Báo chí tôn vinh truyền thống và góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa lịch sử

Vừa qua, tại tỉnh Điện Biên đại diện  hơn 40 cơ quan báo chí tham dự hội thảo báo Đảng các tỉnh phía Bắc do Báo Điện Biên Phủ tổ chức. Với chủ đề “Báo chí với việc tuyên truyền truyền thống, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử trong thời kỳ hội nhập”, đông đảo ý kiến của các cơ quan báo chí cho rằng, hệ thống báo chí địa phương cũng như của trung ương cần tiếp tục phát huy hơn nữa thế mạnh của mình để gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Gắn bảo tồn di tích với phát huy truyền thống

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tiến trình hội nhập với thế giới,  những tác động nhiều chiều từ bên ngoài phần nào ảnh hưởng đến truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Tại nhiều địa phương, tình trạng xâm hại các di tích lịch sử, văn hóa tạo ra tiền lệ xấu. Tuy nhiên, nhiều vụ việc đã được các cơ quan báo chí phát hiện, lên án việc buông lỏng quản lý hay chưa quan tâm đúng mức đến di sản văn hóa dân tộc. Nhiều bài báo nên vấn đề được dư luận xã hội ủng hộ, các nhà quản lý nhìn nhận nghiêm túc.

Tổng Biên tập Báo Hà Nội mới Hồ Quang Lợi cho biết, trước năm 2000, hệ thống di tích ở Hà Nội bị xuống cấp đáng kể, có những khu di tích quan trọng những chưa được quy hoạch tổng thể, thậm chí có tình trạng người dân sống chung với di tích nhưng không biết gìn giữ. Phóng viên của báo phát hiện, nêu lên những thực trạng này và qua đó, thành phố đã đầu tư tu bổ các di tích. Báo còn phát hiện ra sai phạm trong việc trùng tu một ngôi chùa ở quận Hoàng Mai. Sau khi báo đăng, các cơ quan chức năng vào cuộc và phát hiện thêm nhiều khuất tất quanh việc tôn tạo ngôi chùa. Đi đôi với bảo tồn di tích, Báo Hà Nội mới  còn có những chương trình tuyên truyền phát huy truyền thống văn hóa, lịch sử của Hà Nội, xây dựng kế hoạch tuyên truyền kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội, giúp người dân hiểu rõ hơn về lịch sử suốt dọc thời kỳ dựng nước và giữ nước.

Trong quá trình tuyên truyền, các cơ quan báo Đảng địa phương không ngừng tăng cường thời lượng tin, bài về truyền thống, bảo tồn các di tích lịch sử theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Tổng Biên tập Báo Điện Biên Phủ Hoàng Văn Thành cho biết, là địa phương có điểm di tích lịch sử bậc nhất của cả nước ghi dấu chiến thắng Điện Biên Phủ, báo tăng cường tin bài tuyên truyền, truyền bá tư tưởng, tính nhân văn, giá trị văn hóa lịch sử đối với bạn đọc và tờ báo trở thành kho tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu trùng tu, tôn tạo di tích. Báo có những bài viết cảnh báo những hiện tượng xâm hại di tích, bàn về xây dựng ý thức cộng đồng cùng chung tay bảo vệ. Các cơ quan báo chí khác cũng đề cập nhiều đến vấn đề bảo tồn di tích, phát huy truyền thống. Báo Thái Nguyên với chương trình bảo tồn di tích ATK, Báo Lào Cai với phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, Báo Bắc Ninh với việc gìn giữ nâng cao giá trị văn hóa Kinh Bắc, Báo Phú Thọ với việc bảo tồn và phát huy giá trị của khu di tích đền Hùng, Báo Hải Phòng góp phần bảo tồn nhiều nét văn hóa độc đáo của miền biển…

Khôi phục các giá trị văn hóa vùng miền

Cùng với bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa lịch sử truyền thống, các cơ quan báo Đảng địa phương cũng là “cầu nối” góp phần khôi phục các giá trị văn hóa vùng miền. Báo Hải Phòng là một trong những tờ báo đi đầu trong việc khôi phục giá trị văn hóa miền biển phía Bắc. Tổng Biên tập Báo Hải Phòng Lê Trọng Nghĩa nhấn mạnh, trong nhiều lễ hội của thành phố Cảng, Báo Hải Phòng tham gia khôi phục những lễ hội cổ và nâng tầm những lễ hội lớn của thành phố như: Rước lợn ông Bồ, Hội vật cầu, Hội chạy đá, Lễ hội Núi Voi… Đặc biệt, Báo chủ động tham gia tuyên truyền và nâng tầm Hội Chọi trâu Đồ Sơn, lễ hội kỷ niệm ngày mất của danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hội đua thuyền truyền thống trên biển Cát Bà tranh cúp Báo Hải Phòng, giải vật mùa xuân tranh cúp Báo Hải Phòng…Mỗi trang chuyên đề về vấn đề này, các cán bộ, phóng viên của báo phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng và cùng có ý thức hướng tới mục tiêu chung.

Một số cơ quan báo Đảng địa phương có chương trình tuyên truyền khôi phục các lễ hội của địa phương, góp phần nâng tầm lễ hội thu hút được đông đảo người dân và du khách. Báo Hà Giang phối hợp với nhiều cơ quan báo chí quảng bá, giới thiệu về chợ tình Khau Vai (huyện Mèo Vạc). Báo xác định đây là một địa chỉ văn hóa, cần tuyên truyền để đạt được 2 nội dung chính, là gìn giữ, khôi phục nét đẹp văn hóa của chợ tình, không làm pha tạp, vấy bẩn ý nghĩa nhân văn. Tập trung tuyên truyền kết hợp với các hoạt động lễ hội, nhưng mục đích này chỉ làm nền cho việc duy trì nội dung chứ không được phép thay thế, làm lệch bản sắc, ý nghĩa của chợ tình Khau Vai.

Hội thảo báo Đảng các tỉnh phía Bắc lần thứ 17 là dịp để các cơ quan báo chí trao đổi, mạn đàm và liên kết tạo sức mạnh, rút ra bài học kinh nghiệm trong tuyên truyền, phát huy truyền thống, bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử của địa phương mình. Trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế, vấn đề này đặt ra nhiệm vụ yêu cầu mới cho công tác tuyên truyền của hệ thống báo Đảng địa phương và các cơ quan báo chí khác trong cả nước. Những bài học, kinh nghiệm quý từ hội thảo thể hiện sự quyết tâm của báo chí thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 và Luật Di sản văn hóa./. 

Mai Lâm