Bất ổn thương mại gỗ Việt - Trung

Các sản phẩm gỗ xuất khẩu sang TQ chủ yếu là các sản phẩm thô, giá trị gia tăng thấp. (Ảnh minh họa)
Các sản phẩm gỗ xuất khẩu sang TQ chủ yếu là các sản phẩm thô, giá trị gia tăng thấp. (Ảnh minh họa)
(PLO) - Trong khi quan hệ thương mại với tất cả hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc thâm hụt cho phía Việt Nam với quy mô hàng năm trên 20 tỷ USD thì thương mại các mặt hàng gỗ giữa hai nước lại đang thặng dư cho Việt Nam, trung bình khoảng trên 600 triệu USD mỗi năm. 
Tuy nhiên, các sản phẩm gỗ xuất khẩu sang Trung Quốc (TQ) chủ yếu là các sản phẩm thô, giá trị gia tăng thấp… Báo cáo “Thương mại gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam (VN) - TQ 2012-2014: Thực trạng và xu hướng” do Tổ chức Forest Trends phối hợp với VIFORES, FPA Bình Định và HAWA soạn thảo vừa được công bố ngày hôm qua (15/9).
“Ăn xổi…”
Số liệu của Tổng cục Hải quan VN cho thấy, trong 3 năm qua (2012-2014), giá trị kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng gỗ của VN vào TQ luôn đứng ở một trong ba vị trí cao nhất. Năm 2013 VN thu được 960,4 triệu USD từ xuất khẩu các sản phẩm gỗ sang TQ. Mặc dù có sự sụt giảm so với năm 2013, kim ngạch năm 2014 đạt khoảng 845,1 triệu USD, 6 tháng đầu năm 2015, các mặt hàng gỗ của VN đã đạt kim ngạch trên 425 triệu USD từ thị trường. 
Theo ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản VN, trong số kim ngạch hơn 900 triệu USD xuất khẩu gỗ hàng năm sang TQ thì gỗ thô chiếm trên 700 triệu USD, các sản phẩm tinh chế rất ít, chủ  yếu sử dụng gỗ quý hiếm. Ngược lại, VN nhập khẩu sản phẩm gỗ từ TQ với giá trị kim ngạch khá khiêm tốn: gần 240 triệu USD năm 2014 và  gần 121 triệu USD trong 6 tháng đầu 2015. Các sản phẩm nhập khẩu chủ yếu gỗ dán, ván sợi, ván dăm, vơ nia và đồ gỗ. 
Đáng chú ý, số liệu thống kê cho thấy năm 2014 VN xuất khẩu hơn 250 nghìn mét khối ván bóc sang TQ chỉ với giá trị 17 triệu USD, nhưng lại nhập về 202 nghìn mét khối gỗ dán với giá trị hơn 84 triệu USD. Một hộ sản xuất gỗ băn khoăn là tại sao thay vì xuất sang TQ, các DN VN không tiêu thụ trong nước, nhưng không  có câu trả lời. 
“Trong bối cảnh nguồn nguyên liệu gỗ ngày càng cạn kiệt, hình thức xuất khẩu hiện tại phản ánh những ưu tiên ngắn hạn, vì lợi ích trước mắt, dựa vào khai thác tài nguyên thô và lao động giá rẻ, sử dụng công nghệ chế biến lạc hậu của một số DN tham gia thị trường. Điều này thể hiện sự yếu kém của ngành gỗ VN khi tham gia vào thương mại các mặt hàng gỗ với TQ. Nó cũng phản ánh tính không bền vững của ngành gỗ hiện nay…”- ông Tô Xuân Phúc, tổ chức Forest Trends, đại diện nhóm nghiên cứu cảnh báo.
