Bạo loạn, cảnh sát tấn công Tổng thống Ecuador
 |
| Cảnh sát Ecuador tràn ngập thủ đô Quito. (Ảnh: AFP) |
Tổng thống bị bao vây
Bạo lạn diễn ra khi Tổng thống Rafael Correa đang cố gắng phát biểu tại một doanh trại của lực lượng an ninh. Một quả lựu đạn hơi cay phát nổ ngay dưới chân ông. Lập tức, ông Correa được đưa tới bệnh viện. “Tôi sẽ không lùi một bước”, “Nếu các người giết chết tổng thống, thì ông ta ở đây, hãy giết ông ấy nếu như các người muốn”, ông Correa nói.
Sau đó, Bộ trưởng An ninh Ecuador Miguel Carvajal thông báo, nước này tuyên bố “tình trạng khẩn cấp”, đồng thời giao việc duy trì trật tự công cộng cho “lực lượng quân đội”. Và người đứng đầu quân đội, tướng Ernesto Gonzalez, ra lệnh cho các cảnh sát nổi dậy hãy đầu hàng. Tuy nhiên, rất nhiều cảnh sát đã bao vây xung quanh bệnh viện, nơi Tổng thống Correa nghỉ ngơi, điều trị và trú ẩn sau vụ tấn công bằng lựu đạn hơi cay.
| Theo Bộ trưởng Nội vụ Ecuador Miguel Carvajal, cuộc bạo loạn đã khiến một người chết và hàng chục người khác bị thương. Các báo cáo không chính thức khác cho hay, số người bị thương lên tới 50 người. Cuộc bạo loạn xảy ra khi nhà nước Ecuador đang gặp khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Chính phủ đối mặt với 3,2 tỷ USD nợ quốc tế từ năm 2008. |
Những người nổi dậy cũng phong tỏa các trụ sở cảnh sát ở Guayaquil - thành phố cảng lớn nhất ở miền Tây Nam Ecuador - và Cuenca thuộc phía Nam, phong tỏa tòa nhà Quốc hội sau một số vụ va chạm với một số nghị sĩ. Trong khi đó, các thành viên của lực lượng không quân thì phong tỏa sân bay ở thủ đô nước này. Theo Tổng Giám đốc hãng hàng không dân sự Ferrnando Guerrero, các chuyến bay quốc tế đã phải hoãn lại tại các sân bay Guayaquil và Manta (phía Tây).
Từ bệnh viện, Tổng thống Correa tuyên bố trên một đài truyền hình địa phương: “Đây là một âm mưu đảo chính do phe đối lập cùng một số binh chủng trong lực lượng vũ trang và cảnh sát”, những nhân vật thân cận của cựu Tổng thống Lucio Gutierrez bị lật đổ năm 2005. Ông Correa nói: “Nhiều cảnh sát âm mưu đột nhập vào phòng của tôi qua mái nhà (…) Trong trường hợp tôi gặp vấn đề gì, tôi có thể nói rằng, tình yêu của tôi đối với đảng là vô hạn và rằng tôi luôn yêu thương gia đình tôi”.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Ecuador Lenin Moreno và Tổng thống Venezuela Hugo Chavez khẳng định, những kẻ nổi dậy đã cố gắng vây hãm Tổng thống, nhưng chỉ huy cảnh sát – tướng Freddy Martinez, người trung thành với chính phủ, khẳng định rằng an ninh đã được “đảm bảo”. Một cảnh sát giấu tên tuyên bố với hãng tin AFP: “Chúng tôi mong đạo luật mà Quốc hội vừa thông qua phải được hủy bỏ. Chúng tôi sẽ ở lại đây cho tới khi nào người ta làm việc đó”.
