Báo cáo số: 01/BC-HĐND

Tổng kết hoạt động của HĐND tỉnh Thái Nguyên khoá XI
Nhiệm kỳ 2004 - 2011

   
    I. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC HIỆN CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA HĐND
    Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2004 - 2011 đã thực sự phát huy vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, xứng đáng là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên. Kết quả hoạt động của HĐND tỉnh phản ánh những đóng góp về sức lực, trí tuệ thể hiện tâm huyết của các đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ qua, góp phần khơi dậy tiềm năng và thúc đẩy sự phát triển toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá xã hội, củng cố vững chắc quốc phòng an ninh; thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVII.
Hoạt động của HĐND tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ qua đã có nhiều đổi mới, đảm bảo nguyên tắc dân chủ, công khai; qui chế làm việc có bước cải tiến quan trọng; mối quan hệ giữa đại biểu HĐND tỉnh với cử tri luôn được tăng cường. Vị thế, vai trò của HĐND tỉnh được khẳng định và nâng lên trong đời sống chính trị ở địa phương, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong cả nhiệm kỳ.
    Các Nghị quyết của HĐND tỉnh được UBND tỉnh kịp thời chỉ đạo, triển khai tổ chức thực hiện có hiệu quả nhằm hoàn thành các nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu để ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, cải thiện đời sống nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn.
    II. VỀ TỔ CHỨC CỦA HĐND TỈNH
    1. Về số lượng và cơ cấu đại biểu HĐND tỉnh
    HĐND tỉnh Thái Nguyên khoá XI có 67 đại biểu, trong đó: Nữ 15 đại biểu bằng 20,84%, dân tộc ít người 26 đại biểu bằng 36,10%, tái cử 21 đại biểu bằng 31,34%, hoạt động công tác chính quyền 32 đại biểu bằng 44,40%; trình độ văn hoá: Trung học phổ thông có 58 đại biểu bằng 80,55%, Trung học cơ sở có 14 đại biểu bằng 19,45%; trình độ chuyên môn: Sơ cấp 3 đại biểu bằng 4,16%, trung cấp và cao đẳng 9 đại biểu bằng 15,50%, đại học và trên đại học 48 đại biểu bằng 66,66%. Các đại biểu HĐND tỉnh được chia thành 9 đoàn đại biểu sinh hoạt theo 9 đơn vị hành chính cấp huyện.
Đến nay, HĐND tỉnh Thái Nguyên khoá XI có 60 đại biểu, (07 đại biểu đã được HĐND tỉnh cho thôi làm nhiệm vụ đại biểu HĐND tỉnh do nghỉ chế độ, chuyển công tác ra tỉnh ngoài và từ trần). Trong đó, có 14 đại biểu nữ bằng 23,33%; 18 đại biểu là người dân tộc thiểu số bằng 30%; 18 đại biểu tái cử bằng 30%. Trình độ văn hóa: Trung học phổ thông có 59 đại biểu bằng 98,3%; Trung học cơ sở có 01 đại biểu bằng 1,7%. Trình độ chuyên môn: trên đại học 11 đại biểu bằng 18,3%; đại học 39 đại biểu bằng 65,1%; cao đẳng và trung cấp 8 đại biểu bằng 13,3%; sơ cấp 2 đại biểu bằng 3,3%.
Về cơ bản, số lượng và cơ cấu đại biểu HĐND tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ qua đã đáp ứng yêu cầu, đảm bảo đại diện cho các vùng miền trong tỉnh, đại diện cho các tầng lớp dân cư, giới tính, tôn giáo và mang tính kế thừa. Tuy chất lượng đại biểu đã được nâng lên song vẫn còn một số ít đại biểu chưa đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao, ngày càng chuyên nghiệp như hiện nay.
    2. Về Thường trực HĐND tỉnh
Trong nhiệm kỳ HĐND tỉnh khoá XI, Thường trực HĐND gồm 3 đồng chí: Chủ tịch, Phó Chủ tịch và Uỷ viên Thường trực HĐND tỉnh. Đầu nhiệm kỳ, đồng chí Phó Chủ tịch và đồng chí Uỷ viên Thường trực HĐND tỉnh hoạt động chuyên trách, đồng chí Chủ tịch HĐND tỉnh hoạt động kiêm nhiệm. Trong nhiệm kỳ do có sự phân công nhiệm vụ của tổ chức nên Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên có một số thay đổi về nhân sự, song đều được kiện toàn kịp thời và hoạt động ổn định, đảm bảo các hoạt động thường xuyên, liên tục của Thường trực HĐND tỉnh và sự điều hòa hoạt động của các Ban HĐND tỉnh. Hiện nay, Thường trực HĐND tỉnh có 3 đồng chí gồm: Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh và Uỷ viên Thường trực HĐND tỉnh đều hoạt động chuyên trách.
    Thường trực HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2004 - 2011 được bố trí đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng và có điều kiện để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ theo qui định của pháp luật. Tuy nhiên, do có sự biến động về cơ cấu nhân sự Thường trực HĐND tỉnh, tuy không làm gián đoạn các hoạt động thường xuyên của HĐND, nhưng đôi khi có ảnh hưởng đến hoạt động của HĐND, Thường trực, các Ban, các Đoàn đại biểu HĐND tỉnh.
