Bạo lực gia đình thời công nghệ số: Khi mái ấm 'nguội lạnh' vì mạng xã hội

Từ những đoạn livestream tố chồng ngoại tình, clip quay cảnh cãi vã trong nhà cho đến các bài đăng “bóc phốt” vợ hoặc chồng trên Facebook, bạo lực gia đình (BLGĐ) ngày nay không còn chỉ tồn tại trong không gian riêng tư.

Mạng xã hội đang biến những tổn thương hôn nhân thành nội dung công khai, nơi mọi cảm xúc bị đẩy lên cực đoan bởi lượt xem, bình luận và sự hiếu kỳ của đám đông. Khi các cặp vợ chồng đưa mâu thuẫn lên mạng internet, điều còn lại không chỉ là một cuộc cãi vã, mà có thể là những tổn thương kéo dài cho cả gia đình.

Khi chuyện "trong nhà" bị biến thành chủ đề thu hút triệu lượt xem

Cách đây vài năm, một nữ diễn viên tên P.L đã kết thúc cuộc hôn nhân với nhà sản xuất âm nhạc tên P.Đ. Cuộc hôn nhân của cặp đôi nhận được rất nhiều sự quan tâm của cộng đồng, P.L chia sẻ cô quyết định “đường ai nấy đi” vì bị chồng cũ kiểm soát trong thời gian dài.

P.L tâm sự trên trang cá nhân, bước vào đời sống hôn nhân những bất đồng giữa vợ chồng xuất hiện với tần suất dày hơn. P.L liên tục bị chồng kiểm soát mọi hành động, suy nghĩ và cảm xúc nhân danh sự bảo vệ, điện thoại hay bị kiểm tra tin nhắn và cũng bị cài lén GPS, đe dọa tung hình ảnh nhạy cảm, ghi âm... Tình yêu dần bị bào mòn, thay vào đó là sự sợ hãi, bất an và bị áp lực tâm lý rất nhiều.

Hồi tháng 3/2026, tại Quảng Trị, một người đàn ông tên Đ lập gia đình với cô gái kém 9 tuổi. Do hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn, Đ liên tục chia sẻ trên mạng xã hội về việc không bằng lòng với vợ và than thở về gia đình nhà vợ. Đ nói không ở được với nhau, vì hai con nên muốn vợ thay đổi. Từ đây, mâu thuẫn giữa Đ và vợ càng trầm trọng. Những thông tin ồn ào này được một số trang mạng xã hội chia sẻ, gây nhiều bàn tán.

Đỉnh điểm, Đ thuê xe đến nhà vợ, dùng súng tự chế bắn vào đầu bố vợ gây thương tích, làm mẹ vợ tử vong. Sau đó cầm vũ khí truy đuổi vợ cả đêm. Khi không tìm được người vợ, Đ vào trong xe livestream trực tiếp kể lại toàn bộ diễn biến, khiến cộng đồng vô cùng hoang mang, sợ hãi.

Nếu như trước đây, BLGĐ thường gắn với những cánh cửa đóng kín, từ những cuộc cãi vã, xúc phạm hay hành hung, thì trong thời đại mạng xã hội, nhiều mâu thuẫn vợ chồng không còn dừng lại ở đời thực mà tiếp tục lan sang không gian mạng.

Không khó để bắt gặp những vụ việc vợ hoặc chồng livestream tố cáo bạn đời, đăng ảnh tin nhắn riêng tư, clip đánh ghen hay liên tục “bóc phốt” nhau trên Facebook, TikTok. Có những video thu hút hàng triệu lượt xem chỉ sau vài giờ vì đánh trúng sự tò mò của cộng đồng mạng. Người trong cuộc biến thành nhân vật chính, còn đám đông trở thành “quan tòa” bất đắc dĩ.

Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là khi mâu thuẫn gia đình bị đẩy lên mạng xã hội, ranh giới giữa chia sẻ và bạo lực tinh thần trở nên rất mong manh. Những lời xúc phạm công khai, việc đăng thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư hay kích động cộng đồng tấn công người còn lại, đều có thể trở thành một dạng bạo lực trên không gian mạng.

