“Bầu sô” lắm chiêu coi thường luật bản quyền

“Bầu sô” lắm chiêu coi thường luật bản quyền
(PLO) - Gần như “đến hẹn lại lên”, năm nào đời sống âm nhạc Việt Nam cũng có ít nhất một lần xôn xao về câu chuyện “đòi nợ” tác quyền của Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam. Gần đây lại là việc nhạc sĩ Phó Đức Phương, Giám đốc Trung tâm, “dọa” lên tận sân khấu trong đêm biểu diễn của Khánh Ly tại Hà Nội, Đà Nẵng để đòi tiền bản quyền. Diễn biến mới nhất, đơn vị tổ chức đang phải tạm hoãn liveshow của nữ danh ca này bởi lùm xùm tiền nong chưa có hồi kết. 
Không thiếu chiêu quỵt tiền
Việc quỵt tiền, đòi nợ tác quyền âm nhạc là cảnh mà Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) thường xuyên phải đau đầu, dù cho hàng năm số tiền thu về là hơn 50 tỉ đồng. Nhà văn Trần Thị Trường, Phó Giám đốc Trung tâm chi nhánh phía Bắc cho biết, các bầu sô có đủ chiêu lách luật như liên danh, mượn hoặc thuê đơn vị khác làm thủ tục xin cấp giấy phép biểu diễn một lần, thậm chí thành lập nhiều công ty con, công ty ma làm thủ tục xin cấp giấy phép biểu diễn một lần. 
Có công ty còn lấy lý do chưa thỏa thuận được mức phí tác quyền phải trả để trì hoãn, né tránh việc chi trả bản quyền hay cung cấp sai thông tin địa chỉ trụ sở kinh doanh. Lý do này khiến cơ quan quản lý hoặc tác giả, chủ sở hữu tác phẩm có tìm cũng không ra để đòi tiền bản quyền. 
Nghệ sỹ Quốc Chiêm, Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du Lịch (VH,TT&DL) Hà Nội bày tỏ: “Sở VH,TT&DL Hà Nội đã có chủ trương, với tất cả các đơn vị tổ chức biểu diễn nghệ thuật từng vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ như trốn nộp tiền bản quyền thì chúng tôi không cấp phép biểu diễn nữa. Thế nhưng họ lại lách luật, chỉ làm một đêm thôi, trốn tiền bản quyền xong là giải tán công ty, gọi đến để xử lý vi phạm thì đã mất tích rồi. Sau đó họ lại chuyển sang đăng ký công ty mới, tổ chức chương trình mới, mà chuyện cấp phép thành lập công ty thì do bên Sở Kế hoạch - Đầu tư phụ trách, họ cứ cấp theo đúng thẩm quyền thôi. Thế nên nhà tổ chức biểu diễn không coi chuyện vi phạm pháp luật này ra gì”. 
Nhạc  sỹ Đinh Trung Cẩn, Phó giám đốc kiêm Giám đốc VCPMC kiêm Giám đốc chi nhánh phía Nam cho biết: “Nhiều đơn vị biểu diễn kêu ca đơn giá về bản quyền ca khúc cao, nhưng đó là thỏa thuận riêng và là quyền của nhạc sĩ đã sáng tác ca khúc đó. Ca sĩ được quyền ra giá cho tiết mục biểu diễn của mình thì nhạc sĩ cũng phải được quyền ra giá cho tác phẩm mà mình sáng tác. Có những ngôi sao cát xê hát đám cưới tới 400 triệu đồng nhưng không có một đồng cho nhạc sĩ thì sao?”. 
Cũng theo nhạc sĩ, hiện nay ở Việt Nam, bản quyền cho tác giả vẫn còn ở mức thấp. Dẫn chứng cho việc này, ông nói: “Chúng tôi đã từng làm việc với các đối tác nước ngoài, họ ra giá tới 10.000 USD cho việc sử dụng một bài hát của họ. Đơn cử một nhãn hàng tại Việt Nam muốn sử dụng ca khúc “Bonjour Vietnam” cho quảng cáo của mình, khi chúng tôi liên hệ với đối tác nước ngoài họ đòi tới 100.000 USD. Sau đó thỏa thuận về giá cả tại thị trường Việt Nam họ mới chấp nhận giảm giá xuống còn 10.000 USD”.
Vướng mắc từ chính quy định pháp luật
Thêm một vướng mắc nữa chính là quy định pháp luật cũng mới chỉ dừng lại ở hành vi chung chung nên rất khó trong việc xử lý vi phạm. Theo nhạc sĩ Đinh Trung Cẩn, từ khi Nghị định 79 (quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang, thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu) ban hành vào năm 2002, tiền tác quyền mà Trung tâm này nhận được giảm hẳn. Các công ty tổ chức biểu diễn cố tình trốn tránh trách nhiệm, không thực hiện nghĩa vụ quyền tác giả như đã cam kết trong hồ sơ xin cấp phép biểu diễn. 
Trước đây, để có được giấy phép biểu diễn, hồ sơ cấp phép của các đơn vị tổ chức biểu diễn phải có hợp đồng về tác quyền hay giấy chấp thuận cho phép sử dụng tác phẩm của quyền tác giả. Thế nhưng, với sự “thông thoáng” của Nghị định 79, yêu cầu này đã được xóa bỏ, thay vào đó là cam kết thực hiện nghĩa vụ sau khi chương trình kết thúc. Và hệ quả tất yếu này là các công ty quỵt tiền bản quyền… 
Tình trạng này, theo Cục Bản quyền là do lực lượng thực thi còn quá thiếu và yếu. Ngay tại Bộ VHTT&DL, lãnh đạo Thanh tra Bộ cũng nhìn nhận rằng, nhân lực thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ còn thiếu dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao. Văn bản quy phạm pháp luật đầy đủ nhưng người am hiểu về quyền tác giả và quyền liên quan chưa nhiều. Và cho đến nay vẫn chưa có tổ chức giám định và chưa cấp thẻ cho mỗi giám định viên. 
Ngoài ra, hiện có 4 tổ chức quản lý tập thể quyền phát triển độc lập là Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam, Trung tâm quyền tác giả văn học Việt Nam và Hiệp hội Quyền sao chép Việt Nam cũng không tạo được mối dây liên kết trong hoạt động. Riêng chế độ nhuận bút thì khá lạc hậu so với thời giá hiện nay khi biểu giá áp dụng vẫn dựa vào Nghị định từ năm 2002. 
Việc quy định các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không xin phép nhưng phải trả tiền nhuận bút, thù lao đối với quyền tác giả trong Luật Sở hữu trí tuệ chưa hợp lý, trái với nguyên tắc thỏa thuận dân sự. Vì thế, đã đẩy tác giả, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng vào thế bị động và hạn chế quyền thương lượng. 
Chính vì những lý do như trên nên suốt 10 năm qua (từ khi có Luật sở hữu trí tuệ), những tranh cãi quanh câu chuyện tác quyền âm nhạc vẫn chưa có hồi kết.