    3. Các Ban của HĐND tỉnh
Theo Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003, HĐND tỉnh Thái Nguyên thành lập 4 ban, mỗi ban có 7 thành viên trong đó có Trưởng ban và 1 Phó Trưởng ban. Đầu nhiệm kỳ, HĐND tỉnh có  Trưởng ban Kinh tế và Ngân sách và 3 đồng chí Phó Trưởng ban của 3 Ban còn lại hoạt động chuyên trách. Hiện nay có 3 đồng chí Trưởng ban (Ban Kinh tế và Ngân sách, Ban Văn hóa - xã hội, Ban Dân tộc) hoạt động chuyên trách, 05 đ/c Phó Trưởng ban (của các Ban HĐND tỉnh) hoạt động kiêm nhiệm; Ban Kinh tế và Ngân sách, Ban Văn hoá - xã hội mỗi ban có 7 thành viên; Ban Pháp chế có 8 thành viên; Ban Dân tộc có 6 thành viên. Việc bố trí tăng cường đại biểu hoạt động theo chế độ chuyên trách đã góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng hoạt động của các Ban HĐND tỉnh trong việc giúp HĐND thẩm tra các báo cáo, đề án, tờ trình và giám sát việc thực hiện nghị quyết của HĐND tỉnh, giám sát việc tuân theo pháp luật tại địa phương.

    III. VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA HĐND TỈNH NHIỆM KỲ 2004 - 2011.
    1. Hoạt động của Thường trực HĐND tỉnh
    Thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo qui định của Luật tổ chức HĐND và UBND năm 2003, Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện tốt việc triệu tập và chủ toạ các kỳ họp HĐND; phối hợp chặt chẽ với UBND, Uỷ ban MTTQVN tỉnh và các cơ quan chức năng chuẩn bị tốt nội dung và tổ chức thành công các kỳ họp theo đúng luật; công tác chuẩn bị cho kỳ họp đã được Thường trực HĐND tỉnh tập trung quan tâm, chỉ đạo chặt chẽ. Tại các kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh đã chủ toạ và điều hành đúng nội dung, đảm bảo thời gian kỳ họp, đặc biệt là tại các phiên thảo luận, phiên chất vấn và trả lời chất vấn.
    Trong nhiệm kỳ qua, Thường trực HĐND tỉnh đã nghiên cứu và quyết định ban hành qui trình xử lý một số công việc của HĐND như qui trình tổ chức kỳ họp, qui trình thẩm tra, qui trình giám sát, qui trình xử lý đơn thư khiếu nại tố cáo. Trong đó, qui trình thẩm tra và qui trình tổ chức kỳ họp HĐND đã qui định rõ trách nhiệm, tiến độ thời gian chuẩn bị các báo cáo, văn kiện đối với các cơ quan chức năng góp phần nâng cao chất lượng kỳ họp được đại biểu và nhân dân đánh giá cao.
    Thường trực HĐND tỉnh phối hợp tốt với UBND tỉnh trong việc giải quyết, điều chỉnh kịp thời những vấn đề nảy sinh khi thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh theo chế độ, chính sách của Nhà nước. Trong công tác điều hoà, phối hợp hoạt động của các Ban, Thường trực HĐND tỉnh chủ động tham gia ý kiến xây dựng kế hoạch giám sát hàng năm của các Ban HĐND tỉnh, đảm bảo phù hợp với đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội chung của tỉnh, hạn chế sự trùng chéo trong hoạt động của các Ban, tạo nên sự đồng bộ, thống nhất trong chủ trương và hoạt động của HĐND tỉnh trong cả nhiệm kỳ.
Về tiếp công dân, đôn đốc, kiểm tra và xem xét tình hình giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân: Trong nhiệm kỳ qua, thực hiện qui định phối hợp trong hoạt động tiếp công dân giữa Thường trực HĐND tỉnh, UBND tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh đã duy trì và tham gia đầy đủ các cuộc tiếp công dân theo lịch chung của tỉnh tại Trụ sở tiếp công dân vào ngày 15 hàng tháng. Trong nhiệm kỳ, Thường trực HĐND tỉnh đã tiếp nhận và xử lý 226 đơn, thư khiếu nại, tố cáo và đề nghị của công dân. Tất cả các đơn thư gửi đến Thường trực HĐND tỉnh đều được vào sổ theo dõi và phân loại xử lý theo đúng qui định của pháp luật.
    Thường trực HĐND tỉnh đã chủ động và phối hợp với Thường trực HĐND cấp huyện tổ chức 06 Hội nghị Thường trực HĐND các huyện, thành phố, thị xã trong tỉnh với 08 chủ đề chuyên sâu về công tác của HĐND và có ý nghĩa thiết thực như: Xây dựng giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND; Nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND các cấp; HĐND với việc thực hiện Luật Ngân sách nhà nước ở địa phương; Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát của HĐND; Sự lãnh đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND; Kinh nghiệm về sự phối hợp giữa Thường trực HĐND, các Ban HĐND và UBND trong việc xây dựng và thực hiện nghị quyết của HĐND huyện, thành phố, thị xã; Xem xét quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương thuộc thẩm quyền HĐND cấp huyện, cấp xã (thực hiện chức năng Quyết định của HĐND cấp huyện, cấp xã); Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao chất lượng công tác thẩm tra các nội dung trình kỳ họp HĐND cấp huyện. Tại các hội nghị này, Thường trực HĐND các huyện, thành phố, thị xã trong tỉnh đã thảo luận, trao đổi, tổng kết, rút kinh nghiệm để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND thông qua các hoạt động tiếp xúc cử tri, chất vấn và trả lời chất vấn, xây dựng các báo cáo, đề án, tờ trình trình HĐND, giám sát thực hiện nghị quyết chuyên đề, về cơ cấu, số lượng đại biểu HĐND ở mỗi cấp...
