Bất lực đứng nhìn tình trạng cổ vật đang "chảy máu"?

(PLO) - Tình trạng mất cắp cổ vật, đồ thờ tự trong thời gian gần đây lại tiếp tục xảy ra nhưng việc thống kê và lên danh mục các tài sản, di sản bị mất cắp vẫn còn lộn xộn. Không riêng gì người trông coi mà cả hải quan và công an đều không phân biệt được cổ vật thật, cổ vật giả dẫn tới việc quản lý, tìm lại cổ vật đã mất rất khó khăn.
Chiếc lư hương cổ bằng đồng có trạm rồng nổi quấn xung quanh ở Chùa Nền bị mất. Chiếc lư hương cổ bằng đồng có trạm rồng nổi quấn xung quanh ở Chùa Nền bị mất.

Cổ vật biến mất đầy bí ẩn

Hàng loạt cổ vật tại chùa Nền - một di tích lịch sử đã được xếp hạng - đã bị biến mất đầy bí ẩn. 

Theo tố cáo của cụ Đặng Huynh, Phó ban Quản lý di tích phường Láng Thượng, nguyên Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm gửi đến lãnh đạo Công an TP Hà Nội, từ năm 2003, Ni sư Thích Đàm P. là trụ trì chính của chùa Phúc Lâm (quận Ba Đình) về kiêm nhiệm trụ trì chùa Nền đã “làm đảo lộn các ban thờ, tượng Phật, đặc biệt là làm thất thoát các cổ vật: 1lư hương chạm nổi có ở chùa mấy trăm năm, 1 văn bia, 4 đạo sắc phong của các triều nhà Nguyễn, 4 pho tượng đồng trong tòa Cửu Long”.

Cụ Đặng Huynh cho biết, từ tháng 3/2014, bà P. đã phải rời khỏi chùa Nền. Ban Quản lý di tích cùng nhân dân 3 thôn, 9 xóm làng Láng đã kiến nghị lên chính quyền nhiều lần để truy tìm, thu hồi các cổ vật trên nhưng cho đến nay vẫn không có kết quả.

Nạn trộm cắp cổ vật tại nơi thừa tự hoành hành khắp nơi. Đầu tháng 4/2015, chùa Phước Hải (TP HCM) bị mất cắp  một bức tượng Hộ pháp trăm tuổi cao khoảng 1,2m, nặng hơn 100kg. Trước đó, đầu năm 2014, chùa Đa Sỹ (Hà Nội) bị mất trộm những cổ vật, đồ thờ quý trăm năm tuổi. 

Chỉ trong vài tháng, kẻ trộm đã “viếng thăm” chùa Đa Sỹ đến 3 lần để đánh cắp đỉnh thờ và bốn bát hương cổ - cổ vật có từ thời nhà Nguyễn. Chùa cũng bị mất tiếp sập gụ, một chiếc đỉnh thờ cổ, 10 pho tượng quý gồm các tượng Phật và tượng Thánh cổ. 

Bất lực đứng nhìn tình trạng cổ vật đang "chảy máu"? ảnh 1
Hộp sắc phong trước ngai thờ đình Yên Việt đã mất 11 đạo sắc phong. 

Vào tháng 2/2014, kẻ trộm đã vượt tường vào chùa Thổ Hà (Bắc Giang) lấy đi pho tượng cổ Thích Ca bằng chất liệu đồng đen. Cũng tháng 2/2014, kẻ trộm đã phá tường đột nhập vào chùa Ninh Khánh (Bắc Giang) “thổi bay” 2 pho tượng Tam Thế có niên đại thế kỷ XIX. Trước đó, chùa này đã bị mất cắp 2 tượng Di Lặc và Ca Diếp đều có tuổi gần 200 năm... 

Theo Ban Quản lý di tích tỉnh Bắc Giang, từ năm 2000 đến nay, trên địa bàn Bắc Giang, đã xảy ra hơn 50 vụ mất cắp cổ vật trong các di tích, kẻ gian đã lấy gần 300 di vật, cổ vật, trong đó chủ yếu là tượng, sắc phong, câu đối, bát hương cổ. 

Tháng 7/2014, chùa Giác Lâm (Huế) bị kẻ gian lấy đi bốn bức tượng đều bằng đồng màu đen sơn son thếp vàng, đều là độc bản trong hệ thống chùa Việt hiện nay nên vô cùng quý hiếm. Cả bốn bức tượng có vai trò vô cùng đặc biệt đối với chùa Giác Lâm vì đây là kỷ vật do ngài Giác Hải - tổ sư khai sơn vào năm 1798 - để lại, là vật báu không chỉ của chùa mà của cả quốc gia. 

