Bảo vệ môi trường quanh các khu, cụm công nghiệp: Việc làm khẩn thiết

Những điều trông thấy

Có mặt lúc hơn 5 giờ chiều tại khu vực phường Hải Thành (quận Dương Kinh), “tận mũi” hít thở mùi hương từ công ty sản xuất nến thơm có tên Creative light hoạt động trên địa bàn, tôi mới cảm thông hết sự bức xúc của những người dân địa phương. Chị Minh Đào, khu dân cư số 1 Hải Thành cho biết: “Người dân quanh đây khốn khổ vì mùi thơm lạ của công ty. Những gia đình ở quanh khu vực chỉ cần sờ tay là thấy hàng vốc bụi nến. Người dân bức xúc gửi đơn kiến nghị đến các cấp, ngành chức năng, nhưng lâu nay vẫn chưa cải thiện được tình hình. Hiện tượng ô nhiễm khí thải do mùi nến thơm không chỉ làm khổ người dân khu vực phường Hải Thành, mà khu dân cư ở khu vực chợ Hương cũng chịu cảnh tương tự, bởi hoạt động của Công ty TNHH nến Châu Á đóng trên địa bàn.

Tại cụm công nghiệp Vĩnh Niệm cũng vậy. Nơi đây tập trung nhiều doanh nghiệp với nhiều ngành nghề: chế biến gỗ, thủy sản, chế biến thức ăn gia súc, sản xuất bao bì …Các doanh nghiệp trực tiếp xả nước thải sản xuất xuống mương thoát nước Tây Nam, làm nước mương chuyển sang màu đen đặc, bốc mùi hôi thối, có thời điểm cá chết nổi lềnh bềnh.

Dạo quanh một số khu, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố, chỉ bằng quan sát thông thường cũng thấy rõ thực trạng ô nhiễm. Tại cụm công nghiệp Đồng Hòa (Kiến An), ngay trước cổng một số doanh nghiệp, rác thải đổ bừa phứa, khí thải độc hại thải ra từ các nhà máy khiến nhiều người dân chung quanh bức xúc. Chị Phạm Thanh Thảo, khu dân cư số 5, phường Đồng Hòa cho biết: “Công ty may Hải Ninh đổ phế thải sản xuất ra ngay ven đường, trước cổng công ty. Doanh nghiệp An Hòa chuyên nấu nhựa theo kiểu thủ công, ống khói tỏa đen đặc một vùng trời, mùi khét lan sâu vào các khu dân cư. Ô nhiễm khiến chúng tôi muốn bán nhà đi nơi khác ở”. Ông Nguyễn Văn Thứ, Chủ tịch UBND xã An Hưng (An Dương), liền kề khu công nghiệp Nomura Hải Phòng, cho biết: “Nhiều người dân địa phương thường xuyên kiến nghị về tình trạng ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến đời sống. Nhiều người cho rằng, từ năm 2000 đến nay, ở địa phương có 107 người qua đời vì bệnh ung thư, có nguyên nhân không nhỏ do ô nhiễm (?)”.

Sản xuất đi trước, hạ tầng theo sau ?

Những năm qua, với cơ chế mở cửa và nhiều chính sách ưu đãi hấp dẫn nhằm thu hút đầu tư, các khu công nghiệp, cụm công nghiệp của thành phố liên tục hình thành, rộng mở. Các khu công nghiệp lớn như Nomura,  Đình Vũ, Đồ Sơn dần "lấp đầy". Một số mới hình thành như cụm công nghiệp Tân Liên (Vĩnh Bảo), cụm công nghiệp Tràng Duệ đang hoàn thiện.           

Các khu, cụm công nghiệp phát triển nhanh, nhưng phần lớn cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Nguyên do trong quá trình hình thành, việc xây dựng hạ tầng làm song song với hoạt động đầu tư sản xuất của doanh nghiệp tại đây. Một số ưu tiên hoàn thiện các hạng mục cơ bản, cấp thiết trước để dễ thu hút đầu tư. Các hạng mục “thứ yếu” như hệ thống xử lý nước thải, thu gom rác thải… thường chậm đầu tư. Tình trạng này tác động nghiêm trọng đến môi trường. Kiểm tra thực tế mới chỉ khu công nghiệp Nomura Hải Phòng đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải với quy mô hiện đại, đáp ứng yêu cầu thu gom nước thải các doanh nghiệp. Khu công nghiệp Đình Vũ đầu tư hệ thống xử lý nước thải chưa đồng bộ, quy mô.

Cần các biện pháp xử lý kiên quyết

Cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu, một số khu, cụm công nghiệp chưa chọn lọc doanh nghiệp, ngành nghề đầu tư… dẫn đến tình trạng có một số doanh nghiệp sản xuất “bẩn” gây hậu quả, tác động xấu với môi trường cả khu, cụm công nghiệp. Thời gian qua, việc phát hiện, xử lý các tác động gây ô nhiễm môi trường còn xem nhẹ. Nhiều khu vực dân cư quanh các khu, cụm công nghiệp không ít lần kiến nghị, nhưng hiệu quả giải quyết chưa được là bao. Một người dân ở cụm công nghiệp Đồng Hòa cho biết: “Hơn 1 tháng trước, doanh nghiệp An Hòa chuyên sản xuất nhựa bị các ngành chức năng kiểm tra, yêu cầu ngừng hoạt động vì gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn, nhưng doanh nghiệp vẫn lén lút nấu nhựa vào lúc đêm”.

Qua kiểm tra thực tế của HĐND thành phố, kết quả quan trắc môi trường tại một số khu công nghiệp lớn của các đơn vị cho thấy, các chỉ số ô nhiễm nước thải, khí thải, rác thải… gần xấp xỉ mức báo động. Nếu không có biện pháp xử lý thường xuyên, cấp thiết sẽ gây tác hại nghiêm trọng với môi trường. Các khu, cụm công nghiệp khác chưa tự công bố các mẫu quan trắc, nhưng bằng mắt thường cũng dễ thấy những hậu quả, tác động nghiêm trọng đối với môi trường khá nguy hại. Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Thị Nghĩa nhấn mạnh: Đã đến lúc không thể thờ ơ, xem nhẹ ô nhiễm môi trường chung quanh các khu, cụm công nghiệp. Để góp phần hạn chế những tác hại đối với môi trường và bảo đảm sự phát triển bền vững, thời gian tới, các ban, ngành chức năng của thành phố có những giải pháp tích cực, hiệu quả hơn trong việc kiểm tra, giám sát việc chấp hành nghiêm pháp luật về bảo vệ môi trường tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố.

Hải An