    Trước các kỳ họp HĐND, Thường trực HĐND tỉnh đã phối hợp với Ban Thường trực Uỷ ban MTTQ tỉnh xây dựng kế hoạch và tổ chức cho các đại biểu HĐND tỉnh tiếp xúc cử tri. Trong nhiệm kỳ 2004 - 2011, đã tổ chức được 818 cuộc tiếp xúc giữa đại biểu HĐND tỉnh với 62.445 lượt cử tri. Tại các cuộc tiếp xúc cử tri đã có 7.260 lượt cử tri phát biểu ý kiến, kiến nghị chính quyền các cấp về các vấn đề cử tri quan tâm. Tại các kỳ họp của HĐND tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh đã tổng hợp và phản ánh trung thực các ý kiến, kiến nghị của cử tri tới kỳ họp; phân loại và chuyển các ý kiến, kiến nghị của cử tri đến với UBND tỉnh và các cơ quan có liên quan để kịp thời giải quyết, đồng thời phối hợp với đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên để chuyển các ý kiến, kiến nghị của cử tri thuộc thẩm quyền của Trung ương giải quyết đến Quốc hội, Chính phủ. Sau các kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên đôn đốc, kiểm tra việc trả lời và giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri gửi tới các kỳ họp và công khai kết quả giải quyết trên các phương tiện thông tin đại chúng của tỉnh (Báo Thái Nguyên). Tuy vậy, còn một số ý kiến, kiến nghị của cử tri chậm được xem xét, nghiên cứu, thẩm định và kiến nghị biện pháp giải quyết hữu hiệu, triệt để nên cử tri có ý kiến, kiến nghị lặp đi, lặp lại nhiều lần qua các kỳ họp như: việc xem xét giải quyết chế độ cho người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; vấn đề về vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp không đảm bảo chất lượng; vấn đề quản lý, theo dõi và bố trí công tác đối với những người được tỉnh cử đi học theo chế độ cử tuyển ...
    Thường trực HĐND tỉnh thường xuyên giữ mối quan hệ công tác với các cơ quan, tổ chức hữu quan; đã chủ trì và phối hợp với UBND tỉnh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh và các cơ quan tư pháp lấy ý kiến góp ý vào các dự án Luật, Pháp lệnh trình Quốc hội; phối hợp với UBND tỉnh, Uỷ ban MTTQ tỉnh và các đoàn thể có liên quan tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XII của tỉnh Thái Nguyên an toàn, tiết kiệm và đúng luật.
    2. Hoạt động của các Ban HĐND tỉnh
    Các Ban của HĐND tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch hoạt động toàn khoá, hàng năm, đồng thời tích cực phối hợp với UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh để thực hiện tốt nhiệm vụ, quyền hạn theo qui định của pháp luật:
Trong việc tham gia chuẩn bị các kỳ họp: Các Ban HĐND tỉnh đã tham gia quyết định dự kiến nội dung, chương trình kỳ họp; tiến hành thẩm tra các báo cáo, đề án, tờ trình, dự thảo nghị quyết do UBND tỉnh và các cơ quan hữu quan trình tại kỳ họp theo sự phân công của Thường trực HĐND tỉnh. Qua 20 kỳ họp HĐND tỉnh (15 kỳ họp thường kỳ, 3 kỳ họp chuyên đề, 2 kỳ họp bất thường) đã tham mưu, tiến hành thẩm tra đối với 187 dự thảo nghị quyết, 313 báo cáo của UBND tỉnh và của các cơ quan chức năng trình tại kỳ họp. Nội dung báo cáo thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh thực sự là sở cứ quan trọng giúp HĐND tỉnh, các đại biểu HĐND thảo luận và quyết định những chủ trương, biện pháp tích cực để phát huy tiềm năng của tỉnh, đặc biệt là việc thẩm tra đối với các dự thảo nghị quyết chuyên đề như: Nghị quyết về quy hoạch thăm dò, khai thác chế biến và sử dụng các loại khoáng sản trên địa bàn tỉnh; Nghị quyết về quy hoạch phát triển một số ngành, lĩnh vực như Điện lực, công nghiệp, thương mại, thông tin truyền thông…; Nghị quyết về hỗ trợ chế độ đối với giáo viên mầm non hợp đồng ngoài biên chế nhà nước trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Nghị quyết về chuyển đổi loại hình trường mầm non bán công sang loại hình mầm non công lập, dân lập và tư thục trên địa bản tỉnh; Nghị quyết về Quy định mức phụ cấp đối với Bảo vệ dân phố trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; về tiêu chí phân bổ vốn chương trình 135 giai đoạn II.... Đây là những nghị quyết chuyên đề liên quan trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, củng cố an ninh quốc phòng và kịp thời giải quyết những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội.
