Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới: Vì sao là bảo hiểm bắt buộc tham gia?

(PLVN) - Từ năm 2008 đến nay, Chính phủ đã quy định Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới là loại hình bảo hiểm bắt buộc để giúp đỡ người bị nạn trong các vụ tai nạn giao thông (TNGT), bảo vệ lợi ích công cộng và đảm bảo an sinh xã hội. 

Những con số đau lòng

Tại một hội nghị mới đây về an toàn giao thông (ATGT) được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 12/2020, ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT quốc gia - cho biết: Trong vòng 5 năm qua, cả nước đã xảy ra 94.024 vụ TNGT, làm chết 39.917 người, bị thương 77.477 người. Tức mỗi năm nước ta có gần 8.000 người mất và hơn 15.000 người bị thương do TNGT. 

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới: Vì sao là bảo hiểm bắt buộc tham gia? ảnh 1
 Nhiều vụ TNGT thương tâm gây thiệt hại về người và tài sản nhưng nạn nhân không được bồi thường để khắc phục hậu quả vì chủ xe máy không đủ năng lực tài chính

TNGT không chỉ để lại những hậu quả lớn cho người thân của những nạn nhân mà còn mang đến hệ lụy không nhỏ cho xã hội. Những cái chết thương tâm, những thương tích nặng nề đeo đẳng những nạn nhân cả cuộc đời trở thành gánh nặng của gia đình và xã hội.

Trong đó, việc giải quyết hậu quả tai nạn giao thông là vấn đề phức tạp, phát sinh tranh chấp kép dài. Thực tế, đã có những trường hợp, lái xe bị thương hoặc bị chết sau vụ TNGT mà việc bồi thường hầu hết do lái xe gánh chịu nên bên cạnh việc khắc phục hậu quả tai nạn do chính mình, chủ xe (lái xe) khó có khả năng chi trả đồng thời cho người bị hại. 

Chưa kể, còn có những trường hợp lái xe gây TNGT rồi bỏ trốn để tránh trách nhiệm vì khả năng tài chính của họ trước mắt cũng như lâu dài không đủ khả năng bồi thường, vì thế lợi ích của người bị hại trong TNGT khó có thể được bảo đảm, gặp khó khăn trong việc khắc phục hậu quả.

Theo đó, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị nạn trong các vụ TNGT, Chính phủ đã quy định Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới là loại hình bảo hiểm bắt buộc: Mọi chủ xe cơ giới (là các tổ chức, cá nhân sở hữu hay được giao quan lý và sử dụng) bắt buộc phải tham gia loại hình bảo hiểm này, đồng thời những doanh nghiệp được triển khai loại hình bảo hiểm này bắt buộc phải cung cấp dịch vụ bảo hiểm theo quy định và mức phí do Nhà nước quy định.

Phí bảo hiểm được Chính phủ xem xét vừa đủ quỹ bồi thường và chi phí triển khai nên rất thấp so với thu nhập của chủ xe cơ giới, ví dụ đối với xe môtô quy định mức phí 66.000 đồng/năm, tức chưa đến 200 đồng/ngày. Trong khi đó, doanh nghiệp bảo hiểm phải chi trả đến 100 triệu đồng/người bị tử vong. Sản phẩm này cho phép người bị tai nạn do xe cơ giới gây ra có ngay một khoản tài chính để chi trả tiền cấp cứu, điều trị, thay thế tài sản hư hại hay quyền lợi khi tử vong.

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới: Vì sao là bảo hiểm bắt buộc tham gia? ảnh 2
Chính phủ quy định tất cả các loại xe cơ giới, bao gồm mô tô và xe hơi, phải tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự để đảm bảo an sinh xã hội 

Như vậy, loại hình bảo hiểm bắt buộc TNDS chủ xe cơ giới này có ý nghĩa rất lớn trong bảo vệ quyền lợi cho nạn nhân và hỗ trợ chủ phương tiện có nguồn tài chính để bồi thường khi có tai nạn xảy ra. 

Do đó, mỗi người dân khi tham gia giao thông cần chấp hành đúng chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước và tham gia bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới. Đã có ý kiến cho rằng sản phẩm này không mang nhiều ý nghĩa do chủ xe/lái xe khi gặp tai nạn không được bồi thường. Tuy nhiên, sản phẩm bảo hiểm bắt buộc xe máy hoàn toàn không nhằm bồi thường cho chính chủ khi gặp tai nạn (để có được quyền lợi này, chủ xe cần tham gia sản phẩm bảo hiểm tự nguyện là Bảo hiểm tai nạn người ngồi trên xe). 

Trái lại, sản phẩm được thiết kế để bồi thường thiệt hại về thân thể, tính mạng và tài sản đối với bên thứ ba do xe gây ra, tức Nhà nước sử dụng chính sách này để đảm bảo trách nhiệm của người điều khiển xe máy khi tham gia giao thông đường bộ. Để đảm bảo quy định này được thực hiện thống nhất trên toàn quốc, Chính phủ cũng quy định người dân khi tham gia giao thông cần mang theo Giấy chứng nhận Bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới để tránh bị phạt. 

Thế giới đang áp dụng như thế nào?

Không chỉ ở nước ta, hiện nay, bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới đang được áp dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới nhằm duy trì an toàn giao thông và được đánh giá là một trong số các giải pháp hữu hiệu thực hiện mục tiêu hỗ trợ một phần tài chính giúp cho chủ xe và người bị tai nạn khắc phục thiệt hại, ổn định cuộc sống khi không may xảy ra TNGT, góp phần đảm bảo an sinh xã hội.

Ví dụ như ở Thái Lan, mức bảo hiểm tối thiểu để lái xe cơ giới hợp pháp là loại CTPL (trách nhiệm bắt buộc của bên thứ ba). Luật không yêu cầu mua bảo hiểm thiệt hại của xe, tuy nhiên, nếu mua xe mới, chủ xe sẽ cần xem xét mua bảo hiểm toàn diện bao gồm bảo hiểm CTPL và bảo hiểm thiệt hại của xe.

Ở quốc gia này, bảo hiểm toàn diện hay còn gọi là bảo hiểm hạng một được người dân lựa chọn nhiều nhất, bao gồm tất cả mọi thiệt hại hoặc sự cố do chủ xe gây ra. Các khoản chi trả thiệt hại cũng được tính khi tai nạn do bên khác gây ra mà họ không có bảo hiểm hoặc điều kiện tài chính để bồi thường. Trong trường hợp, người gây tai nạn bỏ chạy, điều kiện bảo hiểm sẽ tự động áp dụng 2.000 baht cho người bị hại khi họ yêu cầu bồi thường.

Hay ở Quebec (Canada) yêu cầu, chủ sở hữu xe máy phải có bảo hiểm trách nhiệm dân sự ít nhất 50.000 USD để bảo hiểm thương tích hoặc thiệt hại cho người khác cùng phương tiện trong trường hợp xảy ra tai nạn.

Còn tại Anh, nếu chủ xe không có bảo hiểm xe máy có thể chịu một loạt các hình phạt như 300 bảng, cấm đi xe máy... Chi phí bảo hiểm tùy vào mỗi trường hợp sẽ có mức giá khác nhau. Công ty bảo hiểm sẽ đánh giá rủi ro bảo hiểm, xem xét khả năng người mua và chi phí phải trả nếu bồi thường. Bên cạnh đó, họ cũng sẽ xem lại lịch sử đi xe của chủ xe, kích thước và công suất của chiếc xe máy, tuổi tác, nơi sống cùng những yếu tố khác.

Trong xu hướng Hội nhập quốc tế, thời gian qua Việt Nam cũng đã tham gia việc hợp tác với các quốc gia ASEAN liên quan đến việc yêu cầu các loại xe cơ giới quá cảnh trong các nước thành viên phải tuân thủ quy định về bảo hiểm bắt buộc. 

Nghị định thư số 5 về Chương trình bảo hiểm bắt buộc xe cơ giới của ASEAN (Nghị định thư số 5) được các Bộ trưởng Bộ Tài chính ASEAN ký kết ngày 8/4/2001 tại Kuala Lumpur yêu cầu xe cơ giới quá cảnh từ một nước thành viên phải bảo đảm có thẻ xanh (blue card) - bằng chứng chứng nhận xe cơ giới đã được cấp đơn bảo hiểm đáp ứng yêu cầu bảo hiểm tối thiểu theo quy định pháp luật về bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới tại các nước quá cảnh và nước đi đến cuối cùng trong khối ASEAN. 

Để triển khai Chương trình này, Nghị định thư số 5 yêu cầu mỗi nước thành viên thành lập Cơ quan quốc gia để thực hiện cấp đơn bảo hiểm, thẻ xanh và hỗ trợ giải quyết tai nạn (điều tra, giám định tổn thất, giải quyết bồi thường, đòi người thứ ba, giải quyết tranh chấp theo đúng quy định pháp luật) do xe sở hữu thẻ xanh gây ra trên lãnh thổ nước thành viên đó.