Theo cảnh báo từ UN Women, bạo lực trực tuyến (bạo lực kỹ thuật số) và kiểm soát tâm lý hiện là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với phụ nữ và trẻ em gái. Sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức BLGĐ diễn ra, khiến những tổn thương không chỉ dừng lại ở bốn bức tường. Nhiều cặp vợ chồng hiện cũng sử dụng mạng xã hội như công cụ để kiểm soát đối phương: ép cung cấp mật khẩu tài khoản, theo dõi tin nhắn, kiểm tra vị trí, đọc trộm điện thoại hoặc công khai đời tư nhằm gây áp lực tâm lý.

Đáng chú ý, nhiều người vẫn chưa xem đây là BLGĐ vì không có đòn roi hay thương tích thể xác. Nhưng trên thực tế, việc liên tục bị xúc phạm công khai, đe dọa phát tán hình ảnh riêng tư hoặc bị cộng đồng mạng công kích có thể gây tổn thương tâm lý nghiêm trọng.

Hệ lụy không chỉ dừng ở hai người lớn. Trẻ em trong gia đình thường là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Khi cha mẹ công khai cãi vã trên mạng, con cái có thể trở thành đối tượng bị bàn tán, chế giễu hoặc tổn thương tâm lý vì những câu chuyện riêng tư của gia đình bị phơi bày trước hàng nghìn người xa lạ.

Mạng xã hội không thể là nơi giải quyết những mâu thuẫn gia đình

Trong lễ khởi động dự án về phòng, chống BLGĐ vào tháng 11/2025, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh rằng, BLGĐ đang thay đổi nhanh chóng theo sự phát triển của công nghệ và những mô hình bạo lực mới cần được nhận diện và xử lý phù hợp: “Ứng phó với BLGĐ trong kỷ nguyên số đòi hỏi những hệ sinh thái số an toàn, năng lực số mạnh mẽ và các cơ chế bảo vệ người bị bạo lực hiệu quả cả trên không gian mạng và trong đời sống thực”.

Hiện nay, nhiều người tìm đến mạng xã hội vì muốn được bênh vực, muốn giải tỏa cảm xúc hoặc gây áp lực lên đối phương. Nhưng thực tế, internet hiếm khi giúp hàn gắn một cuộc hôn nhân đang rạn nứt. Ngược lại, sự cổ vũ từ đám đông đôi khi khiến xung đột leo thang nhanh hơn.

Khi một cuộc cãi vã trở thành chủ đề, người trong cuộc dễ bị cuốn vào áp lực phải “đáp trả”, phải chứng minh mình đúng trước công chúng. Từ một mâu thuẫn riêng tư, câu chuyện nhanh chóng biến thành cuộc chiến công kích qua lại bằng bài đăng, livestream hay video tố cáo có thể vô tình đẩy người trong cuộc vào trạng thái mất kiểm soát cảm xúc.

Pháp luật Việt Nam hiện cũng đã có quy định liên quan đến hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc phát tán thông tin cá nhân trên mạng xã hội. Những hành vi đăng tải hình ảnh riêng tư, bôi nhọ hoặc đe dọa người khác trên internet đều có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử, nếu hành vi đấu tố dừng lại ở mức độ bôi nhọ, hạ uy tín nhưng chưa gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, người vi phạm sẽ bị xử phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng, áp dụng đối với hành vi sử dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị phạt tù từ ba năm đến bảy năm nếu gây rối loạn tâm thần, hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, hoặc làm nạn nhân tự sát.

Tuy nhiên, quan trọng hơn cả vẫn là nhận thức của mỗi người về cách ứng xử trong hôn nhân thời đại số. Không phải mọi tổn thương đều cần được đưa lên mạng xã hội để chứng minh. Cũng không phải mọi cuộc cãi vã đều nên biến thành nội dung cho đám đông theo dõi.

Một cuộc hôn nhân có thể kết thúc, nhưng những video, bài đăng hay bình luận công kích trên mạng xã hội có thể tồn tại rất lâu. Chúng không chỉ ảnh hưởng đến hai người trong cuộc mà còn tác động đến con cái, gia đình hai bên và cả cuộc sống sau này.