Các Ban của HĐND tỉnh đã thực hiện tốt chức năng giúp HĐND tỉnh thực hiện chức năng giám sát thông qua việc xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác hàng năm, bám sát nhiệm vụ chính trị của địa phương. Các Ban HĐND tỉnh đã thường xuyên và chủ động tiến hành các cuộc giám sát, giám sát chuyên đề và tiến hành khảo sát thực tế theo chức năng, nhiệm vụ của từng Ban ở các lĩnh vực: giám sát việc tổ chức thực hiện Nghị quyết của HĐND tỉnh về nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh ở các ngành, các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh. Hoạt động giám sát của các Ban HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2004 - 2011 đã có nhiều đổi mới về nội dung, phương pháp tiến hành, hình thức giám sát phong phú, nội dung phù hợp với yêu cầu, mục tiêu đề ra; quan tâm trú trọng giám sát về chất lượng, hiệu quả việc tổ chức thực hiện các nghị quyết chuyên đề của HĐND tỉnh, Nhiệm kỳ 2004 - 2011, các Ban của HĐND tỉnh đã tổ chức 226 cuộc khảo sát, giám sát đối với 569 cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnh. Qua giám sát, đã kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong việc tổ chức thực hiện nghị quyết của HĐND tỉnh, từ đó có những kiến nghị xác đáng giúp cho UBND tỉnh, các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh và các cơ quan tư pháp kịp thời uốn nắn, khắc phục, điều chỉnh nhằm thực hiện thắng lợi nghị quyết của HĐND tỉnh và bảo đảm việc tuân theo pháp luật ở địa phương. Đồng thời cũng thông qua hoạt động giám sát, các Ban HĐND tỉnh đã giúp cho HĐND tỉnh xem xét, nghiên cứu và thông qua được nhiều Nghị quyết chuyên đề quan trọng, phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh. Tuy công tác giám sát, khảo sát của các Ban HĐND và các đại biểu HĐND tỉnh đã có nhiều cố gắng, song chưa thường xuyên, liên tục và đều khắp; hiệu lực, hiệu quả của một số cuộc giám sát chưa cao; việc theo dõi, đôn đốc, giám sát quá trình giải quyết của UBND tỉnh, các cơ quan chuyên môn đối với các kiến nghị của các Ban HĐND tỉnh sau các cuộc giám sát chưa được kịp thời.
Ngoài ra, trong nhiệm kỳ các Ban HĐND tỉnh đã năng động và có nhiều cải tiến lề lối làm việc, phối hợp chặt chẽ với Hội đồng dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội; trao đổi kinh nghiệm với các Ban HĐND các tỉnh nhằm đúc rút kinh nghiệm trong tổ chức và hoạt động.
    Nhìn chung, hoạt động của các Ban HĐND tỉnh nhiệm kỳ qua đã có nhiều cố gắng, đổi mới, nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động, song phần nào đó vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Nguyên nhân chính là ở khâu tổ chức, tất cả các thành viên của Ban HĐND tỉnh đều hoạt động kiêm nhiệm nên thời gian các đại biểu là thành viên các Ban HĐND tỉnh dành cho hoạt động của Ban còn hạn chế, thời gian dành cho công tác thẩm tra ít chủ yếu là nghe các ngành chức năng báo cáo, đặt các câu hỏi về những vấn đề còn mâu thuẫn, còn băn khoăn hoặc chưa rõ về nội dung, việc đi sâu tìm hiểu, phân tích đúng, sai, tìm nguyên nhân và đề ra những giải pháp khắc phục còn hạn chế. Việc kiểm tra, đôn đốc giải quyết các kiến nghị của các Ban sau giám sát chưa được thường xuyên, liên tục, sâu sát đến cùng làm cho hiệu quả một số cuộc giám sát chưa cao.
    3. Hoạt động của đại biểu, các Đoàn đại biểu HĐND tỉnh
    a) Hoạt động của đại biểu HĐND tỉnh: Đại biểu HĐND được nhân dân địa phương tín nhiệm bầu ra, là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương. Ý thức được trách nhiệm của mình, các đại biểu HĐND tỉnh Thái Nguyên đã gương mẫu và tích cực vận động, tuyên truyền nhân dân chấp hành pháp luật, chính sách của Nhà nước và tham gia vào việc quản lý Nhà nước.
Đại biểu HĐND tỉnh đã tham dự đầy đủ các kỳ họp của HĐND tỉnh, chấp hành tốt nội qui kỳ họp và qui chế hoạt động của HĐND. Tại các kỳ họp cũng như phiên họp của HĐND tỉnh, các đại biểu đã tích cực phát biểu ý kiến, dân chủ tham gia thảo luận, trao đổi để đi đến thống nhất và quyết định những vấn đề thuộc nội dung của kỳ họp. Giữa hai kỳ họp, các đại biểu HĐND tỉnh thường xuyên liên hệ với cử tri, thu thập tổng hợp và phản ánh trung thực ý kiến, nguyện vọng của cử tri, theo dõi, đôn đốc việc trả lời, giải quyết những ý kiến, kiến nghị của cử tri. Nhìn chung, các đại biểu HĐND tỉnh đã thể hiện được vị trí, vai trò là người đại biểu của dân, kịp thời nắm bắt và phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri, góp phần quyết định những chủ trương lớn và biện pháp quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, an ninh trật tự của địa phương.
