Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031: Những dấu ấn nổi bật và sự thật không thể xuyên tạc - Kỳ 2: Sự lãnh đạo toàn diện, chủ động từ sớm, từ xa

Khuôn khổ pháp lý đồng bộ, vận hành thông suốt

Để bác bỏ những luận điệu xuyên tạc, cần nhìn vào toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức cuộc bầu cử - nơi phản ánh đầy đủ, sinh động nhất tính ưu việt của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Trước tiên, cuộc bầu cử nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng, sự điều hành linh hoạt của Quốc hội, Hội đồng Bầu cử quốc gia, Chính phủ và sự phối hợp chặt chẽ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng toàn hệ thống chính trị, với yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật, nâng cao chất lượng đại biểu và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Việc chủ động từ sớm, từ xa; xây dựng kế hoạch kỹ lưỡng, toàn diện, phân công rõ người, rõ việc, lộ trình cụ thể… không chỉ bảo đảm tiến độ mà còn tạo điều kiện xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh trong quá trình triển khai.

Báo cáo của Hội đồng Bầu cử quốc gia cho biết, việc ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được thực hiện đồng bộ, kịp thời, bám sát quy định của pháp luật và yêu cầu thực tiễn. Ở Trung ương, 27/27 văn bản theo yêu cầu cùng 637 văn bản chỉ đạo, hướng dẫn đã được ban hành. Ở địa phương, hơn 6.600 văn bản đã được ban hành, đồng thời các điều kiện về tổ chức, cơ sở vật chất, an ninh, trật tự đều được chuẩn bị đầy đủ.

Đáng chú ý, các văn bản quan trọng như Chỉ thị số 46-CT/TW, ngày 16/5/2025 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử; Nghị quyết số 199/2025/QH15 của Quốc hội; Kế hoạch số 62/KH-HĐBCQG của Hội đồng Bầu cử quốc gia, cùng nhiều nghị quyết, nghị định, chỉ thị, quyết định của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã tạo nên một khuôn khổ pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc triển khai trên phạm vi cả nước.

Trên cơ sở khuôn khổ pháp lý đó, công tác tổ chức bầu cử được thực hiện đồng bộ, khẩn trương và bài bản. Cụ thể, triển khai Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết của Quốc hội, Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia đã chủ trì, phối hợp, tham mưu tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử (ngày 15/11/2025), qua đó kịp thời quán triệt các yêu cầu, nhiệm vụ và kế hoạch đề ra. Ngay sau đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Bầu cử quốc gia, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các Bộ, ngành có liên quan đã chủ động ban hành đồng bộ các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, tạo lập cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất cho việc thực hiện trên phạm vi cả nước. Qua đó khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước và sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương - yếu tố quyết định bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm.

Đặc biệt, trong giai đoạn cao điểm của công tác bầu cử, nhất là dịp Tết Nguyên đán và đầu xuân, công tác tham mưu, phục vụ vẫn được duy trì liên tục, thông suốt, không gián đoạn. Lực lượng thường trực được bố trí chặt chẽ, trong đó có đội ngũ trợ lý, thư ký của Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia luôn bám sát tại Nhà Quốc hội, đã kịp thời tiếp nhận, xử lý, tham mưu và báo cáo các vấn đề phát sinh, góp phần bảo đảm mạch chỉ đạo, điều hành được xuyên suốt, hiệu lực, hiệu quả. Chính sự chuẩn bị toàn diện, kỹ lưỡng đó đã tạo nên nền tảng vững chắc cho thành công của cuộc bầu cử, với tỷ lệ cử tri tham gia đi bầu đạt gần 100%.

Ứng dụng công nghệ, minh bạch hóa thông tin

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, công tác bầu cử cũng đã có những bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng công nghệ, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin của cử tri. Công tác thông tin, tuyên truyền vì thế được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, đổi mới cả về nội dung và phương thức. Thực tiễn cuộc bầu cử cho thấy, khi kết hợp hiệu quả giữa tuyên truyền trực tiếp ở cơ sở với nền tảng số, dữ liệu dân cư và các kênh truyền thông đa dạng, thì hiệu quả vận động, hướng dẫn và tạo đồng thuận xã hội được nâng lên rõ rệt.