Tháng 10/2012, tại đình chùa Yên Việt (xã Đông Cứu, Gia  Bình, Bắc Ninh) bị mất cắp 11 đạo sắc phong của các triều vua Lê, Nguyễn. Sắc phong cổ nhất có niên đại Cảnh Hưng nguyên niên (1740). Sắc phong mới nhất là từ thời Vua Khải Định (1924). 

Ngoài ra, kẻ trộm cũng lấy đi một nậm rượu men lam và một mâm bồng bằng đồng thời Nguyễn. Đây đều là những bảo vật được người dân nơi đây giữ gìn hàng trăm năm nay.

“Một đi không trở lại”

Còn rất nhiều vụ cổ vật bị “chảy máu” không thể liệt kê hết. Điều đáng nói, những cổ vật quý giá hàng trăm năm của cha ông để lại bị biến mất nhưng không một ai đứng ra chịu trách nhiệm và bị xử lý trước pháp luật. Khi mất cổ vật, người trông coi các di tích ấy chỉ giải trích, bị nhắc nhở, sau đó là… hòa cả làng. Và hầu như các cổ vật bị mất hiếm khi được tìm thấy. 

Các đối tượng trộm cắp để mang bán cho giới chuyên buôn bán cổ vật trong và ngoài nước. Các cổ vật bị mất hiếm khi được tìm thấy.

Cuộc hội thảo, tập huấn “Nâng cao năng lực chống buôn bán trái phép các tài sản văn hóa: ngăn chặn, hợp tác và thu hồi/hoàn trả” vừa được tổ chức tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia có sự tham gia của cán bộ văn hóa, hải quan, công an và bảo tàng từ Campuchia, Indonesia, Lào, Myanmar, Philippines và Việt Nam đã cung cấp những hướng dẫn cho việc phê chuẩn và thực hiện Công ước 1970, 1995 và nhấn mạnh những hoạt động chống lại việc buôn bán trái phép các tài sản văn hóa ở Đông Nam Á. 

Ông Phạm Sanh Châu - Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO của Việt Nam nhấn mạnh, hội thảo nhằm chuẩn bị tiến tới phê chuẩn các khung pháp lý, đặc biệt là Công ước 1970 của UNESCO về các biện pháp ngăn chặn xuất nhập khẩu và chuyển giao trái phép quyền sở hữu tài sản văn hóa và Công ước 1995 UNIDROIT về các tài sản văn hóa bị đánh cắp và xuất khẩu trái phép.

Đồng thời, hỗ trợ kỹ thuật nhằm xây dựng công cụ pháp lý hiệu quả nhằm bảo vệ các di sản văn hóa có thể di chuyển; củng cố các cơ chế tại địa phương nhằm bảo vệ các khu di sản văn hóa trước nạn trộm cắp, đặc biệt là lực lượng công an và hải quan; xây dựng năng lực kiểm kê và năng lực sử dụng các công cụ thực hiện; nâng cao nhận thức về các quy trình thu hồi/hoàn trả; xây dựng mạng lưới các bên liên quan trong lĩnh vực bảo vệ di sản văn hóa ở cấp quốc gia và tiểu khu vực.

Một chuyên gia văn hóa cho rằng, hiện nay việc thống kê và lên danh mục các tài sản, di sản bị mất cắp vẫn còn lộn xộn. Không riêng gì người trông coi mà cả hải quan và công an đều có kiến thức rất hạn chế về sự đánh giá cổ vật. 

Họ không phân biệt được cổ vật thật, cổ vật giả dẫn tới việc quản lý, tìm lại cổ vật đã mất rất khó khăn. Vì buôn bán cổ vật thu lợi nhuận rất cao cộng với trình độ làm giả cổ vật rất tinh vi, mắt thường khó phân biệt, việc kẻ gian lợi dụng đánh tráo cổ vật thật lấy cổ vật giả rất có thể xảy ra. 

Và như vậy thì bao giờ những cổ vật mới thôi không còn bị “chảy máu”?

Thùy Dương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nghĩa tình đồng bào tăng sức mạnh chống COVID-19

Các nhu yếu phẩm như gạo, rau, củ, quả đã được các đoàn thể thị xã Hoàng Mai gửi tặng vùng phong tỏa chống dịch ở Nghệ An.
(PLVN) - Dù ngày hay đêm, những chuyến xe nghĩa tình vẫn âm thầm đi đến các chốt kiểm soát, gửi các phần quà quê tuy nhỏ nhưng gói trọn cả tấm lòng cho cán bộ, chiến sỹ và bà con đang bị phong tỏa phòng, chống COVID-19 ở Nghệ An. Dường như giữa dịch bệnh, nghĩa tình đồng bào lại bừng sáng hơn bao giờ hết.