Bên cạnh những kết quả tích cực trong hoạt động của đại biểu, trong nhiệm kỳ hoạt động dân cử của mình, vẫn còn một số đại biểu HĐND còn một số hạn chế:
Tại các kỳ họp của HĐND tỉnh, số đại biểu tích cực tham gia thảo luận tại phiên họp toàn thể cũng như ở tổ chưa nhiều, còn đại biểu ít tham gia phát biểu ý kiến. Hoạt động chất vấn của đại biểu HĐND tỉnh cũng còn hạn chế, nhiều ý kiến chất vấn thực chất chỉ là những kiến nghị, nhiều đại biểu kiến nghị các cơ quan Nhà nước ở địa phương xem xét, giải quyết vấn đề bức xúc của bản thân hoặc của cử tri dưới hình thức câu hỏi chất vấn tại kỳ họp.
Hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh chưa được thường xuyên, liên tục; hầu như chỉ tập trung vào các đợt tiếp xúc cử tri chuẩn bị cho kỳ họp, việc thực hiện chế độ tiếp xúc cử tri để báo cáo với cử tri về kết quả kỳ họp và kết quả thực hiện nghị quyết của HĐND tỉnh còn chưa được quan tâm đúng mức.
Việc tiếp công dân của đại biểu HĐND tỉnh , việc đề xuất và chủ động kiểm tra, đôn đốc giải quyết các kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân còn hạn chế.
b) Hoạt động của Đoàn đại biểu HĐND tỉnh, Đoàn đại biểu HĐND tỉnh là nơi người đại biểu thực hiện rõ nhất chức năng, nhiệm vụ của mình. Tuy vậy, hiện nay hoạt động của các Đoàn đại biểu HĐND tỉnh chủ yếu vẫn tập trung vào công tác tiếp xúc cử tri (chuẩn bị cho kỳ họp) còn các hoạt động khác của Đoàn đại biểu HĐND tỉnh còn hạn chế, tình trạng này làm cho các đại biểu HĐND tỉnh ít có điều kiện để hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của mình, từ đó ảnh hưởng tới việc thực hiện các quyền năng của người đại biểu HĐND.
Có nhiều nguyên nhân tác động tới hoạt động Đoàn đại biểu HĐND tỉnh, song chủ yếu vẫn là khâu tổ chức và nhất là cơ sở vật chất đảm bảo cho Đoàn đại biểu hoạt động, trong khi chưa có những qui định cụ thể về chế độ hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các Đoàn đại biểu HĐND tỉnh.
    4. Kỳ họp HĐND tỉnh
a) Số lượng kỳ họp và việc chuẩn bị các kỳ họp HĐND tỉnh
Nhiệm kỳ 2004 - 2011, HĐND tỉnh đã tổ chức được 20 kỳ họp trong đó có 15 kỳ họp thường lệ, 2 kỳ họp Bất thường, 3 kỳ họp chuyên đề. Các kỳ họp của HĐND tỉnh đều được triệu tập và tổ chức đúng Luật, đúng Qui chế và đã thông qua được nhiều Nghị quyết quan trọng, góp phần phát huy được thế mạnh, tiềm năng, nội lực của tỉnh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết những vấn đề bức xúc của cử tri. Các kỳ họp ngày càng được đổi mới, nâng cao chất lượng, hạn chế tính hình thức. Các kỳ họp của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2004 - 2011 đều được truyền thanh, truyền hình trực tiếp, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân quan tâm theo dõi và giám sát hoạt động của HĐND, đại biểu HĐND tỉnh.
Thời gian cho mỗi kỳ họp thường lệ của HĐND tỉnh là từ 2 đến 4 ngày. Trước các kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh chủ động tổ chức Hội nghị liên tịch với UB MTTQ và UBND tỉnh để bàn, thống nhất quyết định các nội dung của kỳ họp, UBND tỉnh kịp thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn chuẩn bị nội dung các văn kiện trình HĐND tỉnh theo qui định, trình tự của Luật ban hành văn bản qui phạm pháp luật của HĐND và UBND năm 2004. Ngay sau khi có dự kiến về nội dung của kỳ họp, Thường trực HĐND tỉnh đã họp với Thường trực Uỷ ban mặt trận Tổ quốc tỉnh để thống nhất kế hoạch tổ chức cho các đại biểu HĐND tỉnh tiếp xúc với cử tri, hình thức tiếp xúc cử tri được tiếp tục thực hiện kết hợp ở cả 3 cấp trong tỉnh. Sau khi kết thúc việc tiếp xúc cử tri, Thường trực HĐND tỉnh đã tổng hợp và báo cáo HĐND tỉnh về những ý kiến, kiến nghị của cử tri thuộc thẩm quyền giải quyết của tỉnh. Việc chuẩn bị các văn bản của kỳ họp cũng được Thường trực HĐND tỉnh đặc biệt quan tâm, báo cáo của UBND tỉnh, báo cáo của các cơ quan Tư pháp, báo cáo thẩm tra của các Ban HĐND tỉnh đã nâng lên về chất lượng và cơ bản đảm bảo tiến độ thời gian.