Chênh lệch số liệu - do thống kê hay gian lận?
Chênh lệch số liệu thống kê kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Hải quan VN và Hải quan TQ đã làm nóng nghị trường tại kỳ họp Quốc hội vừa qua. Là một trong những nhóm hàng hóa quan trọng nhất trong thương mại song phương giữa VN và TQ, gỗ và sản phẩm gỗ cũng không phải ngoại lệ.
Báo cáo chỉ ra sự chênh lệch rất lớn về kim ngạch xuất nhập khẩu các mặt hàng gỗ giữa 2 nguồn số liệu thống kê từ Hải quan TQ và Hải quan VN. So với năm 2012, con số chênh lệch năm 2013 cao hơn gấp 1,5 lần (từ 125 triệu USD lên 184 triệu USD). Tuy nhiên, con số chênh lệch sau đó tăng vọt, khoảng 3,2 lần, ở mức 184 triệu USD (năm 2013) lên gần 600 triệu USD năm 2014.
Nếu con số được thống kê bởi cơ quan Hải quan chưa bao gồm chi phí về vận chuyển và bảo hiểm thì với 6,6% về chi phí vận chuyển và bảo hiểm (theo Đại biểu Quốc hội, TS Mai Hữu Tín, phát biểu tại kỳ họp Quốc hội) không thể giải thích sự chênh lệch tới hàng trăm triệu USD trong thương mại các mặt hàng gỗ VN và TQ. 
TS Tô Xuân Phúc và cộng sự cho rằng, đã có những bằng chứng rõ ràng cho thấy một số DN tham gia thương mại các mặt hàng gỗ với TQ kê khai giá xuất khẩu thấp hơn giá nguyên liệu đầu vào nhằm trốn/giảm thuế. 
“Gian lận thương mại bao gồm cả trốn thuế là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự khác biệt lớn giữa 2 nguồn dữ liệu thống kê. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ thông tin để có thể đánh giá về vai trò của gian lận thương mại trong cơ cấu chênh lệch về giá trị xuất nhập khẩu giữa 2 quốc gia...”- ông Phúc nhận định.
Chủ tịch Hội Mỹ nghệ Đồng Kỵ Vũ Quốc Vương chia sẻ: DN nào cũng mong muốn giảm được thuế, mặt khác khi làm việc với đối tác TQ, họ mua hàng, trả tiền trực tiếp tại Đồng Kỵ nhưng vận chuyển thì lại do đơn vị khác, họ tính theo khối lượng và có thể nhận tiền tại TQ nên số liệu vênh. “Giá trị thực tế không thể hiện qua số liệu hải quan, hải quan chỉ tính giá trị trên giấy tờ. Ví dụ bán 1 bộ bàn ghế hàng trăm triệu nhưng thực tế hóa đơn chỉ 14- 15 triệu…”- ông Vương cho biết.
Theo TS. Phúc, con số khai báo về giá trị và lượng xuất khẩu khác với giá trị thực của sản phẩm làm “méo mó” hình ảnh của thị trường và điều này mang đến một số hệ lụy, từ khía cạnh quản lý cũng như gây ra sự thất thu cho ngân sách do gian lận.

