao nhận thức và phát huy trách nhiệm với cộng đồng.
Không giáo điều, những người lính Đồn Biên phòng Tam Hợp đã đi vào lòng dân bằng sự thấu cảm, bằng ngôn ngữ của đồng bào và bằng những hành động chăm lo thiết thực. Thành quả ngọt ngào nhất mà các anh gặt hái được là đã khơi dậy sức mạnh của cộng đồng.
Những người phụ nữ Mông quanh năm gắn bó với nương rẫy hôm nay không chỉ giữ lửa ấm trong mỗi gia đình mà còn trở thành những "cột mốc mềm" nơi biên giới. Cùng với người lính mang quân hàm xanh, họ góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân, chung tay giữ gìn bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.