Bất thường thương vụ góp vốn giữa Vietnam Airlines và Techcombank

(PLO) - Việc Vietnam Airlines (VNA) không công bố rộng rãi kế hoạch cổ phần hóa Vasco, thuê tư vấn định giá, đặt ra các tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược để Nhà nước không lo thất thoát tài sản, trong khi doanh nghiệp lại tìm được đối tác phù hợp (như nhiều công ty con trong lĩnh vực hàng không khác đã làm khi cổ phần hóa trong 2 năm qua) khiến dư luận có quyền nghi ngờ, đặt dấu hỏi lớn.
Tàu bay của Vasco đang khai thác các chặng bay tới Côn Đảo Tàu bay của Vasco đang khai thác các chặng bay tới Côn Đảo

Cổ phần hoá bằng hình thức lạ?

Vasco hiện là Chi nhánh của VNA và là nhà khai thác dịch vụ hàng không được Cục Hàng không Việt Nam cấp chứng chỉ khai thác tàu bay (AOC). Sau khi VNA được cổ phần hóa, Vasco đang trong quá trình chuẩn bị chuyển đổi thành Công ty TNHH Một thành viên Bay dịch vụ hàng không.

Tại Văn bản số 2336 gửi Bộ GTVT, VNA cho biết trong quá trình hoàn thiện đề án chuyển đổi, VNA nhận được đề nghị của Ngân hàng Techcombank tham gia góp vốn để trở thành cổ đông của Vasco. VNA đã tiếp nhận đề nghị này để định hướng thành lập một công ty mới theo mô hình công ty cổ phần thay cho kế hoạch chuyển đổi thành Công ty TNHH trước đó.

Theo VNA, việc tổ chức thành công ty cổ phần sẽ giúp Vasco có khả năng huy động vốn cao hơn thông qua việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu ra thị trường và cách thức quản trị một doanh nghiệp theo mô hình công ty cổ phần sẽ chặt chẽ, hiệu quả hơn.

Trong tờ trình nói trên, qui mô vốn điều lệ của Vasco tối thiểu sẽ là 300 tỉ đồng, trong đó VNA góp 51%, Ngân hàng Techcombank (Công ty TNHH MTV Quản lý quỹ kỹ thương (Techcom Capital) góp 48% và Công ty cổ phần Dự án Techcomdeveloper góp 1%. VNA góp vốn bằng các tài sản hiện có  do Vasco đang quản lý như đội tàu bay ATR 72, kho phụ tùng vật tư, động cơ dự phòng, 2 cổ đông còn lại góp bằng tiền.

Cũng theo đề án trình Bộ GTVT, VNA cho biết công ty mới sẽ có tên gọi dự kiến là Công ty CP Hàng không Vasco và đây là một “hãng hàng không mới”. Tuy nhiên, nhìn vào điều lệ hoạt động (dự kiến) và cơ cấu tổ chức, điều hành thì dễ dàng thấy rằng đội bay Vasco cơ bản vẫn như cũ, chỉ thêm cổ đông góp vốn và VNA vẫn là đơn vị nắm cổ phần chi phối (51%), quyết định định hướng phát triển của Vasco giống như hiện nay.

Nhiều nghi vấn cần được làm rõ

Nếu phương án đề xuất được chấp thuận, Công ty cổ phần Hàng không Vasco sẽ đi vào hoạt động từ quý 2/2016 với phương án kinh doanh dựa trên 5 tàu bay sẵn có, với số giờ bay trung bình cho cả 5 tàu bay đến 4 điểm bay nói trên cỡ khoảng 187 giờ bay/tàu/tháng.

Mặc dù khẳng định việc thành lập hãng hàng không Vasco là hiệu quả và cần thiết phải tiến hành song VNA lại đưa ra những số liệu kế hoạch tài chính không thực sự thuyết phục, nếu như không muốn nói là "lạ đời".

Theo đó, hãng hàng không Vasco sẽ có vốn điều lệ tối thiểu 300 tỉ đồng và khai thác đội bay sẵn có, hệ thống đường bay sẵn có (lợi thế riêng chỉ khai thác được bằng tàu bay ATR 72 như Côn Đảo, Cà Mau, Kiên Giang, Điện Biên)... nhưng đề án của VNA chỉ nêu hiệu quả hoạt động của công ty này cho cả giai đoạn 2016-2018 vẻn vẹn có…1,949 tỉ đồng.

Đây là con số quá thấp mà nhà đầu tư Techcombank thừa hiểu rằng, vốn góp của họ (tối thiểu khoảng gần 150 tỷ đồng) vào công ty này, nếu đem gửi ngân hàng đã sinh ra khoản lợi nhuận lớn hơn rất nhiều lần.

Đó là chưa bàn tới việc Ngân hàng Techcombank đầu tư vào Vasco với tỷ lệ sở hữu cổ phần lên tới 49-50% cũng là vấn đề mà cơ quan phê duyệt phải xem xét đó có phải là khoản đầu tư ngoài ngành, vượt quá qui định cho phép không.

Thêm vào đó, việc thành lập hãng hàng không Vasco dưới dạng công ty cổ phần của VNA còn có dấu hiệu đáng quan ngại khi mà thương hiệu, tài sản của doanh nghiệp cổ phần không được định giá và bán công khai, minh bạch với các tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư để đảm bảo tài sản hiện hữu của Nhà nước tại Vasco (máy bay, mạng bay, thương hiệu) được sử dụng và định giá đúng mức, đồng thời chọn được nhà đầu tư phù hợp nhất.