b) Việc tiến hành kỳ họp
Tại các kỳ họp HĐND tỉnh ngoài việc trình bày báo cáo tại hội trường, thời gian còn lại của mỗi kỳ họp chủ yếu dành để các đại biểu thảo luận tại các tổ, thảo luận tại Hội trường. Các ý kiến thảo luận tổ được báo cáo với HĐND tại phiên họp toàn thể, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau được Chủ toạ kỳ họp điều hành thảo luận trực tiếp tại hội trường, từ đó tạo sự thống nhất cao trong ý chí và hành động của HĐND, góp phần nâng cao chất lượng các nghị quyết của HĐND tỉnh.
Cũng tại các kỳ họp HĐND tỉnh, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn đã được coi trọng và ngày càng sôi nổi, chất lượng hơn, có nhiều nội dung chất vấn được trao đổi trực tiếp tại các phiên họp toàn thể, được đông đảo cử tri quan tâm, theo dõi. Hoạt động chất vấn của đại biểu HĐND tỉnh nhiệm kỳ qua được đánh giá có chất lượng, hiệu quả; nhiều vấn đề được đại biểu HĐND quan tâm chất vấn đến cùng không chỉ ở 1 kỳ họp mà qua nhiều kỳ họp để làm rõ bản chất của vấn đề, đi đến thống nhất trong hành động, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân thủ trưởng cơ quan chức năng, bàn biện pháp để giải quyết như: nội dung chất vấn liên quan đến giải quyết chế độ cho người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; tiến độ xây dựng 5 trường trung học phổ thông; tiến độ kiên cố hoá trường lớp học và nhà công vụ cho giáo viên; tiến độ thực hiện đề án xây dựng xã chuẩn quốc gia về y tế; xét tuyển, quản lý và sử dụng người được tỉnh cử đi học theo chế độ cử tuyển….
Bên cạnh đó, hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của HĐND tỉnh nhiệm kỳ qua còn bộc lộ những hạn chế: một số nội dung chất vấn chưa đi sâu vào những vấn đề bức xúc, trọng tâm mà sa vào sự vụ, mang tính tìm hiểu thông tin hoặc chỉ là đề nghị giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó. Người trả lời chất vấn có khi chưa trả lời trực tiếp vào câu hỏi chất vấn mà nặng về diễn giải, nêu những khó khăn trong việc thực hiện những vấn đề liên quan đến nội dung đại biểu HĐND tỉnh chất vấn. Công tác giám sát sau chất vấn còn hạn chế.
c) Các Nghị quyết của HĐND tỉnh nhiệm kỳ 2004 - 2011
Tại các kỳ họp thường lệ của HĐND tỉnh, căn cứ vào chủ trương của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, chỉ tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm được cấp trên giao, các đại biểu HĐND tỉnh đã dân chủ thẳng thắn thảo luận và quyết nghị mục tiêu, nhiệm vụ chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, về dự toán và phân bổ ngân sách, quyết toán ngân sách ở địa phương hàng năm, đồng thời đề ra những nhóm giải pháp lớn, biện pháp cụ thể để thực hiện hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra. Trong nhiệm kỳ 2004 - 2011, HĐND tỉnh đã thông qua được 187 nghị quyết. Các nghị quyết của HĐND tỉnh đã thực sự đi vào cuộc sống và phát huy mạnh mẽ tiềm năng, thế mạnh của tỉnh để phát triển kinh tế xã hội, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, cải thiện đáng kể đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.
Trong 5 năm qua (2006-2010), kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên đã đạt được những thành tích, tiến bộ quan trọng: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) bình quân hàng năm tăng 11,11%; thu ngân sách hàng năm tăng 27,4%; Kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân hàng năm 18%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tiến bộ; các nguồn lực đầu tư cho phát triển được huy động khá tốt, qua 5 năm  tổng vốn đầu tư cho phát triển đạt trên 36.000 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư từ ngân sách trung ương và địa phương đạt trên 4.000 tỷ đồng, nguồn vốn huy động từ các thành phần kinh tế và toàn xã hội đạt 32.639 tỷ đồng, bình quân hàng năm đầu từ phát triển trên 6.500 tỷ đồng; sự nghiệp giáo dục và đào tạo có bước phát triển về qui mô, chất lượng; hoạt động khoa học công nghệ và các lĩnh vực văn hoá, xã hội khác có nhiều chuyển biến tích cực, đạt kết quả khá toàn diện; công tác quân sự địa phương thường xuyên được đảm bảo, an ninh chính trị ổn định, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Bên cạnh đó, cũng còn có một số nghị quyết của HĐND chưa thực sự sát với thực tế hoặc biện pháp, giải pháp chưa mang tính khoa học, đồng bộ nên chưa khơi dậy hết các tiềm năng, chưa phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp trên địa bàn để phát triển kinh tế - xã hội, bộc lộ ở những khuyết điểm, yếu kém trong phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh thời gian qua như: Kinh tế tăng trưởng ở mức cao nhưng chưa thực sự vững chắc; cơ cấu kinh tế, cơ cấu đầu tư, cơ cấu lao động chuyển dịch chậm và chưa ổn định. Hoạt động ngoại thương còn lúng túng, bị động, thị trường tiêu thụ sản phẩm còn bấp bênh. Sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp chưa thực sự trở thành sản xuất hàng hoá tập trung, hiệu quả kinh tế và sức cạnh tranh chưa cao. Thu nhập bình quân đầu người tuy đã tăng nhưng chưa tương xứng với tiềm năng. Đời sống của nhân dân đã có bước cải thiện nhưng đồng bào ở vùng sâu, vùng xa vẫn còn nhiều khó khăn. Hiệu quả sử dụng các nguồn vốn đầu tư phát triển còn thấp, một số dự án đầu tư tiến độ triển khai còn chậm, đặc biệt nhiều dự án được chấp thuận đầu tư nhưng chậm triển khai hoặc không triển khai đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống của nhân dân vùng có dự án. Vẫn còn tình trạng Đầu tư xây dựng cơ bản dàn trải dẫn đến công trình chậm phát huy hiệu quả. Công tác quản lý đầu tư có lúc, có nơi còn có biểu hiện buông lỏng, dẫn đến chất lượng công trình chưa cao.
