Bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015

Hội nghị liên ngành các cơ quan tố tụng Quảng Nam ký kết trong công tác Trợ giúp pháp lý.
Hội nghị liên ngành các cơ quan tố tụng Quảng Nam ký kết trong công tác Trợ giúp pháp lý.
(PLO) -Ngày 27/11/2015, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Bộ luật tố tụng hình sự (TTHS), với các điều luật bảo đảm quyền được trợ giúp pháp lý (TGPL), điều này đã khẳng định tầm quan trọng của công tác Trợ giúp pháp lý trong việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân và những người yếu thế trong xã hội.

Một số điểm mới về quyền được TGPL mà Bộ luật TTHS năm 2015 quy định như sau:

1. Quy định tư cách của Trợ giúp viên pháp lý trong tham gia tố tụng hình sự: ghi nhận Trợ giúp viên pháp lý là người bào chữa (Điều 72 Bộ luật TTHS), là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố giác, bị kiến nghị khởi tố(Điều 83 Bộ luật TTHS), là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự (Điều 84 Bộ luật TTHS).

2. Quy định trách nhiệm cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng: các cơ quan tố tụng có trách nhiệm thông báo, giải thích và bảo đảm thực hiện quyền được TGPL:

Trong trường hợp người bị buộc tội, người bị hại thuộc diện được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm giải thích cho họ quyền được TGPL; nếu họ đề nghị được TGPL thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng thông báo cho Trung tâm TGPL Nhà nước. Việc thông báo, giải thích phải được ghi vào biên bản (Điều 71 Bộ luật TTHS).

Trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho đối tượng Trợ giúp pháp lý là người dân tộc thiểu số.
Trợ giúp viên pháp lý bào chữa cho đối tượng Trợ giúp pháp lý là người dân tộc thiểu số.

3. Quy định cơ chế bảo đảm quyền được TGPL trong trường hợp chỉ định người bào chữa; Bộ luật tố tụng hình sự cũng chia sẻ trách nhiệm thực hiện bào chữa theo án chỉ định cho Trung tâm TGPL Nhà nước.

Theo đó, đối với người thuộc diện được TGPL là: bị can, bị cáo về tội mà Bộ luật hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình; người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa; người có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi thì Trung tâm TGPL Nhà nước phải cử người bào chữa cho họ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng (Điều 76 Bộ luật TTHS).

Bộ luật TTHS năm 2015 cũng đã ghi nhận việc từ chối người bào chữa như sau: trường hợp người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam trong giai đoạn điều tra có đề nghị từ chối người bào chữa do người thân thích của họ nhờ thì Điều tra viên phải cùng người bào chữa đó trực tiếp gặp người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam để xác nhận việc từ chối (khoản 2, Điều 77).

Những điểm mới, những quy định trên thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước ta, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật; đẩy mạnh công tác thực thi pháp luật và bảo đảm quyền con người, đặc biệt là quyền được TGPL từ nghĩa vụ thực thi của các cơ quan tố tụng, người tiến hành tố tụng và người áp dụng pháp luật./.

Đọc thêm

Cần làm gì khi mua lại xe “dính” phạt nguội?

Luật sư Trần Thị Loan.
(PLVN) - Bạn Gia Uyên (Hà Nội) hỏi: Tôi vừa mua lại 1 chiếc xe ô tô từ một người mới quen, chiếc xe này đã sang chính chủ tên tôi. Tuần trước đem xe này đi đăng kiểm thì mới biết xe bị phạt nguội 3 lỗi, bởi vậy không thể đăng kiểm cho xe được. Vậy xin hỏi giờ tôi phải làm thế nào để được đăng kiểm? Trường hợp nếu không liên lạc lại được người quen, hoặc là người đó không đồng ý nộp phạt 3 lỗi đó thì phải xử lý như thế nào?

Sự việc chồng lấn đất tại xã Châu Pha (Bà Rịa - Vũng Tàu): UBND TX Phú Mỹ cho biết thuộc thẩm quyền tòa giải quyết

Hàng rào bảo vệ ranh đất bằng cây xanh gia đình ông Kim trồng hàng chục năm qua. (Ảnh: Tiến Dũng)
(PLVN) - Đất mua và sử dụng ổn định hơn 27 năm nay, tuy nhiên, khi cơ quan chức năng đến kiểm đếm đất để tiến hành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng phục vụ dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu thì gia đình ông Kim lại phát hiện một phần nhà đất nằm trên sổ đỏ người khác.

Quy định mới phân loại chợ

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Chính phủ mới ban hành Nghị định số 60/2024/NĐ-CP quy định về phát triển và quản lý chợ. Theo đó chợ được phân loại theo 3 phương thức: kinh doanh, quy mô và nguồn vốn.

Quy định mới về quản lý vận tải hành khách tuyến cố định

Xe khách hoạt động tại Bến xe Nước Ngầm của Thành phố Hà Nội. (Ảnh: Vietnamplus)
(PLVN) - Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã ban hành Thông tư 18/2024/TT-BGTVT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2020/TT-BGTVT quy định về tổ chức, quản lý hoạt động vận tải bằng xe ô tô và dịch vụ hỗ trợ vận tải đường bộ; trong đó đã sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý tuyến.

Không đăng ký kết hôn có được yêu cầu chia tài sản chung không?

Luật sư Hoàng Tuấn Vũ.
(PLVN) - Bạn Hương Giang (Phú Thọ) hỏi: Tôi và chồng tôi tổ chức đám cưới vào năm 2015 nhưng chưa đăng ký kết hôn với nhau. Đến năm 2017, tôi sinh được một bé trai và về nhà mẹ đẻ ở từ đó đến nay. Tôi có đi làm, tự mua được một chiếc xe máy và một mảnh đất ở quê ngoại. Chồng tôi không còn quan tâm, chăm sóc cho mẹ con tôi nữa. Nên mong muốn hiện tại của tôi là được ly hôn với chồng. Vậy xin hỏi, tổ chức đám cưới mà không đăng ký kết hôn có bị phạt không? Không đăng ký kết hôn thì có thể ly hôn không? Có được yêu cầu chia tài sản chung không?

Nhơn Trạch (Đồng Nai): Bãi thu gom rác Phước Thiền bất ngờ bị chắn lối ra vào

Chiếc ô tô đậu chắn ngang lối đi, không cho xe chở rác ra vào bãi rác. (Ảnh: Bùi Yên)
(PLVN) - Công an xã Phước Thiền (huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) vừa tiếp nhận đơn trình báo của ông Phạm Ngọc Lâm (SN 1983, Giám đốc Cty TNHH SX&XNK TMDV Tân Quý Phát, đồng thời là Chủ tịch HTX Hà Sơn Bình) về việc bị một số người “chiếm giữ trái phép tài sản, kho bãi” khiến hoạt động thu gom rác thải trên địa bàn xã Phước Thiền bị đình trệ, nguy cơ ùn ứ gây ô nhiễm môi trường.

Thanh tra đột xuất 1.000 đơn vị bảo hiểm xã hội toàn quốc

Thanh tra đột xuất 1.000 đơn vị bảo hiểm xã hội toàn quốc. Ảnh minh họa: Baothanhtra.vn
(PLVN) - Theo BHXH Việt Nam, từ đầu năm đến nay, Thanh tra BHXH đã tiến hành nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra, trong đó thanh tra đột xuất trên 1.000 đơn vị trên cả nước. Việc này nhằm phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện và xử lý vi phạm về BHXH, BHYT và BH thất nghiệp.