Theo đó, nhận định về việc thực hiện loại hình bảo hiểm bắt buộc này thời gian qua, các chuyên gia cho rằng, bảo hiểm bắt buộc TNDS cho chủ xe cơ giới là cần thiết để đảm bảo tốt nhất quyền lợi của người bị hại, ổn định tài chính cho chủ xe và đáp ứng yêu cầu phát triển của đời sống, xã hội. Tuy nhiên, tỷ lệ tham gia bảo hiểm bắt buộc của xe máy vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng 30% trong tổng số gần 60 triệu xe. Trong khi tỷ lệ tham gia của ôtô lên đến 90% trong tổng số trên 3 triệu xe. 

Vì vậy, nhằm nâng cao số người tham gia bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới trong thời gian tới, đồng thời khắc phục những vướng mắc khó khăn, hoàn thiện chính sách, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới thay thế Nghị định số 103/2008/NĐ-CP.

Bùi Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?

Người cai nghiện ma túy bắt buộc được trả tiền công khi lao động tự nguyện

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Thông tư quy định việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; công tác cai nghiện ma tùy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bình Dương: Chú trọng tăng nhanh, bền vững người tham gia bảo hiểm

Ông Nguyễn Thế Mạnh - Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
(PLVN) -  Sau 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, thị trường lao động trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã dần phục hồi, số người lao động quay lại làm việc, có việc làm đã tăng lên, tạo thuận lợi cho việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.

Hơn 75.600 người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong một ngày

Hơn 600 đoàn với 9.029 ô tô và xe gắn máy được sử dụng tham gia các tuyến đường trên toàn quốc.
(PLVN) -  Chỉ trong một ngày ra quân toàn quốc hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội (BHXH) toàn dân, ngành BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã phát triển được 22.306 người tham gia BHXH tự nguyện, 53.308 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Đây là con số vượt xa mục tiêu ban đầu, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chính sách an sinh xã hội này.

Đề xuất tiêu chuẩn bổ nhiệm Hội đồng quản lý đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực văn hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên Hội đồng quản lý, Chủ tịch Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đồng bộ hành lang pháp lý về giao dịch điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ Thông tin và Truyền thông đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) nhằm đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, xã hội số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan.

“Đụng đâu, sai đó”

Ảnh minh họa
(PLVN) - Tưởng rằng sau khi cơ quan chức năng khởi tố, bắt giam hàng chục đối tượng tại hàng loạt tỉnh, thành liên quan sai phạm trong mua sắm vật tư xét nghiệm phòng chống dịch COVID-19; thì số đối tượng “trong vòng ngắm” đã không còn nhiều.

“Lửa thử vàng, gian nan thử sức”

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Quy định số 65-QĐ/TW ngày 28/4/2022 của Bộ Chính trị về luân chuyển cán bộ (LCCB) vừa được ban hành được dư luận rất quan tâm. Cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, ủng hộ các quyết sách của Đảng.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Tích lũy khi trẻ, vui khỏe khi già

Cán bộ BHXH tỉnh Đắk Nông tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện cho người dân trên địa bàn.
(PLVN) -  Với mức tham gia chỉ vài trăm nghìn đồng/tháng, khi đủ điều kiện theo quy định, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ được nhận lương hưu hàng tháng góp phần ổn định cuộc sống khi về già; đồng thời được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí trong suốt thời gian nhận lương hưu để chăm sóc sức khỏe.

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư: Sử dụng kinh phí nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo Thông tư quy định nội dung và mức chỉ thực hiện một số hoạt động của Chương trình “Đào tạo, đào tạo lại nâng cao kỹ năng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công hiệp lần thứ tư" được Thủ tướng Chính phủ ban hành tại Quyết định số 1446/QĐ-TTg ngày 30/8/2021.

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?

Điều kiện để hưởng bảo hiểm xã hội một lần?
(PLVN) - Theo quy định, điều kiện để người lao động được hưởng Bảo hiểm xã hội một lần là sau một năm nghỉ việc. Tuy nhiên, các chuyên gia về an sinh xã hội cho rằng, người lao động nên cân nhắc thật kỹ trước khi hưởng, tránh "lợi trước mắt, thiệt thòi lâu dài".

“Tam nông” thời kỳ

“Tam nông” thời kỳ
(PLVN) - Một trong các nghị sự quan trọng của Hội nghị Trung ương 5 đang họp tại Hà Nội là Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.