Báo động doanh nghiệp ngoại "bùng" nợ thuế

Không chỉ nhức nhối vấn nạn chuyển giá, lỗ giả, lãi thật, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (DN FDI) nổi lên hiện tượng tranh thủ sự thông thoáng của chính sách xuất nhập khẩu ở Việt Nam, nợ thuế hàng chục tỷ đồng rồi bỏ trốn về nước.

Ảnh minh họa.

Tổng  Hải Quan cho biết, theo quy định của Luật Thuế Xuất nhập khẩu và Luật Quản lý thuế, hàng hóa nhập khẩu để gia công được miễn thuế, hàng tạm nhập tái xuất và hàng hóa là nguyên liệu vật tư phục vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu có thể được kéo dài thời gian nộp thuế tới 275 ngày kể từ ngày mở tờ khai hải quan. Hàng hóa tạm nhập tái xuất có thể được kéo dài thời gian nộp thuế tới 15 ngày kể từ ngày hết hạn tạm nhập tái xuất. 

Lợi dụng quy định này, một số DN FDI đã trốn thuế tới hàng chục tỷ đồng, trong thời gian được miễn thuế hoặc được ân hạn thời gian nộp thuế, các DN FDI đã tranh thủ nhập số lượng lớn hàng hóa, sau đó tự ngừng hoạt động, chủ DN bỏ về nước. Hậu quả là cơ quan hải quan không thể thu hồi được khoản nợ thuế bị treo lại của các đối tượng này.

Điển hình, Cục Hải quan Bình Dương  đang gặp khó với trường hợp đòi nợ thuế của Cty TNHH Diing Long Việt Nam, một DN đến từ Đài Loan có trụ sở tại Khu công nghiệp Mỹ Phước I, Bến Cát, Bình Dương. Nhà đầu tư FDI này đang nợ thuế nhập khẩu hàng hóa tới 17 tỷ đồng.

Tuy nhiên, toàn bộ ban giám đốc công ty đã bỏ về nước, công ty vắng chủ và tài sản thì đã thế chấp ngân hàng. Hiện công ty chỉ còn một nhà xưởng trên diện tích 3 ha tại Mỹ Phước ước tính trị giá 70 tỷ đồng, song, tài sản này đã được thế chấp tại ngân hàng với số tiền vay trên 100 tỷ đồng. Với trường hợp như vậy, cơ quan hải quan gần như "bó tay" để đòi được thuế của DN.

Tương tự, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Bình vừa đề nghị cơ quan chưc năng xử lý trường hợp Cty Tân Đài Việt (Đài Loan) bỏ trốn và để lại khoản nợ thuế 2,75 tỷ đồng. DN này, sau một thời gian hoạt động kém hiệu quả, đã ngừng hoạt động, xin giải thể, chấm dứt hoạt động dự án và chuyển nhượng nhà xưởng. Nhưng chưa hoàn tất thủ tục, chủ đầu tư đã bỏ trốn. Hậu quả là, thuế không thu hồi được, mà cơ sở để ra quyết định chấm dứt hoạt động của dự án và thu hồi giấy chứng nhận đầu tư của công ty này cũng bị treo.

Việc các chủ DN ngoại nợ thuế Việt Nam “chuồn” về nước như Diing Long, hay Tân Đài Việt không phải là trường hợp cá biệt. Thông tin từ Tổng cục Hải quan cho hay, trong danh sách “truy tìm” những DN đã "bùng" khỏi địa chỉ đăng ký kinh doanh, có không ít DN FDI. Cụ thể như: Cty TNHH Liên doanh Việt Nga (Bình Thuận), Cty TNHH MTV Hyundai RNC Việt Nam (Hà Nội), hay Cty TNHH DM Lee (Long An)…

Theo GS-TSKH. Nguyễn Mại, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về hợp tác và đầu tư, không thể để tình trạng DN FDI đóng cửa từ lâu, nhưng vẫn chưa được xử lý trong khi chủ đầu tư không còn ở lại Việt Nam.    Ngoài việc hoàn thiện hành lang pháp lý là yêu cầu tiên quyết, thì trách nhiệm đi sâu đi sát, giám sát hoạt động của các DN, đốc thúc nộp thuế, kể cả với các DN trong nước, cũng là vấn đề mà cơ quan thuế, hải quan cần lưu ý...

Đặng Chung