Đây là nhiệm kỳ đầu tiên việc lập, quản lý danh sách cử tri được triển khai trên cơ sở tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Lực lượng Công an cấp xã đã phối hợp chặt chẽ với Ủy ban bầu cử cùng cấp chủ động rà soát, đối chiếu, lập danh sách cử tri theo từng khu vực bỏ phiếu, bảo đảm tính chính xác, đồng bộ, hạn chế tối đa sai sót, trùng lặp; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi công dân đủ điều kiện đều được ghi tên vào danh sách cử tri và thực hiện quyền bầu cử.

Cùng với đó, thông tin về người ứng cử như tiểu sử, chương trình hành động… cũng được triển khai đa dạng; nhiều địa phương đã phát hành tài liệu tiểu sử các ứng viên đến từng hộ gia đình, kết hợp tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông và nền tảng số, giúp cử tri dễ dàng tìm hiểu, so sánh và đưa ra lựa chọn. Việc tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử, tập huấn cho người lần đầu ứng cử cũng được tổ chức linh hoạt, sáng tạo, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, bảo đảm dân chủ, đúng pháp luật, bình đẳng giữa những người ứng cử.

Theo thống kê của Hội đồng Bầu cử quốc gia, các cơ quan chức năng đã tổ chức hơn 7.000 hội nghị tiếp xúc cử tri đối với đại biểu Quốc hội; hơn 5.000 hội nghị đối với đại biểu HĐND cấp tỉnh và hơn 93.700 hội nghị đối với đại biểu HĐND cấp xã… Qua đó, cử tri có đầy đủ thông tin để quyết định, đây cũng là minh chứng thuyết phục để bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc, thiếu căn cứ, cho rằng tỉ lệ cử tri tham gia bầu cử cao chỉ là “hình thức”, việc lựa chọn đại biểu là “áp đặt”, “thiếu thông tin” hay “Đảng cử dân bầu”.

Hà Nội - minh chứng cho hiệu quả chuyển đổi số trong bầu cử

Ghi nhận tại Hà Nội, với yêu cầu đặt ra không chỉ là đúng quy trình, đúng quy định, mà còn phải minh bạch hơn, chính xác hơn và gần dân hơn, ngay từ đầu, Hà Nội đã xác định chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là phương thức tổ chức chủ đạo, được triển khai đồng bộ, xuyên suốt từ Thành phố đến cơ sở trong quá trình chuẩn bị và tổ chức bầu cử.

Chia sẻ tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội, Chủ tịch HĐND, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà cho biết, Thành phố đã chủ động xây dựng, hoàn thiện hệ thống phần mềm quản lý bầu cử; đồng thời chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, nhân lực, bảo đảm các đơn vị sẵn sàng tham gia vận hành. Nhờ quá trình rà soát kỹ lưỡng, dữ liệu cử tri từng bước được làm sạch, không trùng lặp, không sai lệch, phản ánh đúng thực tế.

Trên nền tảng dữ liệu đã được chuẩn hóa, Hà Nội đã triển khai nhiều tiện ích số phục vụ trực tiếp người dân, từng bước đưa cử tri trở thành trung tâm của quá trình bầu cử. Cử tri có thể tra cứu thông tin qua mã QR, tìm hiểu tiểu sử chương trình hành động của ứng cử viên, xác định khu vực và địa điểm bỏ phiếu nhanh chóng, thuận tiện.

Ví dụ, tại các khu chung cư có nhiều tòa nhà cao tầng trên địa bàn thành phố, thay vì niêm yết danh sách cử tri dài như trước, Ủy ban Bầu cử đã sử dụng mã QR đặt tại khu vực thang máy, giúp người dân dễ dàng tra cứu thông tin. Cách làm này bảo đảm thông tin được cập nhật kịp thời, thuận tiện và gần gũi hơn với cử tri.

Cũng nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hoạt động tiếp xúc cử tri được tổ chức linh hoạt, kết hợp trực tiếp với trực tuyến, mở rộng phạm vi tiếp cận và tăng cường tương tác hai chiều giữa ứng cử viên và cử tri, góp phần làm cho bầu cử ngày càng gần dân, minh bạch và thực chất hơn. Thông qua việc sử dụng các tiện ích như tra cứu thông tin bằng mã QR, bản đồ số, theo dõi thông tin trực tuyến…, cử tri đã từng bước hình thành kỹ năng số trong đời sống hằng ngày, tạo tiền đề cho chuyển đổi số toàn diện trong xã hội. Kết quả, cuộc bầu cử tại Hà Nội đã đạt tỷ lệ cử tri tham gia 99,57%; nhiều khu vực đạt 100%.

(Còn tiếp)