Bảo đảm quyền lựa chọn nghề của học sinh khi hướng nghiệp
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 16/2026 quy định về hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục.
Theo Thông tư, cơ sở giáo dục phổ thông chủ trì tổ chức thực hiện nội dung hướng nghiệp cho học sinh; cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và cơ quan, tổ chức có liên quan tham gia phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ được giao.
Nội dung hướng nghiệp được tổ chức trong và ngoài cơ sở giáo dục bao gồm:
Thứ nhất, cung cấp thông tin nghề nghiệp, gồm: thông tin về ngành, nghề; yêu cầu về năng lực và phẩm chất; điều kiện đào tạo; cơ hội việc làm; xu hướng thị trường lao động; nội dung nhằm nâng cao nhận thức về giá trị lao động, ý thức nghề nghiệp và thái độ học tập.
Thứ hai, hỗ trợ học sinh tự nhận thức bản thân, gồm: đánh giá năng lực, sở thích, giá trị nghề nghiệp và đặc điểm cá nhân; tư vấn lựa chọn nghề phù hợp; hướng dẫn lập kế hoạch học tập và phát triển nghề nghiệp thông qua các hình thức tư vấn, trắc nghiệm, trao đổi và trải nghiệm hướng nghiệp.
Thứ ba, phát triển kỹ năng lựa chọn nghề nghiệp, gồm: kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin nghề nghiệp; kỹ năng ra quyết định nghề nghiệp; kỹ năng mềm liên quan đến nghề nghiệp như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, sáng tạo, thích ứng và các kỹ năng cần thiết khác phục vụ định hướng nghề nghiệp; tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Thứ tư, nội dung trải nghiệm nghề nghiệp nhằm giúp học sinh làm quen với môi trường lao động, hoạt động nghề nghiệp, quy trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và nghiên cứu; nâng cao hiểu biết thực tiễn về nghề nghiệp, mối liên hệ giữa học tập với yêu cầu của thị trường lao động và điều kiện kinh tế - xã hội.
Thứ năm, nội dung ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hướng nghiệp, gồm: nâng cao khả năng tiếp cận thông tin nghề nghiệp thông qua nền tảng số, cơ sở dữ liệu nghề nghiệp, công cụ tư vấn trực tuyến và trí tuệ nhân tạo; hỗ trợ học sinh cập nhật xu hướng nghề nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Khung nội dung hướng nghiệp của cơ sở giáo dục được xây dựng trên cơ sở các nhóm nội dung nêu trên phải phù hợp với hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và được cơ quan quản lý trực tiếp phê duyệt trước khi tổ chức thực hiện.
Nội dung hướng nghiệp được rà soát, cập nhật định kỳ theo chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục, bảo đảm phù hợp với đặc điểm học sinh, điều kiện của cơ sở giáo dục và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Về hình thức và biện pháp thực hiện, Thông tư quy định, thực hiện hướng nghiệp thông qua việc tích hợp, lồng ghép nội dung hướng nghiệp trong các môn học và các hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với từng cấp học.
Cơ sở giáo dục phổ thông chủ trì tổ chức tư vấn hướng nghiệp bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến; phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và tổ chức liên quan để cung cấp thông tin, tổ chức trải nghiệm, làm cơ sở cho việc lựa chọn hướng đi sau tốt nghiệp phù hợp.
Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động hướng nghiệp; khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu, sử dụng các nền tảng trực tuyến để tư vấn, đánh giá năng lực, sở thích, theo dõi lộ trình học tập của học sinh và bảo đảm an toàn thông tin theo quy định.
Bên cạnh đó cần tuyên truyền, nâng cao nhận thức về hướng nghiệp cho học sinh, cha mẹ học sinh, người giám hộ của học sinh (cha mẹ học sinh) và cộng đồng thông qua các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường...