Bất nhất một vụ tranh chấp

Một vụ tranh chấp đất kéo dài từ giữa những năm 90, qua ba lần giải quyết của UBND huyện và các bên chuẩn bị kéo nhau ra tòa lần thứ hai. Câu chuyện “đáng bàn” đó xảy ra tại huyện Ngã Nãm, tỉnh Sóc Trăng…

Không có tư cách vẫn khởi kiện!

Phần đất tranh chấp tọa lạc tại thị trấn Ngã Năm rọng trên 2.300m2, hiện do ông Lê Thanh Hải và Chế Công Toàn đứng tên trên 2 Giấy Chứng nhận Quyền sử dụng đất (GCN).

Theo các văn bản giải quyết của UBND huyện Ngã Năm, nguồn gốc phần đất này trước năm 1960 của ông Nguyễn Chánh Phấn và bà Trần Thị Thanh. Khi ông Phấn, bà Thanh qua đời, gia đình chôn cất mồ mả trên phần đất này. Sau năm 1968, phần đất này bỏ hoang, không ai sử dụng, đến năm 1984, ông Hải và ông Toàn là cán bộ địa phương được chính quyền xã thời điểm đó kêu về cất nhà. Năm 1993, ông Hải được cấp GCN 1.181m2; Ông Toàn được cấp GCN 1.140m2. Hai hộ này cư ngụ ổn định cho đến giữa những năm 90, bà Nguyễn Thị Mai (cháu nội của ông Phấn và Thanh) khiếu nại đòi đất.

Năm 1999, UBND thị trấn Ngã Năm đã bác đơn của bà Mai, vì bà không phải là chủ đất cũng không phải là người trực canh trên phần đất này. Đến giữa năm 2006, bà Mai khởi kiện đòi ông Hải, ông Toàn trả đất. Năm 2006, TAND huyện Ngã Năm thụ lý vụ án. Về tranh chấp với ông Hải, hai bên hòa giải thành, bà Mai đồng ý cho ông Hải 185,2m2, phần còn lại trả cho bà. Về tranh chấp với ông Toàn, Tòa sơ thẩm tuyên bà Mai giải quyết cho ông Toàn một nền nhà, diện tích còn lại thuộc về bà Mai. Tuy nhiên, cả Quyết định hòa giải thành và bản án của TAND huyện Ngã Năm đã bị kháng nghị vì vi phạm tố tụng.

Theo nhận định của TAND tỉnh Sóc Trăng (Bản án Phúc thẩm số 267, ngày 1/9/2006 và Quyết định Giám đốc thẩm số 9, ngày 24/8/2006), bà Mai không phải là người thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Phấn, cũng không được các đồng thừa kế khác ủy quyền đi khiếu nại. Vì vậy, bà Mai không có tư cách khởi kiện. Tòa Phúc thẩm đã tuyên hủy bản án sơ thẩm và Quyết định hòa giải thành nói trên.

Những sai phạm khó hiểu?

Không đồng ý, bà Mai ủy quyền cho con rể là Nguyễn Thành Em khiếu nại. Ngày 5/3/2009, UBND huyện Ngã Năm ban hành Quyết định 05, bác đơn của ông Em, đồng thời điều chỉnh một phần diện tích trên đất của ông Hải và ông Toàn để dành làm đường đi vào phần mộ cho phía bà Mai và ông Em.

Không đồng ý, ông Em tiếp tục khiếu nại và Sở Tài nguyên & Môi trường đã tham mưu cho UBND tỉnh Sóc Trăng cho rằng phần đất tranh chấp có nguồn gốc rõ ràng (của ông Phấn trước năm 1960), việc cấp GCN cho ông Hải và ông Toàn trước đây là sai, vì đang tranh chấp và hai ông này chưa được Nhà nước giao đất hoặc cấp đất.

Từ tham mưu này, ngày 23/9/2009, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng ra Công văn 166 giao Chủ tịch UBND huyện Ngã Năm thu hồi GCN của ông Hải, Toàn để cấp toàn bộ diện tích đất trên cho ông Em. CHấp hành ngay, UBND huyện Ngã Năm ra Quyết định 1156 và 1157 (cùng ngày 7/10/2009) thu hồi hai GCN trên. Đáng nói là người ký hai quyết định thu hồi chính là Chủ tịch huyện Phan Văn Mai – người trước đó 7 tháng đã ký Quyết định bác đơn khiếu nại của ông Em.

Đầu năm 2010, ông Hải và bà Ly Lan (lúc này ông Toàn đã chết) đã khởi kiện Quyết định 1156 và 1157 ra TAND huyện Ngã Năm. Hiện Tòa án đang thụ lý hồ sơ, nhưng do ông Em đã chết nên Tòa lại đưa con rể của ông Em là Quách Phước Thọ làm người “đại diện thừa kế theo tố tụng” vào làm người liên quan?
Việc không những chấp nhận tư cách khiếu nại của ông Em, tỉnh Sóc Trăng và huyện Ngã Năm còn chấp nhận lấy lại phần đất mà gia đình ông Toàn, ông Hải đã sử dụng ổn định mấy chục năm nay để giải quyết cho người khiếu nại không có tư cách. Kiểu hành xử này của chính quyền đã khiến người dân điêu đứng vì trắng tay…