    5. Các hoạt động khác của HĐND tỉnh
    HĐND tỉnh thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo các qui định của pháp luật, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Dự thảo các nghị quyết trình tại kỳ họp đều căn cứ và quán triệt chủ trương của cấp uỷ và văn bản qui phạm của cơ quan nhà nước cấp trên để đề ra các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể.
    Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ với UBND, các cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh và các cơ quan tư pháp để nắm bắt thông tin tình hình trên cơ sở đó tổ chức khảo sát, giám sát việc thực hiện nghị quyết của HĐND tỉnh, giám sát việc tuân theo pháp luật trên địa bàn.
    HĐND tỉnh phối hợp chặt chẽ với Uỷ ban MTTQ tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội tạo nên một thể thống nhất đại diện cho các tầng lớp nhân dân, thể chế các ý kiến, nguyện vọng chính đáng của nhân dân thành các nhiệm vụ cụ thể của chính quyền các cấp; đồng thời chịu sự giám sát chặt chẽ của MTTQ và các đoàn thể nhân dân, báo cáo với cử tri về hoạt động HĐND và của cá nhân đại biểu HĐND tỉnh. Trong nhiệm kỳ qua, Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ trì tổ chức cho cử tri trực tiếp đánh giá và bỏ phiếu tín nhiệm đối với đại biểu HĐND các cấp tại đơn vị bầu cử, kết quả bỏ phiếu tín nhiệm cho thấy các đại biểu HĐND tỉnh cơ bản đã hoàn thành nhiệm vụ của người đại biểu dân cử và được cử tri tín nhiệm cao.
    IV. MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA HĐND TỈNH NHIỆM KỲ 2004 - 2011
Từ thực tiễn hoạt động của HĐND tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2004 - 2011; có thể rút ra một số kinh nghiệm về tổ chức và hoạt động như sau:
1. Sự lãnh đạo của cấp uỷ Đảng các cấp đối với công tác HĐND là nhân tố quyết định chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND. Do vậy, việc bố trí lãnh đạo Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh đồng thời là Thường trực Tỉnh uỷ, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy hoặc Ủy viện Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc nắm bắt các chủ trương chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng để triển khai cụ thể hoá thành cơ chế, giải pháp, biện pháp cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả và tính thực quyền của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất của Đảng.
2. Xây dựng và thực hiện nghiêm túc Qui chế phối hợp công tác giữa Đoàn Đại biểu Quốc hội, HĐND tỉnh, UBND tỉnh và Uỷ ban MTTQ tỉnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND.
3. Việc xây dựng và thực hiện tốt qui chế và qui trình xử lý công việc, đảm bảo cho các hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các đại biểu HĐND tỉnh và của các cơ quan hữu quan được thuận lợi, theo đúng trình tự, qui trình, qui định của Luật sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phối hợp hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND và các đại biểu HĐND tỉnh.
4. Đại biểu HĐND tỉnh phải thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng và tiếp thu đầy đủ ý kiến của nhân dân để phản ánh đến diễn đàn kỳ họp HĐND tỉnh, chuyển đến cơ quan chức năng để giải quyết và giám sát việc thực hiện chính là thể hiện quyền năng đại diện của đại biểu HĐND, đồng thời cũng chính là cầu nối giữa nhân dân với Đảng, với chính quyền và ngược lại. Vì vậy, ngay từ đầu nhiệm kỳ phải có kế hoạch bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng hoạt động dân cử, kỹ năng khai thác và sử dụng thông tin cho các đại biểu HĐND tỉnh, thường xuyên cung cấp các thông tin về tình hình kinh tế - xã hội trong và ngoài nước để các đại biểu nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò, chức trách của người đại biểu nhân dân để từ đó nâng cao kiến thức trên các lĩnh vực và làm tròn chức trách, nhiệm vụ của người đại biểu.
