Bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước các hành vi xâm hại trên môi trường mạng

Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính, Bộ Tư pháp Lê Thị Vân Anh và Chuyên gia bảo vệ trẻ em thuộc UNICEF Việt Nam Nguyễn Thanh Trúc đồng chủ trì Hội thảo.

Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật hình sự - hành chính và Quản lý xử lý vi phạm hành chính Lê Thị Vân Anh cho biết, bạo lực trên cơ sở giới là một trong những hành vi vi phạm quyền con người mang tính phổ biến nhất trên thế giới, tuy nhiên,bạo lực trên cơ sở giới không đơn thuần là hành vi xâm hại quyền con người mà còn là rào cản lớn đối với sự phát triển bền vững và tiến bộ xã hội; cản trở phụ nữ và trẻ em tham gia vào cả các hoạt động xã hội. Đặc biệt trong kỷ nguyên số, bạo lực trên cơ sở giới đang mở rộng phương thức, quy mô và mức độ nghiêm trọng của các hành vi xâm hại, để lại những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng không chỉ cho nạn nhân bị xâm hại mà còn cho cả cộng đồng và xã hội.

Trong những năm qua, Việt Nam đã đạt nhiều bước tiến cực kỳ quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế bảo vệ quyền của các nhóm yếu thế, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, thông qua các cam kết quốc tế và văn bản pháp luật chuyên ngành, như Tuyên bố ASEAN về xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ trong khu vực ASEAN hay gần đây nhất là Công ước Hà Nội.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, thực tiễn áp dụng pháp luật hiện nay đang đặt ra không ít thách thức cần được nhìn nhận một cách toàn diện, khách quan và khoa học để phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi bạo lực trên cơ sở giới, đồng thời có đầy đủ cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm.

“Trên cơ sở nghiên cứu các chuẩn mực quốc tế và kinh nghiệm một số quốc gia trên thế giới về phòng, chống các hành vi bạo lực trên cơ sở giới, nhóm chuyên gia đã đã phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam trên cơ sở so sánh, đối chiếu với pháp luật quốc tế và pháp luật một số quốc gia trên thế giới để đưa ra một số đề xuất, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Từ đó có những giải pháp căn cơ, hiệu quả trong việc phòng, chống những hành vi xâm hại đối với phụ nữ và trẻ em trên cơ sở giới, đặc biệt là xâm hại trực tuyến trong cái bối cảnh hiện nay”, bà Vân Anh nhấn mạnh.

Phát biểu tại Hội thảo, Chuyên gia bảo vệ trẻ em thuộc UNICEF Việt Nam Nguyễn Thanh Trúc cho biết, Việt Nam đã đạt được nhiều tiến bộ trong hoàn thiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, bình đẳng giới và bảo vệ trẻ em. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy các hình thức bạo lực đang diễn ra đa dạng, tinh vi và phức tạp hơn. Trong đó có bạo lực trên môi trường mạng và các hành vi xâm hại sử dụng công nghệ số. Đây là những thách thức đòi hỏi pháp luật hình sự phải tiếp tục được rà soát, cập nhật và hoàn thiện.

Trong bối cảnh đó, Báo cáo nghiên cứu được trình bày hôm nay có ý nghĩa thiết thực. Báo cáo không chỉ rà soát mức độ tương thích của pháp luật Việt Nam với các chuẩn mực quốc tế, mà còn cung cấp bằng chứng và kinh nghiệm so sánh để hỗ trợ quá trình sửa đổi Bộ luật Hình sự.

Bà Trúc cho rằng sửa đổi Bộ luật Hình sự là cơ hội quan trọng để bảo đảm mọi hình thức bạo lực nghiêm trọng đối với phụ nữ và trẻ em được nhận diện và xử lý thỏa đáng; trong kỷ nguyên số, pháp luật hình sự cần bảo vệ tốt hơn trẻ em và phụ nữ trước các hành vi xâm hại trên môi trường mạng.

Theo bà Trúc, việc bổ sung và làm rõ các quy định về bóc lột, xâm hại tình dục trẻ em trên môi trường mạng, dụ dỗ hoặc lôi kéo người chưa thành niên và chia sẻ hình ảnh nhạy cảm khi chưa có sự đồng ý sẽ góp phần củng cố khuôn khổ pháp luật, phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam…

“Chúng tôi hy vọng các ý kiến tại Hội sẽ giúp hoàn thiện thêm các phân tích và khuyến nghị của Báo cáo, để những khuyến nghị đó thực sự phù hợp với thực tiễn Việt Nam và tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế về bảo vệ phụ nữ và trẻ em”, bà Trúc nói và cho biết, UNICEF cam kết tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong nỗ lực tăng cường hệ thống tư pháp, bảo vệ quyền trẻ em, thúc đẩy bình đẳng giới và phòng ngừa mọi hình thức bạo lực./.