Bảo vệ thương hiệu- Gian nan trên đường theo kiện

Nhầm hay cố ý ?

Đầu tháng 6- 2008, Đội quản lý thị trường số 2 - Chi cục QLTT Hải Phòng phát hiện 2 cơ sở sản xuất nước mắm giả, nhái nhãn mác của các thương hiệu nước mắm Nha Trang và nước mắm Cát Hải. Cơ sở kinh doanh Tuấn Đạt tại 181 đường Vũ Chí Thắng, quận Lê Chân do ông Trần Quốc Tuấn làm chủ, có dấu hiệu kinh doanh hàng giả đối với loại nước mắm của Công ty cổ phần dịch vụ chế biến thủy sản Cát Hải, mặt hàng đóng chai mang các nhãn hiệu "Cá chim trắng", "Cá cơm Nha Trang", nước mắm Cát Hải của Công ty Thuỷ sản Nha Trang, Công ty cổ phần Thuỷ sản Nha Trang - Khánh Hoà, Công ty Thuỷ đặc sản Long Hải - Hà Nội. Tại thời điểm kiểm tra, cơ sở của ông Tuấn sản xuất nước mắm đóng chai mạo danh đơn vị sản xuất, tuỳ tiện in mã số, mã vạch không do Cục Tiêu chuẩn- đo lường cấp, trên nhãn sản phẩm không thể hiện nguồn gốc xuất xứ, tự gắn logo hàng Việt Nam chất lượng cao...Tương tự, Công ty TNHH Thương mại Cát Bà do ông Vũ Văn Lợi làm Giám đốc, chuyên sản xuất nước mắm "cao cấp Cát Bà" ngay tại thôn Văn Tra, xã An Đồng, huyện An Dương (không phải Khu 1, thị trấn Cát Hải như thông tin trên sản phẩm). Sản phẩm nước mắm "cao cấp Cát Bà" của doanh nghiệp này có những biểu hiện sai phạm như sử dụng trái phép mã số mã vạch, tiêu chuẩn công bố không thuộc danh mục quản lý của ngành Y tế, không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, cố ý nhái nhãn mác, thương hiệu nước mắm Cát Hải của Công ty cổ phần chế biến dịch vụ thủy sản Cát Hải.

Trước đó, tháng 9-2007, Công ty cổ phần nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng buộc phải đưa đơn kiện Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương vi phạm bản quyền trong việc chuyển giao cho HTX Tân Thái, xã Trực Thái, huyện Trực Ninh, Nam Định sản xuất tổ hợp lúa lai 2 dòng VL 20. Công ty cổ phần Nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng đã phát hiện Công ty cổ phần Giống cây trồng trung ương sử dụng dòng lúa mẹ 103 S và dòng lúa bố R20 ký hợp đồng sản xuất hạt lai F1 VL 20 với nông dân xã Trực Thái trên diện tích 20 ha. Khi thanh tra của Cục trồng trọt điều tra, Công ty cổ phần giống cây trồng trung ương và HTX nông nghiệp Tân Thái vẫn một mực khẳng định chỉ ký hợp đồng chuyển giao công nghệ sản xuất giống lúa HC1, trong quá trình sản xuất lấy nhầm giống lúa bố, lúa mẹ của VL 20(!?). 3 năm qua, Công ty cổ phần nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng cũng phát hiện hàng loạt đơn vị, doanh nghiệp liên tục tái diễn vi phạm bản quyền sản xuất hạt giống lúa lai VL 20. Chẳng hạn như 2 vụ sản xuất gần đây, công ty phát hiện Trung tâm giống cây trồng Thanh Hoá, Trung tâm giống cây trồng Yên Bái…ký hợp đồng sản xuất hạt giống lúa lai F1 giống VL 20 với nông dân nhưng không hỏi ý kiến công ty.

"Đơn thương, độc mã"

Ông Vũ Văn Cao, giám đốc Công ty cổ phần chế biến dịch vụ thủy sản Cát Hải cho biết, hằng năm, qua kiểm tra thị trường, công ty thường xuyên phát hiện nhiều sản phẩm nhái nhãn mác “nước mắm Cát Hải” trên thị trường. Hành vi làm giả rất tinh vi, khó phân biệt bằng mắt thường, chỉ khi mở sản phẩm mới khẳng định chắc chắn là sản phẩm giả. Thậm chí cả các đại lý bán hàng của công ty cũng có tình trạng sản phẩm nhái nhãn mác, kém chất lượng trà trộn vào. Vì lực lượng có hạn nên doanh nghiệp không đủ sức để kiểm tra tất cả thị trường tại 24 tỉnh, thành phố từ Nghệ An trở ra. Phát hiện đã khó, xử lý lại càng khó hơn”.   

Việc bảo hộ bản quyền cho giống lúa lai VL 20 hiện gần như Công ty cổ phần nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng phải “đơn thương, độc mã” làm. Cứ sau mỗi lần phát hiện, công ty phải tự báo với chính quyền địa phương, cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý vi phạm. Nhưng tại nhiều địa phương, ngành chức năng cũng không chú ý đến việc phát hiện, xử lý vi phạm. Vụ công ty kiện Công ty cổ phần Giống cây trồng trung ương sử dụng dòng lúa mẹ 103 S và dòng lúa bố R20  để sản xuất hạt lai F1 cũng chìm vào quên lãng. Nguyên nhân là trước đó, tác giả giống lúa chỉ bán bản quyền sản xuất hạt lai F1, không bán bản quyền dòng bố mẹ. Đây là kẽ hở để nhiều đơn vị khác dùng giống lúa bố R20 để sản xuất hạt lai F1 (tổ hợp VL20)… Thậm chí, đến thời điểm này, nhiều địa phương còn phản đối việc mua bản quyền công nghệ, bảo hộ độc quyền sản xuất giống lúa của doanh nghiệp, do sợ rằng sau khi công ty mua bản quyền họ không được sử dụng giống lúa này một cách chủ động, theo yêu cầu mà phải bỏ tiền mua lại bản quyền sau mỗi lần được chuyển giao công nghệ. Chính vì vậy, "cuộc chiến" bảo vệ bản quyền, thương hiệu còn nhiều khó khăn!

Hoàng Yên