Báo động tình trạng xâm hại đê điều

Vi phạm...để bảo đảm tiến độ thi công?

Ngày 3-5, Chi cục quản lý đê điều-PCLB và Phòng Nông nghiệp - PTNT huyện An Lão kiểm tra, phát hiện, lập biên bản việc Công ty TNHH Kỳ Anh vi phạm Pháp lệnh đê điều tại đoạn K18,25 đến K 18,50 trên đê sông Lạch Tray thuộc xã Trường Sơn (An Lão).Tại đoạn đê này, trong quá trình xây dựng nhà máy kính mới tại xã Trường Sơn , Công ty TNHH Kỳ Anh đã tự ý san bạt thân đê, hạ thấp mặt đê, dùng xe cơ giới san lấp bãi sông sát chân đê để xây dựng cầu cảng ngoài bãi sông. Công ty còn tự ý chôn đường ống nước đường kính 150 mm qua đê, xây dựng 3 cột điện trên mái đê phía sông. Tiếp đó, ngày 4-5, chi cục phát hiện tại đoạn K1- K1,35 trên đê biển 1, thuộc xã Anh Dũng (Kiến Thụy), Công ty TNHH cắt may Placo xây dựng 2 nhà tạm cách chân đê 5 m và đóng cọc bê tông xây dựng công trình cách chân đê 19 m, kích thước khu cọc 33m x 82 m, công ty đang chuẩn bị làm móng xây dựng công trình nhà nhiều tầng.

Đây chỉ là hai trong nhiều doanh nghiệp vi phạm Pháp lệnh đê điều trên địa bàn thành phố 2 năm gần đây. Năm 2004, Công ty công nghiệp tàu thủy Nam Triệu tự ý san gạt, hạ thấp đê sông Bạch Đằng để xây đà tàu. Từ năm 2005 đến nay hơn 10 doanh nghiệp liên  tục san lấp, mở rộng mặt bằng và lấn ra lòng sông Cấm thuộc phường Hùng Vương và phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng (khu vực gần bến Đò Lâm), khiến lòng sông rộng khoảng 700 m bị thu hẹp còn hơn 300 m...Theo thống kê của Chi cục quản lý đê điều – PCLB Hải Phòng, hiện nay, trên địa bàn thành phố có khoảng hơn 900 doanh nghiệp vi phạm Pháp lệnh đê điều. Trong đó, đáng báo động là số doanh nghiệp cố tình vi phạm Pháp lệnh đê điều trong thời gian gần đây tương đối lớn. Vì sao có tình trạng này?

Theo Chi cục quản lý đê điều – PCLB Hải Phòng, phần lớn các doanh nghiệp đều lý giải, việc vi phạm PLĐĐ để bảo đảm tiến độ thi công công trình!?

Tại buổi làm việc với đoàn kiểm tra liên ngành về vi phạm PLĐĐ, ông Phạm Thiện Căn- Giám đốc Công ty TNHH Kỳ Anh cho biết: Năm 2004, trong dự án xây dựng nhà máy kính mới tại xã Trường Sơn (An Lão) công ty có hồ sơ xin phép làm cầu cảng tại khu vực bãi sát chân đê, gửi UBND thành phố, Cục quản lý đê điều- PCLB. Đến tháng 10-2005, Cục quản lý đê điều- PCLB có thông báo số 3927, đồng ý về chủ trương cho phép công ty xây dựng cầu cảng qua đê sau khi đơn vị có thiết kế kỹ thuật, thủ tục xin phép gửi Cục và UBND thành phố. Sau gần 6 tháng làm thiết kế kỹ thuật, sửa đi sửa lại 3 lần chưa đạt yêu cầu, trong khi mùa mưa bão đang đến gần sẽ không kịp thi công công trình. Nếu chưa có cầu cảng, nhà máy sẽ không thể đi vào hoạt động, trong khi theo kế hoạch, nhà máy đã chậm đưa vào hoạt động hơn 1 năm. Vì vậy, công ty san bạt thân đê, hạ thấp mặt đê hơn 0,3 cm để làm cầu cảng (tháng 5-2006) trước khi hoàn thành hồ sơ, thủ tục trình Cục đê điều và UBND thành phố xin cấp phép.             