5. Để nâng cao chất lượng các kỳ họp HĐND tỉnh cần dành nhiều thời gian cho việc thảo luận ở tổ, thảo luận tại hội trường, tổ chức tốt hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp cũng như việc điều hành kỳ họp khoa học, hợp lý, linh hoạt và hiệu quả của Chủ toạ kỳ họp. Nhiệm kỳ qua, Thường trực HĐND tỉnh đã ban hành Qui trình tổ chức kỳ họp, Qui trình thẩm tra, trong đó xác định cụ thể nội dung, thời gian các bước công việc cần phải thực hiện từ khâu dự thảo, thẩm định, thẩm tra nên đã góp phần nâng cao chất lượng và đảm bảo tiến độ chuẩn bị các văn kiện của kỳ họp theo qui định của Luật.
6. Hoạt động khảo sát, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, có chọn lọc, có trọng tâm và hướng về cơ sở; sau giám sát phải có kết luận đánh giá nhận xét, kiến nghị chính xác về những nội dung liên quan đến giám sát gửi đến UBND tỉnh, các cơ quan chức năng để tổ chức thực hiện, đồng thời tổ chức đôn đốc hoặc tổ chức giám sát đến cùng việc giải quyết.
7. Tăng cường phối hợp công tác giữa HĐND tỉnh với Hội đồng Dân tộc và các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn Đại biểu quốc hội tỉnh, với UBND tỉnh, Uỷ ban MTTQ và các đoàn thể trong tỉnh sẽ giúp HĐND tỉnh thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương.
    V. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
    1. Về công tác nhân sự HĐND:
- Tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của HĐND, cần bố trí các đồng chí là Thường trực Tỉnh uỷ, Uỷ viên Ban Thường vụ, Uỷ viên Ban chấp hành đảng bộ tham gia Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh, đồng thời cần lựa chọn những cán bộ, đảng viên có phẩm chất chính trị, có năng lực chuyên môn, nhiệt tình, tâm huyết với hoạt động dân cử tham gia các Ban của HĐND tỉnh.
- Tăng cường số lượng đại biểu HĐND hoạt động theo chế độ chuyên trách cho các Ban của HĐND tỉnh nhằm thực hiện tốt chức năng chính của HĐND là quyết định các vấn đề quan trọng và giám sát trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng và trật tự xã hội.
2. Về hướng dẫn của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đối với hoạt động của HĐND:
- Đề nghị sớm ban hành Luật giám sát của HĐND các cấp, qui định rõ cơ chế phối hợp trong hoạt động giám sát của HĐND, quy định rõ trách nhiệm đối với các cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát, đặc biệt là qui định chế tài xử lý đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân không thực hiện hoặc thực hiện không nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, đại biểu HĐND.
- Đề nghị tổ chức tổng kết đánh gía kết quả thực hiện Nghị quyết số: 545/2007/NQ-UBTVQH12 ngày 11/12/2007 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về thành lập và quy định vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu, tổ chức của Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; qui định cụ thể về mô hình tổ chức bộ máy, số lượng cán bộ công chức tham mưu giúp việc, để đưa ra mô hình tổ chức và hoạt động thống nhất trên toàn quốc của cơ quan Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND cấp tỉnh.
- Đề nghị nghiên cứu sửa đổi bổ sung Luật Thi đua - Khen thưởng, theo đó qui định cụ thể về công tác thi đua khen thưởng đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động của các cơ quan dân cử các cấp phù hợp với cơ cấu, tổ chức, hoạt động hiện nay.
- Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cần có hướng dẫn về chế độ hỗ trợ hoạt động cho đại biểu HĐND là thành viên các Ban HĐND, chế độ chi tiêu tài chính phục vụ hoạt động HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND và các đại biểu HĐND để thực hiện thống nhất trong toàn quốc.
3. Về thông tin và bồi dưỡng đại biểu HĐND, cán bộ Văn phòng tham mưu, phục vụ Đoàn ĐBQH và HĐND:
- Ngay đầu nhiệm kỳ, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Trung tâm bồi dưỡng đại biểu dân cử cần tổ chức tập huấn cho đại biểu HĐND cấp tỉnh về kỹ năng hoạt động dân cử, kỹ năng tiếp xúc cử tri, kỹ năng giám sát, kỹ năng thẩm tra, kỹ năng khai thác, tổng hợp, xử lý thông tin trên các phương tiện thông tin để giúp đại biểu thực hiện quyền hạn, trách nhiệm của mình góp phần nâng cao chất lượng hoạt động HĐND.
- Văn phòng Quốc hội có kế hoạch thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ tham mưu, phục vụ, giúp việc cho đội ngũ cán bộ công chức Văn phòng để nâng cao chất lượng, hiệu quả tham mưu, phục vụ cho các hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các đại biểu HĐND.
4. Về các điều kiện đảm bảo cho hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các đại biểu HĐND, Văn phòng phục vụ HĐND:
- Tăng cường đầu tư nâng cấp trang thiết bị phục vụ hoạt động của HĐND, Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các đại biểu HĐND và Văn phòng tham mưu, giúp việc cho HĐND.
- Cần quan tâm tuyển dụng đủ số lượng, đảm bảo về chất lượng cán bộ, công chức làm chuyên viên giúp việc Thường trực HĐND, các Ban HĐND, các đại biểu HĐND.
Trên đây là báo cáo tổng kết hoạt động của HĐND tỉnh Thái Nguyên khóa XI, nhiệm kỳ 2004 - 2011 và một số kinh nghiệm, kiến nghị nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động HĐND trong nhiệm kỳ tới.