Bạo lực học đường- “Lỗi của tôi và chúng ta”

 Khi trò chuyện với chúng tôi về tình trạng bạo lực học đường gây “sốc” trong dư luận những ngày gần đây, ông Nguyễn Trung Chính,  Phó chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục Hải Phòng cho biết,  ông rất  tâm đắc khi xem phóng sự truyền hình “Lỗi của tôi và chúng ta”. Theo ông, cái tít của phóng sự này đã nói rõ nguyên nhân của tình trạng bạo lực học đường hiện nay.        

“Sốc” vì bạo lực và sự vô cảm
Những hình ảnh một nữ sinh Trường THPT Trần Nhân Tông (Hà Nội) bị đánh hội đồng được tung lên mạng đã gây “sốc” cho nhiều bậc phụ huynh và các nhà quản lý giáo dục. Vết thương tinh thần chưa kịp lành trong lòng dư luận thì mới đây tại Trường THCS Lê Lai ( quận 8, TP Hồ Chí Minh) lại xảy ra một vụ tương tự khiến một nữ sinh phải đi cấp cứu. Nguyên nhân khiến cho nữ sinh trường Trần Nhân Tông bị đánh là do sơ ý giẫm phải chân bạn, còn nữ sinh trường Lê Lai thì có “tội” đã xinh lại  học giỏi. Điều đáng nói là, rất nhiều phụ huynh bị “sốc”  vì sự vô cảm của những học sinh. Các học sinh này thản nhiên ngồi xem bạn mình bị đánh , thậm chí còn dùng điện thoại quay lại cảnh đó để chuyền tay nhau xem và tung lên mạng cho mọi người cùng biết.
Bác sĩ Nguyễn Thu H, Phó giám đốc một bệnh viện tại Hải Phòng nói: “Không thể tưởng tượng nổi. Em thấy đau đớn quá. Nữ sinh bị đánh hội đồng không chỉ đau về mặt thể xác, mà còn đau về tinh thần, danh dự và nhân phẩm con người. Đáng căm phẫn là một số học sinh chứng kiến cảnh ấy với sự lạnh lùng, vô cảm đến khó tin…”. Một người đàn ông khác bày tỏ “ Nếu cô bé bị đánh đó là con gái tôi, tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Hội thi học sinh thanh lịch của trường THPT chuyên Trần Phú.                                                                                                        Ảnh: Minh Hải

 Vì sao bạo lực học đường gia tăng ?
Theo ông Nguyễn Trung Chính, độ tuổi học trò vốn hiếu động, nên chuyện gây gổ với nhau thời nào cũng có. Tuy nhiên, việc gây gổ thường chỉ xảy ra giữa các học trò nam, còn học trò nữ đánh bạn, có lẽ thời này mới có. Những năm gần đây, trong khi nền kinh tế phát triển, nhưng đạo đức xã hội trong một bộ phận người dân, nhất là thanh thiếu niên xuống cấp, con người sống với nhau lạnh lùng hơn. Bạo lực xảy ra ở mọi lúc, mọi nơi, ở ngoài đường, trong cơ quan, công sở đến  gia đình, dòng họ. Về nguyên nhân, ông Chính phân tích, hầu hết những đứa trẻ hư, thích sử dụng bạo lực đều không có gia đình hạnh phúc, cha mẹ thiếu gương mẫu. Tuy nhiên còn có nguyên nhân khá cơ bản  xuất phát từ chính ngành giáo dục. Trước hết, đó là  quan điểm giáo dục thiên lệch. Đáng tiếc, bên cạnh  số đông không nhất trí, vẫn có những ý kiến cho rằng thầy có thể đánh trò. Thực tế tại các trường học hiện nay, tình trạng giáo viên đối xử thô bạo với học sinh vẫn còn. Thầy, cô giáo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm học sinh cũng không hiếm.
Tuy nhiên, ông Chính cũng cho rằng, tình trạng bạo lực học đường gia tăng còn có nguyên nhân, đó là lâu nay ngành giáo dục chỉ chú trọng dạy chữ, nhưng xem nhẹ việc giáo dục đạo đức, lòng nhân ái, tình yêu thương con người. Khá nhiều người đồng tình với quan điểm này. Tại nhiều diễn đàn về giáo dục thời gian qua, một số đại biểu mạnh dạn chỉ ra “căn bệnh” của ngành giáo dục nước ta  là “nền giáo dục khoa cử”, chỉ chú trọng việc đi thi, không chú trọng giáo dục làm người, nhất là giáo dục kỹ năng sống và ứng xử. Nhà giáo ưu tú, Hiệu trưởng Trường THPT Hàng hải Nguyễn Đình Hùng cho rằng, một trong những nguyên nhân là do các em bị ảnh hưởng bởi văn hóa bạo lực, thực dụng tràn lan trên mạng internet. Hiện học sinh  thiếu các sân chơi, sinh họat lành mạnh, trong khi mạng internet với nhiều cám dỗ, tràn lan các trò chơi bạo lực. Như vậy, tình trạng bạo lực học đường gia tăng không phải chỉ là lỗi của học sinh mà còn có lỗi của gia đình và xã hội.

Ngăn chặn bạo lực học đường bằng cách nào?
Trẻ em là tấm gương phản chiếu quá trình giáo dục của gia đình, nhà trường và xã hội. Bởi vậy, hầu hết các nhà quản lý giáo dục đều cho rằng, trẻ em phải được giáo dục ngay từ thuở ấu thơ, được sống, phát triển trong một môi trường có gia đình hạnh phúc, cha mẹ gương mẫu, xã hội an toàn. Theo ông Chính, giáo dục con người cần 3 yếu tố: giáo dục bằng thư giáo, ngôn giáo và thân giáo. Có nghĩa phải dạy bằng sách vở, lời nói, và  sự gương mẫu. Còn theo Hiệu trưởng Trường THPT Thăng Long Nguyễn Thị Mai, việc giáo dục nhân cách, kỹ năng sống sẽ góp phần hạn chế bạo lực học đường. Nhờ được giáo dục kỹ năng sống, học sinh biết cách đối mặt và giải quyết các vấn đề khó khăn nảy sinh trong cuộc sống. Ngoài ra, các thầy, cô giáo phải là tấm gương sáng về đạo đức, nhân cách để các em học tập và làm theo. 
                                                                                                                                                         Bích Hạnh