Trao đổi với phóng viên Báo Pháp Luật Việt Nam, Luật sư Nguyễn Phú Thắng, Công ty Luật INTERCODE, Hà Nội cho rằng cần phải làm rõ giá trị sổ sách của VNA sau cổ phần hóa có hay không thể hiện giá trị tài sản của Vasco.

Bất thường thương vụ góp vốn giữa Vietnam Airlines và Techcombank ảnh 1
Luật sư Nguyễn Phú Thắng

“Việc dư luận lo ngại “thương vụ” thành công có thể gây thất thoát tài sản nhà nước là có cơ sở và cần phải nhận được nội dung trả lời thỏa đáng và thuyết phục. Thực tế cho thấy khi cổ phần hóa, rất nhiều tài sản của Nhà nước bị đưa vào danh mục “tài sản không cần dùng”, bị định giá thấp và sau đó được chuyển hóa theo muôn vàn cách khác nhau, đặc biệt là quyền sử dụng đất (kể cả đất đang thuê của Nhà nước), Luật sư Thắng nhận xét. 

Vẫn theo đánh giá của vị Luật sư Thắng thì có hai câu hỏi cần đặt ra và cần được giải đáp. Thứ nhất là, nếu đầu tư góp vốn không hiệu quả, rủi ro xảy ra, thậm chí có thể là mất vốn thì hậu quả của nó có ảnh hưởng đến ngân hàng mẹ hay không, khi Techcombank là ngân hàng đại chúng và hiện đang nắm giữ lượng tiền khổng lồ trong dân. Tôi muốn nói hậu quả tài chính và cả phi tài chính. Thứ hai là, tại sao một nhà băng lớn lại tham gia góp vốn vào lĩnh vực có thể nói khá rủi ro như đã xảy ra các tiền lệ trước đó và với một phương án kinh doanh vô cùng khiêm tốn về lợi nhuận. Đây là điều dư luận chưa có lời giải đáp.

Hồng Minh - Ngân Phương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đường sắt đô thị Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo: Các bộ, ngành góp ý thế nào về đề xuất điều chỉnh dự án?

Tình trạng “đội” vốn nghìn tỉ đang diễn ra ở hầu hết các dự án đường sắt đô thị.
(PLVN) -  6 bộ, ngành gồm: Tài chính, Giao thông Vận tải, Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, Tài nguyên và Môi trường, Ngoại giao đã có văn bản góp ý đối với đề xuất điều chỉnh Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị, tuyến 2 đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo của UBND TP Hà Nội.

Nông sản, thực phẩm thiết yếu nơi dư thừa, nơi thiếu hàng cục bộ tại nhiều tỉnh phía Nam

Đã có 388 đầu mối đăng ký cung cấp nông sản với Tổ công tác 970. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Thông tin từ Tổ Công tác chỉ đạo sản xuất, kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, TP phía Nam trong điều kiện dịch COVID-19 của Bộ NN&PTNT cho biết, tính đến ngày 25/7 đã có 388 đầu mối cung cấp nông sản, thực phẩm tại 19 tỉnh, thành phố phía Nam và có dấu hiệu thừa nhóm hàng trái cây, sản phẩm chăn nuôi và thủy sản. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng thiếu hàng hóa cục bộ một số nơi.

Hành trình gian nan của đoàn siêu trường, siêu trọng khi thực hiện dự án điện gió

Các nhà đầu tư đã phải trải qua một quá trình vô cùng khó khăn để vận chuyển thiết bị, làm nên những trụ điện gió mang nguồn điện đến với mọi gia đình người dân ở Đắk Lắk.
(PLVN) - Ở các cánh đồng điện gió, mọi người choáng ngợp trước sự cao lớn của các trụ điện gió, của các cánh quạt như những cánh tay vươn lên không trung đón gió trời. Và để có thể hoàn thành được một dự án đầy ngưỡng mộ ấy, các nhà đầu tư đã phải trải qua một quá trình vô cùng khó khăn để vận chuyển thiết bị, làm nên những trụ điện gió mang nguồn điện đến với mọi gia đình.

Vật tư nông nghiệp cũng cần “luồng xanh”

Không vận chuyển được tôm giống, doanh nghiệp này thiệt hại rất lớn.
(PLVN) -  Nhiều địa phương phía Nam đang thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16/CT-TTg cho biết đang gặp khó khăn trong lưu thông cây, con giống, nguyên liệu, vật tư nông nghiệp để tái sản xuất.

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép
(PLVN) -  06 tháng đầu năm 2021, Ban Lãnh đạo Tập đoàn VNPT đã có những phương án, chiến lược rất cụ thể để vừa đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, sát cánh cùng Chính phủ phòng chống dịch, đảm bảo an toàn, giữ mức thu nhập ổn định cho người lao động trước dịch bệnh COVID-19 và quyết tâm giữ vững vị trí tiên phong trong Chuyển đổi số quốc gia.

Cần giảm ưu đãi với doanh nghiệp thép trong nước để giá thép bình ổn?

Doanh nghiệp xây dựng ảnh hưởng nặng nề do thép giá cao trong thời gian qua
(PLVN) - Thuế xuất, nhập khẩu liên quan đến lĩnh vực sản xuất thép đang có nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh thép xây dựng thời gian qua tăng giá cao, làm méo mó thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư công và ngành xây dựng. Bộ Tài Chính vừa có đề xuất điều chỉnh thuế xuất, nhập khẩu đối với một số mặt hàng thép nhằm ổn định thị trường lĩnh vực này.