Nguyên nhân vi phạm PLĐĐ của Công ty công nghiệp tàu thuỷ Nam Triệu năm 2004 cũng tương tự như vậy. Thực hiện nhiệm vụ đóng tàu 53.000 tấn xuất khẩu, công ty triển khai thi công đà tàu 70.000 tấn tại khu vực xã Tam Hưng (Thuỷ Nguyên). Do yêu cầu xây dựng, công ty xin phép và được Bộ Nông nghiệp - PTNT cho phép công ty thực hiện việc cải tạo, di dời đê và mở 3 cửa khẩu qua đê sông Bạch Đằng đoạn từ K5 + 550 đến K7+000; trong đó có hạng mục xây dựng đoạn đê bê tông thay thế đê đất từ K5 +550 đến K7+000 phải hoàn thành trước ngày 30-12- 2002. Tuy vậy, khi đã hết thời hạn cho phép thi công công ty vẫn chưa hoàn thành thi công đoạn đê bê tông thay thế do chưa được bàn giao mặt bằng. Vì thời gian thi công quá gấp, ngày 17-3-2004, một số công nhân lái xe xúc và xe ủi của đơn vị thi công đã xúc đất ở chân đê cũ để đắp lên đê mới, làm chân đê cũ bị sạt lở từ đoạn K5+ 800 đến K5+ 920(?). Công ty lý giải như vậy, nhưng trên thực tế đoạn đê bị san bạt, hạ thấp dài 120 m, chiều sâu trung bình so với mặt đê vốn có là 3m. Đáng nói là, đoạn nối tiếp từ đê bê tông ( do công ty xây dựng theo quyết định của Bộ Nông nghiệp - PTNT trong các năm 2002 - 2003) đến đê đất dài 120 m không có đê.

Đáng báo động là trường hợp vi phạm PLĐĐ của Công ty TNHH cắt may Placo. Qua kiểm tra thực tế, Chi cục quản lý đê điều cho biết, khi xây dựng 2 nhà tạm cách chân đê 5 m và đóng cọc bê tông xây dựng công trình nhiều tầng trong hành lang bảo vệ đê, công ty chưa có bất kỳ một giấy tờ, thủ tục, hồ sơ xin phép nào gửi các ngành chức năng.

Xử lý mang tính hình thức?

Tình trạng các doanh nghiệp vi phạm PLĐĐ ngày càng gia tăng nhưng thực tế, việc xử lý các trường hợp vi phạm PLĐĐ này chưa triệt để, vẫn theo kiểu văn bản hình thức. Ví dụ như việc xử lý vi phạm PLĐĐ của Công ty TNHH Kỳ Anh và Công ty cắt may Placo. Ngay sau khi phát hiện các công ty này vi phạm PLĐĐ, Chi cục quản lý đê điều, Phòng nông nghiệp các huyện ra văn bản yêu cầu các công ty ngừng ngay việc vi phạm. Công văn đi, công văn lại đến mấy lần các đơn vị cũng chưa chấp hành. Chỉ khi chính quyền địa phương điều lực lượng ra chuẩn bị cưỡng chế thì các công ty mới tạm dừng thi công. Đến thời điểm này, việc vi phạm của các công ty  tạm dừng, hoàn trả phần mặt bằng bãi sát chân đê như cũ. Điều đáng nói là, lẽ ra phải tiếp tục điều tra các sai phạm này, xử lý theo đúng quy định của Pháp lệnh đê điều thì các đơn vị lại được tiếp tục hoàn chỉnh hồ sơ xin phép theo đúng trình tự, thủ tục (?). Hiện nay, Công ty TNHH Kỳ Anh đã hoàn tất hồ sơ xin phép gửi Cục quản lý đê điều, UBND thành phố; cùng quyết định cho phép xây dựng cầu cảng tại đoạn đê từ K18,25 đến K18,50. Đang trong mùa mưa bão nên việc thi công công trình theo quyết định của UBND thành phố phải chờ đến hết tháng 9-2006 (khi kết thúc mùa mưa bão).

Việc xử lý vi phạm PLĐĐ chưa nghiêm, nặng về hình thức, như vậy là kẽ hở để các đơn vị, doanh nghiệp cố tình vi phạm PLĐĐ. Thực tế có những vi phạm nghiêm trọng của các doanh nghiệp vẫn ngang nhiên tồn tại. Điển hình như việc hơn 10 doanh nghiệp liên tục san lấp, mở rộng mặt bằng và lấn ra lòng sông Cấm khu vực gần bến đò Lâm thuộc phường Hùng Vương và phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng) từ năm 2005 đến nay, chưa được xử lý, dù Chi cục quản lý đê điều đã gửi rất nhiều công văn yêu cầu, nhắc nhở. Hiện nay, tại khu vực này, các doanh nghiệp vẫn tiếp tục san lấp mặt bằng, lấn ra lòng sông…

Đã đến lúc phải chấn chỉnh việc kiểm tra và xử lý nghiêm khắc đối với những hành vi vi phạm PLĐ, không thể để tình trạng xâm hại đê điều kéo dài như hiện nay dễ xảy ra hậu quả khó lường khi mưa bão./.

Hoàng Yên