Bảo vệ rừng Thiên Văn- Lắm mối...

Đồi rừng Thiên Văn nằm giữa trung tâm quận Kiến An, đỉnh cao nhất  116m so với mực nước biển. Theo quy hoạch, dự án Công viên rừng Thiên Văn có diện tích 115ha, gồm các núi Phù Liễn, Cựu Viên, núi Đấu, đồi Yên Ngựa, thung lũng Tây Sơn, sẽ được xây dựng thành khu du lịch sinh thái văn hoá và khu vui chơi giải trí. Tháng 6-2001, Công viên rừng Thiên Văn khởi công xây dựng.

Những ngày cuối tháng 10-2008, nhiều hộ dân sống ở khu vực cổng Rồng (phường Trần Thành Ngọ, quận Kiến An) phản ánh với chính quyền phường tình trạng nhiều xe chở đất núi được chuyển ra  từ nhà anh Nguyễn Văn Bình. Nhà anh Bình nằm sát chân núi, trận mưa hồi cuối tháng 10 đất núi sạt, đổ xuống sân nhà. Anh Bình báo cáo phường xin phép chở số đất này và được chấp thuận. Thực tế cho thấy, số đất mà anh Bình chở nhiều hơn so với lượng đất sạt lở. Gia đình anh Bình “nhân dịp” này khoét sâu vào trong núi, mở rộng diện tích. Chuyện khoét núi, lấn chiếm diện tích mở rộng nhà  ở phường Trần Thành Ngọ diễn ra âm ỉ nhiều năm nay. Năm 2007, Ban quản lý Dự án Công viên rừng Thiên Văn kiểm tra phát hiện 3 trường hợp thuộc hai phường Trần Thành Ngọ và Văn Đẩu khoét núi, cơi nới mở rộng diện tích nhà ở.

Không chỉ vậy, tình trạng vi phạm quy hoạch dự án diễn ra với nhiều hình thức, mức độ khác nhau. Trước đây gia đình anh Nguyễn Quốc Trung có  lán nhỏ trên núi Thiên Văn để trông coi rừng được giao. Sau một thời gian lán này được xây dựng thành nhà kiên cố. Đáng chú ý, khu đất làm nhà của anh  Trung được quy hoạch xây dựng quảng trường cuả dự án. Đến nay, ngôi nhà này vẫn chưa bị giải toả. Rồi trường hợp làm lều quán bán hàng, trông giữ xe đạp ở khu vực cổng tam quan Chùa Tây Sơn không bảo đảm mỹ quan. Song chính quyền địa phương vẫn chưa có biện pháp nào để giải quyết. Trên núi có khu hồ tụ thuỷ, theo quy hoạch không có việc san lấp khu hồ này. Nhưng hiện nay, khu hồ đang bị đổ đất san lấp. Nhưng ai đổ, việc xử lý người vi phạm vẫn chưa được cơ quan chức năng quan tâm.

Sự chậm chễ trong việc xử lý những vụ việc sai phạm về quy hoạch dự án do chồng chéo trong công tác quản lý nhà nước. Tham gia quản lý, bảo vệ khu vực dự án cũng như cả khu đồi Thiên Văn hiện nay, có cả các phường  Bắc Sơn, Trần Thành Ngọ, Nam Sơn…, Ban quản lý dự án công viên rừng Tuy nhiên, công tác quản lý quy hoạch hiện vẫn bị buông lỏng. Trách nhiệm quản lý, bảo vệ  rừng giữa các cấp chính quyền, ban quản lý và các chủ rừng chưa có sự phân định rõ ràng; nhất là việc quản lý quy hoạch chưa thống nhất. Những  hộ dân khi có nhu cầu sử dụng, tổ chức hoạt động liên quan đến khu vực đồi rừng thường đến UBND phường xin phép. Nhiều vụ việc sai phạm, ban quản lý phát hiện, nhưng không có lực lượng cũng như biện pháp xử lý. Trách nhiệm của ban quản lý hiện nay là phát hiện và thông báo lại cho chính quyền địa phương. Chính quyền các phường chủ yếu quản lý trật tự an ninh, phòng, chống cháy rừng..., còn quản lý quy hoạch chưa mấy ai quan tâm thực sự.

Rừng Thiên Văn có nhiều nhánh đi lên, bao bọc chung quanh là khu dân cư đông đúc và đơn vị quận đội. Thời gian kết thúc hợp đồng giao rừng cho các hộ dân không còn nhiều (năm 2012, là mốc thời gian các ban ngành chức năng  cần hoàn thiện mô hình quản lý khu đồi Thiên Văn nói chung và dự án nói riêng) vì vậy, các ngành cần tăng cường chương trình đầu tư tương xứng với tiềm năng lợi thế của đồi Thiên Văn.

Nguyên Mai