Bàng La mùa táo chín
Những ruộng muối truyền thống của Bàng La bây giờ thưa dần, thay vào đó là nhiều vườn táo vươn n xanh tốt. Đặc biệt, táo trồng ở Bàng La khác nhiều giống táo hiện có trên thị trường, như quả giòn, đượm vị chua, ngọt, thơm nên bao giờ cũng được giá gấp 3 lần táo nơi khác. Bởi vậy, những năm gần đây, nhiều nông dân Bàng La “thoát nghèo” nhờ vườn táo mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Theo những người mua buôn táo từ nội thành về Bàng La mùa táo chín, tôi thật sự ngỡ ngàng trước sự đổi mới của vùng quê nơi đây. Nhiều cánh đồng muối xưa bây giờ được cải tạo thành vườn. Điều đặc biệt là vườn ở đây chỉ trồng duy nhất giống táo lai lê (theo cách gọi của người dân địa phương) để phân biệt với nhiều giống táo hiện có trên thị trường. Lấp ló trong các vườn táo là những ngôi nhà xây nhiều tầng. Đến tận chiều muộn, những vườn táo ở đây vẫn tấp nập người mua.
Vườn của gia đình chị Nguyễn Thị Minh rộng đến 30 sào được nhiều người địa phương và những người mua buôn biết đến bởi chất lượng táo ngon hơn hẳn nhiều vườn khác. Chị Minh cho biết: Trước đây, gia đình trông chờ vào nghề muối, cuộc sống rất khó khăn. Để mở hướng phát triển kinh tế mới, gia đình mạnh dạn cải tạo ruộng muối thành ao nuôi cua, nhưng nghề nuôi thuỷ sản đầu tư vốn lớn mà tỷ lệ rủi ro cao nên gần đây lập vườn trồng táo. Hiện trong vườn có hơn 100 cây táo, cây nào cũng sai quả, mỗi vụ thu hoạch được 1 tạ quả”.
Không riêng gia đình chị Minh, Bàng La bây giờ có đến 50% số hộ nông dân có vườn trồng táo lai lê, nhiều nhất là nông dân các thôn Đồng Tiến 1, Đồng Tiến 2. Có những vườn trồng chuyên canh tại các khu ruộng làm muối trước đây. Có người trồng táo xen lẫn trong vườn nhà. Để chuyển đổi hướng phát triển kinh tế, nhiều nông dân địa phương khẳng định có hẳn một “sự tích” về việc đưa cây táo về trồng trên đất muối này. Anh Nguyễn Xuân Hải, chi hội trưởng Chi hội làm vườn thôn Đồng Tiến 1 nhớ lại: “Cách đây không lâu, người dân Bàng La chỉ quen làm muối, có giai đoạn giá muối xuống thấp, chi phí công lao động cao, thu nhập thấp khiến nông dân nản lòng. Lúc đó, ở địa phương mới chỉ một vài gia đình trồng táo giống táo thông thường, quả chua gắt, bán không được giá. Tình cờ, tôi và t vài người khác được Trung tâm khuyến nông giới thiệu và hướng dẫn trồng thử giống táo lai ghép. Không ngờ khi được thu hoạch, ăn thử thấy táo ngon, có chất lượng khác hẳn giống táo từng được trồng ở địa phương trước đây. Sau đó nhiều người nhân rộng trồng giống táo này”. Anh Hải khẳng định, giống táo này trồng không khó, chỉ 2 năm là có sản phẩm thu hoạch nhưng việc gây giống không thể gieo từ hạt mà phải chiết ghép nên kỳ công hơn. Cây trồng không tồn tại lâu vì năng suất quả kém đi. Bởi vậy, chỉ thu hoạch một thời gian, nông dân sẽ phải trồng mới bằng cách lai ghép lại giống táo trên thân cây táo gieo từ hạt. Người Bàng La ban đầu chỉ có vài gia đình trồng táo lai lê nhưng thấy hiệu quả kinh tế cao bởi bán được giá nên học hỏi kinh nghiệm để nhân rộng trồng trên những cánh đồng chuyên làm muối trước đây và trồng xen lẫn trong vườn nhà. Nay, họ đã có kinh nghiệm lai ghép để ươm được cây giống nhanh và tốt nhất. Từ người già đến thanh niên ở địa phương đều có trong tay bí quyết và thành thạo lai ghép táo.
Giống táo lai lê chỉ trồng trên Bàng La, chất lượng quả mới ngon. Anh Hải cho biết, có nhiều nơi đến học kinh nghiệm trồng giống táo lai lê của Bàng La trên các đất khác nhưng chất lượng quả kém hẳn. Bởi vậy, nhiều nông dân địa phương tự hào và tâm đắc vì Bàng La là vùng đất duy nhất ở miền Bắc trồng được giống táo này. Người tiêu dùng thưởng thức giống táo lai lê cũng có ấn tượng và phân biệt rõ ràng với nhiều giống táo khác phổ biến trên thị trường. Vì vậy nên người mua buôn táo để bán ở khu vực nội thành và các vùng lân cận thường dồn về Bàng La mua ngay tại vườn. Mùa táo chín ở Bàng La bắt đầu từ dịp cuối đến đầu xuân, rộ nhất là dịp những ngày áp Tết, nhiều vườn táo với diện tích lớn ở Bàng La mỗi ngày thu vài tạ quả. Giá bán táo ngay tại vườn mùa táo chín rộ được 8 - 10 nghìnđồng/kg, bình thường 10-12 nghìn đồng/kg. Đặc biệt vào dịp Tết và đầu năm mới, giá bán tại vườn lên đến 14-15 nghìn đồng/kg. Táo lai lê bán lẻ tìm thị trường thành phố bao giờ cũng được giá từ 15- 20 nghìn đồng/kg. Theo nhẩm tính của nông dân địa phương, gia đình nào có vườn táo chuyên canh vài trăm cây, mùa táo chín cũng thu gần 100 triệu đồng. Nhiều vườn táo ở Bàng La còn được tiếp đón những người làm vườn ở địa phương khác và các nước bạn đến tham quan và đánh giá cao. Mới đây nhất, là đoàn chuyên gia nông nghiệp ở Ô -xtrây -li- a đến thăm. Đánh giá cao chất lượng và hiệu quả của việc trồng giống táo lai lê ở đây, đoàn chuyên gia tài trợ một số thuốc trừ sâu và hướng dẫn kinh nghiệm để hạn chế sâu bệnh cho táo. Để phát huy thế mạnh này trở thành một hướng phát triển kinh tế bền vững, có lẽ đã đến lúc địa phương và các ngành liên quan nên có kế hoạch xây dựng và khuyến trương thương hiệu cho táo Bàng La, đưa quả táo “Bàng La đi xa hơn, mang lại nhiều lợi ích hơn nữa cho người dân ở đây.
Hải An