Tin cùng chuyên mục

EVNNPC đưa vào vận hành công trình lưới điện trên địa bàn Vĩnh Phúc.

EVNNPC bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã vận hành an toàn lưới điện, chủ động trong công tác ứng phó với diễn biến thời tiết, nhanh chóng khắc phục sự cố lưới điện do thiên tai gây ra; triển khai các giải pháp về quản lý nhu cầu phụ tải, bảo đảm công tác cung cấp điện mùa nắng nóng.

Đọc thêm

'Cú hích' cho chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam là một quá trình quan trọng và cần thiết trong bối cảnh các quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng và môi trường. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Việt Nam đã có những bước đầu tiên thực hiện chuyển dịch năng lượng nhằm đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong đó, việc thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp được coi là chính sách cụ thể, tác động trực tiếp tới quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa
(PLVN) - Nhân dịp 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), nhiều ý kiến của doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của tờ báo là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp.

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước
(PLVN) - Khẳng định tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, song Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho rằng 6 tháng tới là thời gian đặc biệt quan trọng đòi hỏi phải chủ động kiến tạo khai thác những thời cơ, cơ hội mới cho phát triển đất nước…

Trang trại xanh trên vùng 'đất lửa'

Khuôn viên trong trang trại được quy hoạch bài bản, vườn cây xanh mướt.
(PLVN) - Trong suy nghĩ của nhiều người, vùng núi Trà Sơn, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) là “tọa độ lửa” trong chiến tranh chống Mỹ, vùng khô cằn sỏi đá và chi chít những dấu vết của bom đạn. Ít ai ngờ rằng khoảng 10 năm trở lại đây trên vùng “đất lửa” này đã xuất hiện nhiều trang trại nông nghiệp xanh, mang hơi thở của công nghệ hiện đại.

Áo xanh tình nguyện trên công trường 500kV mạch 3

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, động viên các thanh niên tình nguyện hỗ trợ triển khai đường điện 500kV mạch 3. (Ảnh: T.Ư Đoàn)
(PLVN) - Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có công điện đề nghị các lực lượng, trong đó có lực lượng đoàn viên thanh niên ở các địa phương có đường dây 500kV mạch 3 đi qua, hỗ trợ việc triển khai dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối (Hưng Yên), Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã phát động đợt thi đua cao điểm 30 ngày (từ 1/6 - 30/6) phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án.

'Tư lệnh' ngành Nông nghiệp: 'Diễn đàn là để kết nối, thị trường là để đi xa…'

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan. (Ảnh: NNVN)
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan lưu ý, đến Diễn đàn là để kết nối chứ không phải để phát biểu và cần phải hiểu đúng khái niệm “Thị trường Khoa học Công nghệ”, bởi thị trường là có cung - cầu, có cạnh tranh, tạo động lực để làm ra sản phẩm tốt hơn, nếu chỉ dừng ở kết nối thì khó đi xa…

Chưa có gói tín dụng đặc thù tiếp sức cho sản phẩm OCOP

Tọa đàm “Tiếp sức sản phẩm OCOP vươn xa”.
(PLVN) - Dòng vốn ngân hàng đã và đang trở thành chất xúc tác quan trọng góp phần đưa sản phẩm OCOP ngày càng vươn xa, không chỉ ở thị trường trong nước mà còn xuất khẩu. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập cần tiếp tục tháo gỡ, trong đó có việc xem xét một gói tín dụng đặc thù cho các khách hàng triển khai các sản phẩm OCOP…

Pháp luật Việt Nam - Sẻ chia cùng doanh nghiệp

Ông Nguyễn Việt Dũng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Vera Sunshine.
(PLVN) - Sau gần 4 thập kỷ vun đắp và phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã thể hiện rõ phương châm đồng hành, hỗ trợ, định hướng doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trong sạch và lành mạnh. Những nỗ lực và tâm huyết của nhiều thế hệ người làm báo PLVN đã được ghi nhận. Báo đang ngày càng được đón nhận với vai trò “người bạn đồng hành” uy tín, tin cậy, thân thiện của nhiều doanh nhân - doanh nghiệp Việt.

Thế và lực để Lâm Đồng chuyển mình bứt phá

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang trao quyết định phê duyệt quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 cho lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng.
(PLVN) - Ngoài những tiềm năng, thế mạnh sẵn có, việc Thủ tướng phê duyệt quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã mở ra những cơ hội mới để “đầu tàu” kinh tế vùng Tây Nguyên bứt tốc.

Phát triển logistics xanh là yêu cầu tất yếu

Quang cảnh Tọa đàm
(PLVN) - Ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh, phát triển logistics xanh không còn là xu hướng mà dần trở thành yêu cầu tất yếu với các hoạt động xuyên suốt. Để tham gia chuỗi cung ứng này, Việt Nam cần phát triển logistics xanh…

CIEM công bố 2 kịch bản GDP năm 2024

Quang cảnh Hội thảo (Ảnh: Thanh ThanhO
(PLVN) - Với kịch bản thấp, tăng trưởng kinh tế (GDP) của Việt Nam năm 2024 dự báo đạt 6,55%, kịch bản cao GDP có thể đạt 6,95%. Ở cả hai kịch bản này, chỉ số giá (CPI) đều nằm trong chỉ tiêu đã được Quốc hội thông qua…