Tổng thống đã trở về dinh
Tối 30/9, kết thúc một ngày trong cuộc khủng hoảng chưa từng thấy trong nhiệm kỳ của mình, Tổng thống Rafael Correa đã trở về Dinh Tổng thống sau một chiến dịch quân sự “ngoạn mục” giúp ông thoát ra khỏi bệnh viện trong tình trạng hàng trăm cảnh sát bao vây xung quanh. Chiến dịch này của quân đội đã khiến 2 người chết và 37 người bị thương, Hội Chữ Thập Đỏ thống kê.
 |
| Tổng thống Correa đã trở về Dinh Tổng thống và dương cao cờ Ecuador. (Ảnh AFP) |
Sau khi được “giải cứu”, Tổng thống Ecuador Correa nói rằng, đó là “một trong những ngày buồn bã nhất của cuộc đời tôi”. “Lịch sử sẽ xét xử những người đã gây ra cuộc bạo loạn này. Nhưng từ nay chúng tôi sẽ hướng tới tương lai với nhiều nhiệt huyết, niềm tin và hy vọng hơn”, ông nói thêm trước khi khẳng định sẽ làm thế nào để cuộc “cách mạng nhân dân” không bao giờ dừng lại.
Trong khi đó, đám đông những người ủng hộ Tổng thống Correa đã hô to “Lucio asesino” (Lucio, kẻ ám sát) để ám chỉ Lucio Gutierrerz – cựu chỉ huy một cuộc đảo chính từng được bầu làm tổng thống nhưng sau đó bị lật đổ năm 2005. Ông Correa cho rằng, Lucio cũng là một trong những nhân vật chủ chốt trong âm mưu đảo chính lần này. Tuy nhiên, Lucio phủ nhận những cáo buộc từ Tổng thống Correa trên kênh truyền hình quốc tế CNN bằng tiếng Tây Ban Nha.
Từ bức xúc vì hết tiền thưởng, trợ cấp
Trước khi xảy ra bạo loạn, những căng thẳng về chính trị cũng đã được ghi nhận tại Ecuador. Hôm 29/9, Quốc hội Ecuador đã thông qua dự luật trì hoãn chế độ thăng tiến tự động và bỏ một số loại tiền thưởng và nhiều trợ cấp khác cho các thành viên của lực lượng an ninh. Văn bản luật này chưa chính thức có hiệu lực, song việc Quốc hội thông qua dự luật đã gây bức xúc trong dân chúng Ecuador.
Tối 29/9, Bộ trưởng Quan hệ với Nghị viện Doris Solis khẳng định rằng, ông Rafael Correa đang xem xét giải tán Quốc hội vì đa số các nghị sĩ từ chối thông qua một số điều khoản trong dự luật thuộc “lĩnh vực công” giảm các khoản lương bổng của công chức Nhà nước. Tuy nhiên, tình hình trở nên nghiêm trọng hơn và bạo loạn đã xảy ra.
|
Ecuador có 14 triệu dân, là một nước bất ổn định về chính trị. 3 người tiền nhiệm của ông Rafael Correa từng bị lật đổ hoặc bị Nghị viện phế truất. |
Những quốc gia chủ chốt trong khu vực Nam Mỹ, từ Brazil đến Venezuela, ủng hộ Tổng thống Correa và một hội nghị thượng đỉnh Nam Mỹ đáng lẽ đã phải bắt đầu vào đêm 30/9 rạng sáng 1/10 tại Buenos Aires. Trong khi đó, vì bạo loạn ở Ecuador mà Colombia và Peru đã đóng cửa biên giới với nước này. Về phần mình, Mỹ thể hiện sự “ủng hộ hoàn toàn” với Tổng thống Correa, trong khi Liên minh châu Âu (EU) thì ủng hộ cho “các thể chế dân chủ được bầu”.
Ông Rafael Correa, 47 tuổi, lên nắm quyền Tổng thống Ecuador từ tháng 1/2007 và được tái bầu tháng 4/2009 trong cuộc bầu cử được tổ chức sau khi nước này thông qua Hiến pháp mới. Nhiệm kỳ của ông Correa sẽ chấm dứt vào năm 2013.
Theo một cuộc thăm dò được công bố hồi giữa tháng 9 vừa qua, 53% dân chúng Ecuador ủng bộ ông Correa, nhưng từ vài tuần trở lại đây vị Tổng thống này phải đương đầu với sự chống đối từ nhiều khối nghiệp vụ, đặc biệt là các giáo viên và tài xế. Ngoài ra, phe đối lập còn cố gắng thúc đẩy một cuộc trưng cầu dân ý về việc cách chức ông Correa. Với những gì diễn ra, ông Correa đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ khi ông lên nắm quyền.
Thủy Thu (Theo AFP, CNN, BBC)