Đọc thêm

Chương trình nghệ thuật chính luận “Vĩ tuyến 17 - Khát vọng hòa bình”

Cụm di tích lịch sử Cầu Hiền Lương – Sông Bến Hải- Vĩĩ tuyến 17 (Ảnh: Trần Tiến)
(PLVN) -  Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Khu vực Vĩnh Linh (25/8/1954 -25/8/2024), Báo Nhân Dân phối hợp tỉnh Quảng Trị tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận “Vĩ tuyến 17 - Khát vọng hòa bình”. Chương trình sẽ diễn ra vào tối ngày 19/7/2024 tại Kỳ đài Bờ Bắc – Khu Di tích Đôi bờ Hiền Lương, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị.

Vở nhạc kịch Shrek - hạnh phúc khi là chính mình

Hành trình đưa nhạc kịch đến với khán giả khắp Việt Nam mang tên "Shrek: On National Tour". (Ảnh BTC)
(PLVN) - Vở nhạc kịch Shrek đã phá vỡ những định kiến thông thường, đem lại thông điệp vô cùng ý nghĩa: Mỗi người dù là ai, đều thật đẹp khi là chính mình và đều xứng đáng có được hạnh phúc. Chính thông điệp này đã chạm đến trái tim của những khán giả thưởng thức vở nhạc kịch và để lại những dư âm thật sâu sắc, rực rỡ.

Xem phim kinh điển trên Hanoi On

Đài Phát thanh-Truyền hình Hà Nội ra mắt ứng dụng nội dung đa phương tiện Hanoi On (ảnh P.V)
(PLVN) - Hanoi On là một hệ sinh thái nội dung số cho Hà Nội và về Hà Nội. Ứng dụng này gồm các chương trình truyền hình, thông tin điện tử, chương trình phát thanh và các nội dung nghe nhìn đặc sắc. Ngoài ra, Hanoi On còn có hàng vạn chương trình âm nhạc, hàng nghìn sách nói, cùng thư viện phim bộ đặc biệt là bộ sưu tập những bộ phim kinh điển của Việt Nam và nước ngoài.

60 thí sinh vào bán kết Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2024

Thí sinh tham dự Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2024. (Ảnh T.Thanh)
(PLVN) - Tại vòng Bán kết, top 60 thí sinh xuất sắc nhất đến từ khắp đất nước tập trung tại Sa Pa (Lào Cai) và bắt đầu chuỗi hành trình quảng bá, lan tỏa vẻ đẹp của du lịch Sa Pa nói riêng và Việt Nam nói chung đến cộng đồng.