Tin giao thông đến sáng 22/6: Tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè; khởi tố 2 nhân viên đường sắt vô ý gây chết người

Tin giao thông đến sáng 22/6: Tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè; khởi tố 2 nhân viên đường sắt vô ý gây chết người
(PLVN) - Hai nhân viên đường sắt bị khởi tố vì vô ý gây chết người; CSGT đội nắng thu gom hàng trăm chai nước giúp tài xế container; xử phạt tài xế xe tải không nhường đường xe cứu thương; tài xế Gojek tử vong bất thường trên vỉa hè là những tin giao thông đáng chú ý ngày 21/6.

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 22/6

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước ngày và đêm nay, 22/6
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh miền Bắc nói chung đang qua đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt, hôm nay nhiệt độ cao nhất khoảng 37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Các tỉnh miền Trung có nơi nhiệt độ còn trên 39 độ C...

Những ngày lo toan nhưng ăm ắp tình người

Những ngày lo toan nhưng ăm ắp tình người
(PLVN) - Những ngày này TP Hồ Chí Minh đang trong giãn cách do dịch COVID-19, nhiều khu vực bị phong tỏa. Nhưng giữa những lo lắng, TP cũng chứng kiến nhiều câu chuyện cảm động về tình người.

Nạn phá thai ở giới trẻ - Trách nhiệm không của riêng ai

Cần thiết giáo dục giới tính cho thanh thiếu niên. Ảnh minh họa.
(PLVN) - Tâm lý “sống thoáng”, cùng với việc thiếu hiểu biết, thiếu kiến thức về sinh sản dẫn đến việc nhiều bạn gái trẻ quyết định phá thai một cách dễ dãi mà không hề biết rằng việc này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới tâm lý, sức khoẻ…

Cảnh báo nhiều tỉnh miền Bắc sắp mưa lớn

Cảnh báo nhiều tỉnh miền Bắc sắp mưa lớn
(PLVN) - Dự báo từ chiều tối mai đến hết đêm 25/6, vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to. Khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Thanh Hóa ngày có mưa rào và dông cục bộ. Hà Nội chiều tối và đêm có lúc có mưa rào và dông...

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước hôm nay, 21/6

Nhiệt độ Hà Nội và cả nước hôm nay, 21/6
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh/thành miền Bắc nói chung, các tỉnh Bắc Trung Bộ vẫn nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất dao động 39 - 41 độ C. Trừ Hà Nội, các khu vực khác chiều tối và đêm khả năng mưa dông...

“Khuyến khích nông dân Hàn cưới du học sinh Việt”: Dự án đã bị đình chỉ xét duyệt

Ảnh minh họa
(PLVN) - Đây là phản hồi của Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam trước yêu cầu làm rõ thông tin của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam về “dự án khuyến khích nông dân kết hôn với du học sinh Việt Nam nhằm tăng dân số”. Theo đó, dự án trên là của một tổ chức cá nhân đã bị chính quyền địa phương đình chỉ xét duyệt từ ngày 22/4/2021.

Dấn thân vào “điểm nóng”

Phóng viên PLVN vào “rốn lũ” huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình tác nghiệp.
(PLVN) - Ở dải đất miền Trung, mưa lũ và sạt lở là “đặc sản” thiên nhiên ban tặng. Với những nhà báo, phóng viên ở đây, tác nghiệp giữa mưa lũ đã trở thành “cơm bữa” dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thậm chí nguy hiểm cả tính mạng.

Gửi con về ngoại để vào vùng dịch

Gửi con về ngoại để vào vùng dịch
(PLVN) - Để dấn thân vào những “điểm nóng”, kịp thời gửi đến bạn đọc những thông tin mới nhất trong mỗi sự kiện đòi hỏi phóng viên không chỉ có bản lĩnh, kinh nghiệm mà cần có cả lòng yêu nghề.

Tác nghiệp “mùa” COVID-19

Tác nghiệp “mùa” COVID-19
(PLVN) - Không trực tiếp vào các tâm dịch như phóng viên y tế nhưng với phóng viên kinh tế, cuộc chạy đua tìm kiếm thông tin cũng khó khăn hơn bội phần trong bối cảnh giãn cách xã hội…

Phóng viên chiến trường giữa tâm dịch

Tổ công tác mặc đồ bảo hộ để tác nghiệp trong khu cách ly - Khu công nghiệp Vân Trung - Nội Hoàng.
(PLVN) - Xác định “chống dịch như chống giặc”, những phóng viên chiến trường của Báo Quân đội nhân dân hăng hái lên đường vào tâm dịch COVID-19 với tâm thế “Đâu có dịch thì ta cứ đi”.