Hội thảo về Danh nhân Lưu Đình Chất

Tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà sử học góp phần làm rõ nét hơn về cuộc đời và sự nghiệp của vị đại quan Lưu Đình Chất. (Ảnh: Y. Khương).
(PLVN) - Ngày 6/7/2024, Hội thảo “Vai trò của danh nhân Lưu Đình Chất trong lịch sử dân tộc và việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản về ông” diễn ra tại huyện Hoằng Hóa, (Thanh Hóa), góp phần làm rõ nét hơn về cuộc đời và sự nghiệp của vị đại quan Lưu Đình Chất, cũng như đóng góp của ông trong lịch sử dân tộc.

Ca sĩ Phương Linh từng ở ẩn để chữa bệnh

Ca sĩ Phương Linh trở lại với sân khấu sau thời gian dài điều trị bệnh (ảnh P.V)
(PLVN) - Hạn chế việc đi hát, ít ai biết được rằng ca sĩ Phương Linh phải đối diện với việc bị tràn dịch khớp gối. Sau nhiều năm điều trị từ Đông y đến Tây y, đến nay nữ ca sĩ mới phục hồi được 80%.

Nhiều người trẻ tâm huyết với nghệ thuật hát bội

Nhiều người trẻ tâm huyết với nghệ thuật hát bội
(PLVN) - Trước dòng chảy như vũ bão của nghệ thuật hiện đại với sự du nhập của nhiều loại hình giải trí mới, các loại hình nghệ thuật truyền thống như hát bội rơi vào khủng hoảng, bấp bênh. Lo ngại di sản niên đại hàng trăm năm của ông cha đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền, các bạn trẻ Gen Z đã tâm huyết, nỗ lực tổ chức nhiều chương trình giới thiệu, đưa các loại hình nghệ thuật truyền thống đến gần công chúng, tạo cầu nối giữa nghệ thuật truyền thống và hiện đại…

Vẻ đẹp Tây Hồ trên khuôn nhạc

Vẻ đẹp mênh mang của Hồ Tây luôn dễ chạm vào trái tim người nghệ sĩ, tạo nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca. (Ảnh: Zing.vn)
(PLVN) - Hồ Tây là góc lãng mạn nhất trong bức tranh Hà Nội đa màu, là thế giới của những làn gió trong trẻo, sự phóng khoáng và giàu chất thơ. Như một lẽ rất tự nhiên, vẻ đẹp mênh mang của Hồ Tây luôn dễ chạm vào trái tim người nghệ sĩ, tạo nguồn cảm hứng bất tận cho thi ca, nhạc họa, văn chương bao đời nay. Vẻ đẹp lung linh, lãng mạn của Hồ Tây được hiện lên trên từng khuôn nhạc.

'Vui lên nào, anh em ơi' - bộ phim ca ngợi sức mạnh tình bạn

"Vui lên nào, anh em ơi" hướng đến khẳng định giá trị bản thân, sức mạnh của tình bạn (ảnh trong phim)
(PLVN) - “Vui lên nào, anh em ơi” khẳng định sức mạnh của tình bạn, giá trị của niềm tin, sự khích lệ và lối sống tích cực. Bộ phim không chỉ mang đến cho khán giả những tiếng cười mà còn truyền tải những bài học quý giá về cuộc sống, khơi dậy sự lạc quan trong mỗi người.

18 tác phẩm hội họa tại 'Hồng Sen'

Một số bức tranh hoa sen với nét vẽ tài hoa của các họa sĩ đương đại Việt Nam (ảnh Sơn Tùng).
(PLVN) - 18 tác phẩm hội họa có chủ đề về hoa sen thuộc bộ sưu tập “Hồng Sen” của nhà sưu tập Thúy Anh được trưng bày tại Hà Nội. Những bức tranh hoa sen với nét vẽ tài hoa của các họa sĩ đương đại Việt Nam xuất hiện bên áo dài, nón lá đã tạo điểm nhấn đẹp đẽ, khó phai, góp phần tôn vinh vẻ đẹp của đất nước, con người Việt Nam.

Triển lãm “Cuộc sống quanh ta 2024” tôn vinh nét đẹp bình dị

Cuộc sống quanh ta 2024” tôn vinh nét đẹp đời thường (Ảnh: BTC).
(PLVN) - Triển lãm “Cuộc sống quanh ta 2024” trưng bày 63 tác phẩm, là những sáng tác mới của 62 tác giả thuộc thuộc Câu lạc bộ Mỹ thuật sáng tác đề tài xây dựng Tổ quốc. Người xem có thể bắt gặp những hình ảnh bình dị với làng gốm, làng thổ cẩm, làng nón, phong cảnh bốn mùa, đình làng, Khuê Văn Các...